“James Webb” teleskopunda “həyat” siqnalı?

ABŞ-ın “James Webb Space Telescope” kosmik teleskopu Yer kürəsindən, təxminən, 120 işıq ili uzaqlıqda yerləşən K2-18 b planetində mümkün həyat izlərinə dair indiyədək ən güclü siqnallardan birini aşkarlayıb.

Alimlərin apardığı müşahidələr zamanı planetin atmosferində metan və karbon qazı ilə yanaşı, dimetil sulfid (DMS) adlı molekulun mümkün izləri müəyyən edilib. Yer kürəsində bu maddə, demək olar ki, yalnız canlı orqanizmlər – xüsusilə okean planktonları tərəfindən istehsal olunur.

K2-18 b öz ulduzunun “yaşanabilən zona”sında yerləşir. Tədqiqatçılar hesab edirlər ki, bu planet geniş okeanlarla örtülü və hidrogenlə zəngin atmosferə malik ola bilən “Hycean dünya” tipinə aid ola bilər. Belə mühitlərdə mikroskopik həyat formalarının mövcudluğu nəzəri cəhətdən mümkün sayılır.

Kəşf planetin ulduzunun qarşısından keçdiyi zaman aparılan müşahidələr zamanı edilib. Bu zaman ulduz işığı planetin atmosferindən keçərək teleskopun sensorlarına çatır və alimlər həmin işığın spektrindəki kimyəvi “imzaları” analiz etməklə atmosferin tərkibini müəyyənləşdirirlər.

Alimlər hələlik bunun qəti həyat sübutu olmadığını vurğulayırlar. Lakin bu qazların birlikdə aşkarlanması K2-18 b-ni Yer xaricində biologiyanın mümkün izlərini daşıyan ən perspektivli planetlərdən birinə çevirib.

Gələcəkdə “James Webb” teleskopunun yeni müşahidələri dimetil sulfid siqnalının real olub-olmadığını və onun doğrudan da bioloji proseslərlə bağlılığını dəqiqləşdirməyə çalışacaq.

Əgər bu ehtimal təsdiqlənsə, bəşəriyyət tarixində ilk dəfə Yer kürəsindən kənarda həyatın mövcudluğuna dair real sübut əldə edilmiş olacaq. Bu isə kainat və insanın təsəvvürlərini kökündən dəyişə bilər.