James Webb teleskopundan YENİ KƏŞF

"James Webb" Kosmik Teleskopu Phoenix klasterində qazın soyumasını və ulduz əmələ gəlməsini tədqiq edib.

AZXEBER.COM xarici mətbuata istinadən xəbər verir ki, Superkütləvi qara dəliyin təsiri ilə qazın isti qalacağı gözlənilsə də, JWST ulduz əmələ gəlməsini təmin edən tam soyumamış qaz və temperatur fərqlərini aşkar edib.

Belə ki, Feniks klasteri qalaktika qrupları arasında ən böyük isti, soyuducu qaz anbarına malikdir. Bu qaz yeni ulduzların yaranmasına səbəb olan mühüm amildir. Ulduzların əmələ gəlməsi üçün qaz kifayət qədər soyumalı və qatılaşaraq birləşməlidir.

Phoenix klasterindəki qaz inanılmaz sürətlə ulduzlar əmələ gətirir. Bununla belə, çoxluğun mərkəzindəki nəhəng qara dəlik qazı uzaqlaşdıraraq və isti saxlayaraq ulduz əmələ gəlməsinin qarşısını almalı olan bir amildir.

Bununla belə, Phoenix klasterindəki nəhəng qara dəlik qazları isti saxlayaraq ulduz əmələ gəlməsinin qarşısını almalı olduğu halda, müşahidələr bunun əksini göstərir.

James Webb Kosmik Teleskopunun (JWST) Orta İnfraqırmızı Aləti (MIRI) Phoenix klasterinin mərkəzindəki qazı təfərrüatlı şəkildə araşdırıb. Nəticədə, soyuducu qazın ulduzların əmələ gəlməsinə töhfə verən daha əvvəl fərq edilməyən hissələri tapılıb.

Bu qazın temperaturlarının 300 min dərəcə civarında olduğu bildirilib. Feniks klasterindəki qazın tərkibindəki neon və oksigen atomlarının ionlaşaraq işıq yaydığı müəyyən edilib. Neon daha zəif olsa da infraqırmızı işıq saçır, oksigen isə ultrabənövşəyi işıq saçır. JWST bu kəşfi ilə neon radiasiyanı çox aydın şəkildə aşkar etdiyini bildirib.

JWST tərəfindən edilən bu kəşf üsulu digər qalaktika çoxluqlarındakı qazları araşdırmaq üçün də istifadə edilə bilər.

Qeyd edək ki, komanda bu üsulu başqa yerdə sınamağı da planlaşdırır.

Oksana