Icma.az
close
up
RU
İsrailin şil şülküt etdiyi İran Bakıdan qisas alır: Xəzər adı dəyişdirilsin

İsrailin şil şülküt etdiyi İran Bakıdan qisas alır: Xəzər adı dəyişdirilsin

Adelet.az portalından əldə olunan məlumata əsasən, Icma.az xəbər verir.

Xatırlatmağa ehtiyac yoxdu, hamınızın yadındadır ki,  13 iyun 2025-ci il, səhər saatlarında İsrailin İranın bir neçə bölgəsindəki hədəflərə qarşı genişmiqyaslı hücumu başladı. "12 günlük savaş" kimi tarixə düşən bu münaqişə cəmi 12 gün çəksə də amma İran üçün ağır itkilərə mail oldu.


İsrail Müdafiə Qüvvələri və Mossad tərəfindən həyata keçirilən hücumlar nüvə obyektlərini, hərbi obyektləri və rəsmilərin iqamətgahını hədəf aldı və darmadağın etdi. 
İran üçün ən qorxunc olanı isə 14 iranlı nüvə alimi , eləcə də SEPAH-dan 20-dən çox məmur və digər yüksək rütbəli komandirlər, ( 10 -u general olmaqla) öldürülməsidir.
 Bəli,  partlayışlar ölkənin ən mühüm nüvə obyektlərindən birinin yerləşdiyi İranın İsfahan vilayətinin Natanz şəhərində qeydə alındı. Xondab və Xürrəmabaddakı nüvə obyektləri yerlə yeksan edildiyi də təsdiqləndi.
Üstəlik bir sıra iri şəhərlərdə  bombardman zamanı xeyli dağıntılar  olduğu da təsdiqləndi.


   Üstəlik bu 12 gündə 610 İranlının bombardman zamanı  öldüyü , 4700 nəfərdən isə çoxunun yaralandığı rəsmən təsdiqləndi. Amma HRANA (2009-cu ildə iranlı insan haqları müdafiəçiləri tərəfindən insan hüquqlarının pozulması ilə bağlı gündəlik xəbərləri çatdırmaq və yaymaq üçün yaradılmış media agentliyi )iddia etdi ki, ölənlərin sayı 974,  yaralıların sayı isə 3458 nəfərdən çoxdu.

Yeri gəlmişkən, İsrail 2020-ci ilin iyulunda İrandakı Natanz nüvə mərkəzini, 2021-ci ilin aprelində Natanza baglı olan müxtəlif nüvə mərkəzlərini də vurmuşdu. Daha sonra 2021-ci ilin iyununda Kərəcdəki nüvə mərkəzi də hücuma məruz qalmışdı.

Onu da xatırladaq ki, hələ 2024-cü il  yanvarın 3-də  Kirman şəhərində Qasım Süleymaninin öldürülməsinin ildönümü mərasimi iki bomba partlayışı ilə pozuldu. Hücumlarda uşaqlar da daxil olmaqla ən azı 100-dən çox adam öldü. 
 İran rəsmilərinın vurğuladığı kimi İsrail hər fürsətdə İranı hədəf alır və hər dəfəsində də onu "nokaut"a salır. İran  son 4 ildə İsrailin ona vurduğu zərərin yarısı qədər zərər vura bilməyib və  heç buna cəsarəti də çatmır. Əgər İranın zərrə qədər cəsarəti olsaydı. Elə ötən il partlayışlar baş verəndə İsraili gərəkdir ki, yerlə yeksan edəydi.  Üeyd etdiyimiz kimi etməyə cəsarəti çatmadı. Çünki ərazi və əhali sayına görə İsrail İrandan dəfələrlə az olsa da bilgi, texnoloji , inkişaf sarıdan müqayisə olunmayacaq dərəcədə yüksəkdir.

Odur ki, "hikkə gülləsi"ni soyutmaq üçün başqa ölkələri hədəf almaq İranın  artıq məqsəd və məramına çevrilib. Xüsusəndə, Azərbaycan İranın "güllə" soyudacaq ən mühüm hədəfinə çevrilib. Məsələn  ABŞ İranla bağlı sanksiya imzalayan da da Bakıya öz nifrətini bildirir. 

 Məsələn uzun illər əvvəl ,İran Xəritəçəkmə Təşkilatı Xəzər dənizinin tarixi adının dəyişdirilməsi ilə bağlı plan üzərində çalışdıqlarını bildirib. O, daxili xəritələrdə “Xəzər”in yerinə “Kaspiyən” adından istifadə olunacağını qeyd edib. Təşkilatın  2018-ci ildəki rəisi Məsud Şəfi bildirib: “Hazırda bu dənizi daxili xəritələrdə “Xəzər”, beynəlxalq səviyyədə isə “Kaspian” adı ilə tanıyırıq. Biz yerli xəritələrdə də kökü İran dilindən olan “Kaspiyən” sözündən istifadə edə bilərik”- deyə açıqlama da vermişdi.

Məsələ məlumdur, tarixçilərin məsələyə münasibətində olduğu kimi: tarix boyu Xəzər dənizi ətrafında türk tayfaları yaşayıb və çox sayda güclü dövlətlər qurublar. Bu səbəbdən Xəzər dənizi də daxil olmaqda ətraf ərzilərdə coğrafi adların böyük əksəriyyəti türk dilindədir. Bu dəniz İranda da hər zaman Xəzər dənizi adlanıb, lakin paniranistlər son vaxtlar bu ada qarşı xüsusi mübarizə aparır. Məqsəd türk kimliyi və dilini İran və Azərbaycan tarixindən silməkdir.

 Anlayanda ki, Kaspi də Xəzər  kimi türk mənşəli sözdü, bu dəfə Xəzərin adını Mazandaran gölü kimi xəritəyə salmağı qarşılarına məqsəd qoydular. 

 Mediamızda gedən bir dialoqu diqqətinizə çatdırıram: 

Mərhum prezident Heydər Əliyevlə İranın ovaxtkı hökumət başçısı arasında Xəzərin adı ilə bağlı maraqlı bir dialoqu diqqətə çatdırıb: "Xatəmi deyir ki, - "Mazandaran gölü ətrafında yerləşən ölkələrin dövlət başçılarının Aşqabadda sammiti keçirildi. Bu, çox əhəmiyyətli bir zirvə görüşü idi.

Heydər Əliyev: - Mən başa düşmədim. Mazandaran gölü nə deməkdir?

Məhəmməd Xatəmi: - Siz tərəfdə Xəzərə "Qəzvin gölü”, İranda isə "Mazandaran gölü” deyirlər. Amma heç bir tərəf narahat olmasın deyə, onun adını Xəzər dənizi qoyaq.

Heydər Əliyev: - Onun adı çoxdan Xəzər dənizidir. Xəzər dənizinin adını dəyişmək olmaz.

Məhəmməd Xatəmi: - Bəli, onun adı ingiliscə "Kaspian si”dir.

Heydər Əliyev: - Bəli, Kaspian si - Xəzər dənizi.

Məhəmməd Xatəmi: - "Dəryayi-Kaspi”.

Heydər Əliyev: - "Dəryayi-Kaspi” sözünü mən birinci dəfədir eşidirəm”.

 Uzun sözün qısası, 

12 günlük müharibədə "şil-şülküt olan İran  yenidən "Xəzər"  adına hücuma keçiblər. İyul ayının sonuna yaxın İranın bəzi siyasi dairələri Xəzər dənizinin adının dəyişdirilməsi təşəbbüsü ilə çıxış etməyə başlayıblar.

İranın siyasi eksperti kimi tanınan Məcid Sayad-Navrod dedi ki, dənizin adının Xəzər olması doğur deyil. “İranın Şimal dənizinin adına müraciət etmək və onun iranlı kimliyindən qaynaqlanan vahid bir ada çatmaq dünyanın ən böyük gölünün iqtisadi və ticarət fəaliyyəti və istismarı üçün ilkin şərtlərdən və aşkar addımlardan biridir. Əslində, yerin adı bir göstərici kimi, iqtisadi göstəricilərin yaxşılaşdırılması və inkişaf edən biznes mühitinin əsasını təşkil edən, həmin nöqtənin və coğrafi xüsusiyyətin istismarı üçün milli kimliyin və brendinqin bir hissəsinin tərkib amili hesab olunur. Qlobal miqyasda bu ad Xəzər dənizi, İran ədəbiyyatında (rəsmi və danışıq dilində) və türkdilli ölkələrdə isə adı Şimal dənizi adlanır”.

 Artıq iddialar artmaqdadır  və  İran mediası bu mövzu ilə bağlı hər gün səhifəsində "palaz-palaz" yazılar verir. 

 İki gün əvvəl isə Tehran Universitetinin professoru, arxeoloq doktor Həsən Fazili müsahibəsində Xəzər dənizinin adını bəyənmədiyini söyləyib və insanlardan "Xəzər" adını işlətməməyi istəyib.

Bəli, İran 12 günlük müharibədə  İsrail Müdafiə Qüvvələri və Mossadın öldürdüyü  nüvə alimlərinin, generalların, yüksək çinli hərbçilərin , dağıdılmış nüvə bazalarının, partladılmış yaşayış evlərinin , öldürülmüş  1000-ə yaxın  ölüsünün, 4 minə qədər  yaralısının qisasını almağa çalışır. Qisasın hədəfi də bəllidir: Azərbaycan!  

İranın bu və ya digər aqressiv  hərəkətləri ,əlbəttə ki,  cavabsız qalmayacaq. Amma ona  ən çox sevdiyi, əzizlədiyi Ermənistan baş naziri Nikol  vasitəsilə çatdırmaq lazımdır ki,   belə axmaqlıq , dəlilik  etməsin! Bir az soyuq başla düşünsün!

 Dəli demişkən, bir gün dəlixanada pasiyent həkimə danışır ki, qrup şəklində intihara hazırlaşır. O, ailəsini də özü ilə o dünyaya aparacaq. Çünki yaxın vaxtlarda hamı işgəncə ilə öləcək və dirilər ölülərə qibtə edəcək. Həkim səbrlə xəstəyə izah edir ki, həyat o qədər də pis deyil, Günəş işıq saçır, quşlar oxuyur… Ölmək lazım deyil. Xəstə onu dinləyib sonra deyir:
– Həkim, sən yaxşı adamsan. Səni də özümlə aparacağam.

Məntiqlizlik çox ağır bir mərəzdir. Allah şəfa versin....

 Əntiqə Rəşid 

Ən son xəbərləri və yenilikləri almaq üçün Icma.az saytını izləyin.
seeBaxış sayı:255
embedMənbə:https://adalet.az
archiveBu xəbər 18 Avqust 2025 13:25 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Ozan Güven “Aşk ı Memnu”nun “Behlül”ü ola bilərmiş

16 Noyabr 2026 02:02see309

İngiltərə İspaniyanı məğlub edərək qrup lideri OLDU

16 Noyabr 2026 01:51see301

Futbol turniri valideynlərin davranışına görə dayandırıldı

16 Noyabr 2026 01:15see268

Dislipidemiyanın aktual məsələləri: Qərar qəbuletmə vaxtı mövzusunda Elmi praktiki simpozium həyata keçiriləcək

16 Noyabr 2026 12:04see248

Onkoloji xəstəliklərin müalicəsi sığorta ilə ödənilməlidir Deputatdan TƏKLİF

16 Noyabr 2026 16:37see248

Belçikadan möhtəşəm geridönüş: İtaliya darmadağın edildi

16 Noyabr 2026 01:56see247

Braziliya futbolunun əfsanəsi 11 il sonra futbola qayıtdı...

16 Noyabr 2026 00:05see240

Deklan Rays “Arsenal”la beşillik müqavilə barədə razılığa gəldi

17 Noyabr 2026 01:11see232

Musiqi alətində ifa edən uşaqlar daha yaddaşlı OLUR

16 Noyabr 2026 23:43see230

Uşaqlarınızı bu əşyadan qoruyun Azərbaycanlı həkim (VİDEO

16 Noyabr 2026 12:36see225

Küləkli hava şəraiti ilə bağlı sarı xəbərdarlıq verilib

17 Noyabr 2026 05:32see206

Ən çox qazanan televiziya aktyorları...

16 Noyabr 2026 20:52see205

Küləkli havada uşaqlarda qulaq ağrısı və qulaq iltihabı riski artırmı?

16 Noyabr 2026 14:44see204

Xərçəngdən sonra ən böyük qorxu: Xəstəlik təkrarlanmasın deyə nə etməli?

16 Noyabr 2026 22:45see203

Dövlət bu xəstələrin də müalicə pulunu ödəyəcək?

16 Noyabr 2026 15:49see203

Ayxan Abbasov: “Ən aşağı pilləyə düşmüşdük, indi yavaş yavaş yüksəlməliyik”

17 Noyabr 2026 01:42see198

Uorren Baffet 5,5 milyard dollarlıq səhmlərini xeyriyyə fondlarına bağışlayıb

17 Noyabr 2026 04:19see197

Bu ilin büdcəsində niyə profisit yaranıb?

16 Noyabr 2026 17:35see195

Xaçmazda ev yandı, 90 yaşlı sahibəsi həlak oldu

16 Noyabr 2026 20:15see191

Qışı sərt keçən rayonlarda qaz və işıq limitləri dəyişəcək? VACİB AÇIQLAMA

17 Noyabr 2026 13:59see181
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri