Icma.az
close
up
RU
Menu

TÜRK MÜDAFİƏ SƏNAYESİNİN YENİ UĞURU... 51 dronu bir neçə saniyədə məhv edir + VİDEO

Ozan Güven “Aşk ı Memnu”nun “Behlül”ü ola bilərmiş

İngiltərə İspaniyanı məğlub edərək qrup lideri OLDU

Futbol turniri valideynlərin davranışına görə dayandırıldı

İtaliyadan Ukraynaya yeni hərbi dəstək: İki peykin radar məlumatları veriləcək

Dislipidemiyanın aktual məsələləri: Qərar qəbuletmə vaxtı mövzusunda Elmi praktiki simpozium həyata keçiriləcək

Onkoloji xəstəliklərin müalicəsi sığorta ilə ödənilməlidir Deputatdan TƏKLİF

“Boranı” restoranı ilə bağlı iddia: Tək gəldiyi üçün müştəriyə girişə icazə verilmədi

Belçikadan möhtəşəm geridönüş: İtaliya darmadağın edildi

Braziliya futbolunun əfsanəsi 11 il sonra futbola qayıtdı...

Musiqi alətində ifa edən uşaqlar daha yaddaşlı OLUR

Deklan Rays “Arsenal”la beşillik müqavilə barədə razılığa gəldi

Uşaqlarınızı bu əşyadan qoruyun Azərbaycanlı həkim (VİDEO

Gündə 50 qramdan çox təmiz etanol içmək demensiya riskini 29 faiz artırır

Ən çox qazanan televiziya aktyorları...

Küləkli hava şəraiti ilə bağlı sarı xəbərdarlıq verilib

Dövlət bu xəstələrin də müalicə pulunu ödəyəcək?

Uorren Baffet 5,5 milyard dollarlıq səhmlərini xeyriyyə fondlarına bağışlayıb

Ayxan Abbasov: “Ən aşağı pilləyə düşmüşdük, indi yavaş yavaş yüksəlməliyik”

Küləkli havada uşaqlarda qulaq ağrısı və qulaq iltihabı riski artırmı?

“James Webb” qara dəliyin ətrafını indiyədək mümkün olmayan dəqiqliklə görüntüləyib

“James Webb” qara dəliyin ətrafını indiyədək mümkün olmayan dəqiqliklə görüntüləyib

Icma.az xəbər verir, Yeniavaz saytına əsaslanaraq.


“James Webb” kosmik teleskopu (JWST) ilk dəfə olaraq spiral qalaktika Circinusun mərkəzində yerləşən fövqəlkütləvi qara dəliyin ətrafını indiyədək mümkün olmayan dəqiqliklə görüntüləyib.
Yeniavaz.com
xəbər verir ki, Yer kürəsindən təxminən 14 milyon işıq ili uzaqlıqda yerləşən qalaktika ilə bağlı nəticələri NASA 13 yanvar 2026-cı il tarixində açıqlayıb.
Yeni infraqırmızı görüntülərdə qalaktikanın mərkəzində parlaq bir sahə aydın görünür. Uzun illər alimlər bu parıltının əsasən qara dəlikdən çıxan güclü küləklər və maddə axınları ilə yarandığını düşünürdülər. Lakin JWST-nin təqdim etdiyi məlumatlar bu təsəvvürü dəyişir.
Araşdırmaya görə, infraqırmızı şüalanmanın 87 faizi qara dəliyi “qidalandıran” sıx, yastı qaz-toz diskindən gəlir. Bu disk hadisələr üfüqünü əhatə edən və “tor” adlanan tozlu strukturun daxili hissəsidir. Şəkildə görünən tünd sahələr torun xarici toz halqasını, şimal hissədəki zəif qövs isə (“North Arc”) qara dəliyin aktivliyi nəticəsində yaranan isti toz axınının yeganə izini göstərir. Bu axının payına ümumi şüalanmanın 1 faizindən azı düşür. Qalan 12 faiz isə mərkəzdən daha uzaqda yerləşən, qara dəliyin radiasiyası və zəif radiojetlə qızdırılan tozdan qaynaqlanır.
Bu qədər yüksək dəqiqlik necə əldə edilib?
Tədqiqat qrupu Cənubi Karolina Universitetindən Enrike Lopes-Rodrigesin rəhbərliyi ilə JWST-nin xüsusi müşahidə rejimindən – yeddi altıbucaqlı dəlikdən ibarət yüksək kontrastlı koronoqrafdan istifadə edib. Bu texnika interferensiya nümunələri yaradaraq mərkəzi mənbənin işığını ayırmağa və xırda detalları görməyə imkan verir.
“Space Telescope Science Institute”dan Jülyen Jirar bildirib ki, bu, JWST-nin yüksək kontrastlı rejiminin ilk dəfə qalaktikadan kənar bir obyekt üçün tətbiqidir. Meksikanın Milli Avtonom Universitetindən Xoel Sançes-Bermudes isə qeyd edib ki, görüntülərin kəskinliyi əvvəlki müşahidələrlə müqayisədə iki dəfə artıb: “Sanki 6,5 metrlik teleskopla deyil, 13 metrlik kosmik teleskopla baxırıq”.
Niyə bu kəşf vacibdir?
Qara dəliklərin maddəni necə udması qalaktikaların təkamülü ilə birbaşa bağlıdır. Aktiv qara dəliklər böyük enerji buraxaraq ulduz yaranmasını ya boğa, ya da stimullaşdıra bilər və bununla qalaktikanın strukturunu formalaşdırır. İndiyədək infraqırmızı şüalanmanın əsas mənbəyi kimi küləklər və axınlar qəbul edilirdi. Lakin əvvəlki teleskoplar akresiya diski, tor və küləklərdən gələn işığı ayırd edə bilmirdi – hamısı bir ümumi parlaqlıq kimi görünürdü.
JWST bu komponentləri ilk dəfə aydın şəkildə ayırmağa nail olub. Alimlərin fikrincə, nəticələrin təsdiqi üçün daha geniş statistik nümunə - onlarla qara dəliyin öyrənilməsi lazımdır.
“James Webb” teleskopunun müşahidələri göstərir ki, aktiv qalaktikalarda infraqırmızı şüalanmanın əsas mənbəyi qara dəlikdən çıxan küləklər deyil, onu qidalandıran sıx tozlu diskdir. Circinus qalaktikasında işığın 87 faizi daxili torusdan, 1 faizdən azı isə maddə axınlarından gəlir. Bu nəticə qara dəliklərin böyüməsi və qalaktikaların təkamülü haqqında onilliklərdir mövcud olan modellərə yenidən baxılmasını tələb edir.
Sonrakı hadisələr barədə daha çox məlumat almaq üçün Icma.az saytını izləyin.
seeBaxış sayı:253
embedMənbə:https://yeniavaz.com
archiveBu xəbər 25 Yanvar 2026 19:52 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

TÜRK MÜDAFİƏ SƏNAYESİNİN YENİ UĞURU... 51 dronu bir neçə saniyədə məhv edir + VİDEO

15 Noyabr 2026 19:14see294

Ozan Güven “Aşk ı Memnu”nun “Behlül”ü ola bilərmiş

16 Noyabr 2026 02:02see280

İngiltərə İspaniyanı məğlub edərək qrup lideri OLDU

16 Noyabr 2026 01:51see272

Futbol turniri valideynlərin davranışına görə dayandırıldı

16 Noyabr 2026 01:15see239

İtaliyadan Ukraynaya yeni hərbi dəstək: İki peykin radar məlumatları veriləcək

15 Noyabr 2026 22:01see227

Dislipidemiyanın aktual məsələləri: Qərar qəbuletmə vaxtı mövzusunda Elmi praktiki simpozium həyata keçiriləcək

16 Noyabr 2026 12:04see224

Onkoloji xəstəliklərin müalicəsi sığorta ilə ödənilməlidir Deputatdan TƏKLİF

16 Noyabr 2026 16:37see223

“Boranı” restoranı ilə bağlı iddia: Tək gəldiyi üçün müştəriyə girişə icazə verilmədi

15 Noyabr 2026 21:02see222

Belçikadan möhtəşəm geridönüş: İtaliya darmadağın edildi

16 Noyabr 2026 01:56see222

Braziliya futbolunun əfsanəsi 11 il sonra futbola qayıtdı...

16 Noyabr 2026 00:05see211

Musiqi alətində ifa edən uşaqlar daha yaddaşlı OLUR

16 Noyabr 2026 23:43see209

Deklan Rays “Arsenal”la beşillik müqavilə barədə razılığa gəldi

17 Noyabr 2026 01:11see209

Uşaqlarınızı bu əşyadan qoruyun Azərbaycanlı həkim (VİDEO

16 Noyabr 2026 12:36see203

Gündə 50 qramdan çox təmiz etanol içmək demensiya riskini 29 faiz artırır

15 Noyabr 2026 20:52see195

Ən çox qazanan televiziya aktyorları...

16 Noyabr 2026 20:52see187

Küləkli hava şəraiti ilə bağlı sarı xəbərdarlıq verilib

17 Noyabr 2026 05:32see186

Dövlət bu xəstələrin də müalicə pulunu ödəyəcək?

16 Noyabr 2026 15:49see180

Uorren Baffet 5,5 milyard dollarlıq səhmlərini xeyriyyə fondlarına bağışlayıb

17 Noyabr 2026 04:19see180

Ayxan Abbasov: “Ən aşağı pilləyə düşmüşdük, indi yavaş yavaş yüksəlməliyik”

17 Noyabr 2026 01:42see176

Küləkli havada uşaqlarda qulaq ağrısı və qulaq iltihabı riski artırmı?

16 Noyabr 2026 14:44see174
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri