İspaniya hərbi xərclərin artırılmasına dair NATO konsensusunu bloklayır

Bakı, 5 iyun, AZƏRTAC

ABŞ NATO ölkələrini məcbur edir ki, onlar müdafiə məqsədlərinə büdcənin 5 faizini xərcləsinlər.

AZƏRTAC İspaniyanın ABC qəzetinə istinadla xəbər verir ki, Pedro Sançes hökuməti hazırda hərbi xərclərin faizlə artırılmasının təsdiqi ilə bağlı NATO konsensusuna mane olur. İspaniya hətta digər ölkələr kimi müdafiə investisiyalarının ÜDM-ə nisbətdə müəyyən faizini müəyyən etmək prinsipini belə qəbul etmir. Madrid bunun yerinə öhdəliyin konkret potensialın yaradılması hədəfləri şəklində formalaşdırılmasına üstünlük verir.

Bu gün Brüsseldə baş tutacaq müttəfiq ölkələrin hərbi rəsmilərinin görüşü Haaqa sammitindən əvvəl sonuncu olacaq.

NATO-ya üzv ölkələr büdcə və ya texniki problemlər səbəbindən bu hədəfə çatmaqda çətinlikləri açıq şəkildə müzakirə edirlər. Hazırda buna qarşı çıxan yeganə ölkə İspaniyadır.

NATO-nun Baş katibi Mark Rütte təklif edir ki, üzv ölkələr sırf hərbi xərclərə 3,5 faiz, müdafiə ilə bağlı ola biləcək digər xərclərə isə 1,5 faiz sərmayə qoymaq öhdəliyi götürsünlər. NATO-da qərarlar yalnız konsensusla, yəni bütün ölkələrin razılığı və ya ən azı, heç kimin əleyhinə olmaması şərti ilə qəbul edilir. İspaniyanın Baş naziri Pedro Sançes mövqeyini dəyişməsə, çox güman ki, Haaqa sammitində Trampla üz-üzə gələcək və bütün bunların nəticələrinə qatlanmalı olacaq.

Fransa və İtaliya kimi digər ölkələr açıq-aşkar büdcə problemləri ilə üzləşirlər. Başqaları, məsələn, Hollandiya və Portuqaliya qeyri-sabit parlament hökumətlərinə malikdir və onlar müdafiə büdcəsinin kəskin artımını təsdiqləməkdə müəyyən çətinlikləri aradan qaldırmalı olacaqlar. Üçüncü qrup ölkələr, məsələn, Almaniya yenidən silahlanmaya ayrılan maliyyə vəsaitini artırmaq qərarına gəliblər ki, bu da silah sənayesinin istehsal imkanlarını tükəndirə, eyni zamanda, digər ölkələrdən bu materialların alınmasında problem yarada bilər. Lakin İspaniyadan fərqli olaraq, heç kim hazırda əsas missiyası ABŞ və onun avropalı müttəfiqləri arasında əlaqələri qorumaq olan Rüttenin qəbul etdiyi prinsipə qarşı çıxmayıb. Ola bilsin ki, belə bir şəraitdə Vaşinqton hələ də Avropada yerləşən 80 000 hərbçinin bir hissəsinin çıxarılması göstərişi versin. Ekspertlərin fikrincə, bu qoşun birləşmələrinin bəziləri başqa yerdə yerləşdiriləcək və həmin tarix transatlantik münasibətlərin siyasi temperaturunu müəyyən edəcək.