İşıq və qazda sabit tarif: Nə olacaq, necə olacaq?

Xəbər verdiyimiz kimi, "Elektroenergetika  haqqında" qanuna edilən dəyişikliklərə görə, elektrik enerjisinin ödənilməsində sabit tarif tətbiq olunacaq. "Qaz təchizatı haqqında" yeni qanunda da sabit tariflər nəzərdə tutulub.

Qanuna əsasən, sabit tarif qazın istehlak səviyyəsindən asılı olmayan sabit xarakterli xərclərin müvafiq icra hakimiyyəti orqanının müəyyən etdiyi orqan (qurum) tərəfindən müəyyənləşdirilən hissəsinin qarşılanması məqsədilə hər bir istehlakçı üzrə tətbiq olunan aylıq tarif element olacaq. Belə ki, artıq mənzili olan, amma orada yaşamayan vətəndaşlar elektrik enerjisini sabit tariflə ödəyəcəklər.

İqtisadçı Razi Abasbəyli Bakıvaxtı.az-a açıqlamasında bildirib ki, qaz istehlakı ilə bağlı pərakəndə satışda sabit tarifin tətbiq olunması heç də ziyanlı məqam deyil. Bu, Avropanın uzun illərdir sınaqdan keçmiş bir təcrübəsidir:

"Avropada iki tarif mövcuddur. Sabit tarifdə müəyyən müddətlik, məsələn bir və ya iki illik sabit qiymət təklif olunur. Bu sabit tarif paketi adətən şəhərlər üçün keçərlidir. Digər tarif isə dəyişkən tariflərdir. Bu tarif qazın beynəlxalq bazardakı qiymətinə görə dəyişir. Tarif paketi hər ay və ya rüblük üzrə yenilənir. Eyni zamanda abunəçi qaz təchizatçısını dəyişməkdə və yeni tarifə keçməkdə azaddır. Avropa ölkələrində ev təsərrüfatları üçün 1 kub qazın qiyməti təxminən 0.8 avro səviyyəsində dəyişir və bu, normal qəbul olunur. Avropa ilə yanaşı, bir sıra ölkələrdə vahid tarif tətbiq olunur. Qaz təchizatı ilə bağlı istehlakçılara bir neçə paket təklif olunur. İstehlakçılar limitsiz, lakin vahid tarifə keçə bilirlər. Onlar 1 və ya 2 illik, 6 aylıq müqavilə bağlayırlar və limitsiz olaraq qazla təmin olunurlar. Bu məsələ Azərbaycanda hələlik ilkin müzakirələr səviyyəsindədir. Ona görə də detalları məlum deyil".

Müsahibimizin fikrincə, bütün hallarda Avropa təcrübəsindən götürülən bu məsələnin Azərbaycan reallıqlarına uyğunlaşdırılmasına ciddi ehtiyac var. Nəzərə almaq lazımdır ki, ölkəmizdə minimum əməkhaqqı Avropanın ən zəif iqtisadi imkanları olan ölkəsindəki əməkhaqqından da aşağıdır. Ona görə də limitsiz qaz təchizatı ilə tariflər tətbiq olunacaqsa, vətəndaşların gəlirləri, minimum və orta aylıq əməkhaqqı göstəriciləri diqqətə alınmalıdır.

Razi Abasbəyli: Yeni təchizat istiqamətində atılan addımlar vətəndaş üçün əlverişli şərait yaradır

"Həmçinin aztəminatlı ailələr üçün tariflər ayrı olmalıdır. Xüsusilə şəhid ailələrinin, ailə başçısının hər ikisinin itirildiyi ailələrin, ailə sayına görə əlilliyi olan şəxslərin və bu kimi kateqoriyalardan olan vətəndaşların mənzilində qaz təchizatı fərqli tariflə təmin olunmalıdır. Ümumilikdə sabit tariflərin tətbiqində ədalətsizlik mövcud deyil. Bu, dünyada qəbul olunmuş normadır. Onu da qeyd edim ki, tariflərə keçid pulsuz tətbiq olunur. Yeni təchizat istiqamətində atılan addımlar vətəndaş üçün əlverişli şərait yaradır və buna görə də dəstəklənməsinə ehtiyac var", - iqtisadçı əlavə edib.

Gülşən Şərif