Kamera olmasaydı, sübut edə bilməyəcəkdi AÇIQLAMA

Bir neçə gün əvvəl paytaxtın ən çox ziyarət olunan ictimai məkanlarından olan Dənizkənarı Bulvarda gənc qızın zorakılığa məruz qalması hadisəsi ərazidə quraşdırılmış müşahidə kameraları tərəfindən qeydə alınıb. Hadisənin görüntülərinin mövcudluğu hüquq-mühafizə orqanlarının araşdırma aparmasını asanlaşdırmaqla yanaşı, ictimai yerlərdə təhlükəsizlik sistemlərinin əhəmiyyətini də yenidən gündəmə gətirib. Müasir şəhər mühitində müşahidə kameraları təkcə nəzarət vasitəsi deyil, həm də hüquqpozmalara qarşı mühüm sübut bazası rolunu oynayır.
Son illər Azərbaycanın müxtəlif şəhər və rayonlarında ictimai təhlükəsizliyin gücləndirilməsi məqsədilə videomüşahidə sistemlərinin əhatə dairəsi genişləndirilib. Xüsusilə insanların sıx toplaşdığı parklar, bulvarlar, ticarət mərkəzləri, nəqliyyat qovşaqları və digər ictimai məkanlarda quraşdırılan kameralar hüquqpozma hallarının qarşısının alınmasında mühüm rol oynayır. Bir çox hallarda məhz bu görüntülər hadisələrin detallı şəkildə araşdırılmasına, şübhəli şəxslərin müəyyən edilməsinə və hüquqi prosedurların daha operativ həyata keçirilməsinə imkan yaradır.
Mövzu ilə bağlı təhlükəsizlik eksperti Samir Nəbiyev Demokrat.az-a açıqlamasında bildirib ki, müşahidə kameraları ictimai yerlərdə təhlükəsizliyin təmin edilməsində əvəzsiz vasitələrdən biridir:
"Bu vasitələr mütəmadi olaraq yoxlanmalı, servis xidmətləri həyata keçirilməli, kameraların işlək vəziyyətdə olub-olmaması barədə dəqiq məlumat olmalıdır. Əks halda, kameraların nə məqsədə xidmət etdiyi sual doğurur. Şübhəli şəxslərin müəyyən edilməsi və sübut bazasının formalaşdırılması baxımından onlar effektiv yardımçıdır. Əgər bu proseslər təmin olunmasa, hüquqpozmaların aşkarlanması üçün yetərli məlumat bazası olmayacaq. Ən yüksək nəticə isə kameraların patrul xidməti, işıqlandırma və digər təhlükəsizlik tədbirləri ilə birlikdə tətbiqi zamanı əldə edilir. Kameraların işlək vəziyyətdə olub-olmaması mütəmadi şəkildə yoxlanmalıdır. Müvafiq nəzarət orqanı, istər hüquq-mühafizə orqanları, istərsə də ticarət mərkəzləri, ticarət obyektləri, parklar və istirahət guşələrində həmin ərazilərin mühafizəsinə cavabdeh şəxslər tərəfindən kameralar daim nəzarətdə saxlanılmalıdır", – deyə o qeyd edib.
Ekspertin sözlərinə görə, müşahidə sistemlərinin effektivliyi yalnız kameraların quraşdırılması ilə məhdudlaşmır. Onların texniki vəziyyətinin daim nəzarətdə saxlanılması, görüntülərin keyfiyyətinin yüksək olması və məlumatların müəyyən müddət ərzində arxivləşdirilməsi də vacib amillər sırasındadır. Çünki hər hansı hadisə baş verdikdən sonra görüntülərin əldə olunmaması və ya keyfiyyətsiz olması araşdırma prosesini çətinləşdirə bilər.
Samir Nəbiyev vurğulayıb ki, müasir təhlükəsizlik konsepsiyasında videomüşahidə sistemləri preventiv xarakter daşıyır. Başqa sözlə, kameraların mövcudluğu potensial hüquqpozucular üçün çəkindirici amil hesab olunur. Bir çox hallarda ictimai yerlərdə videomüşahidənin aparıldığını göstərən məlumat lövhələrinin yerləşdirilməsi belə arzuolunmaz hərəkətlərin qarşısının alınmasına təsir göstərir.
Müşahidələr göstərir ki, dünyanın əksər böyük şəhərlərində videomüşahidə sistemləri ictimai təhlükəsizliyin əsas elementlərindən biri hesab olunur. Nəqliyyat infrastrukturu, istirahət zonaları və insanların intensiv hərəkət etdiyi ərazilər bu sistemlərin tətbiq olunduğu əsas məkanlardır. Hüquq-mühafizə qurumları da araşdırmalar zamanı çox vaxt məhz bu görüntülərdən istifadə edərək hadisələrin gedişatını bərpa edir, iştirakçıların hərəkətlərini izləyir və əlavə sübutlar əldə edir.
Bulvarda baş verən son hadisə də bir daha göstərdi ki, ictimai məkanlarda quraşdırılmış təhlükəsizlik kameraları təkcə müşahidə funksiyası daşımır. Onlar eyni zamanda hüquqpozma hallarının operativ araşdırılması, məsul şəxslərin müəyyən edilməsi və vətəndaşların təhlükəsizliyinin təmin olunması baxımından mühüm rol oynayır. Ekspertlərin fikrincə, bu sistemlərin fasiləsiz və işlək vəziyyətdə saxlanılması şəhər təhlükəsizliyinin vacib tərkib hissəsi olaraq qalır.
Əfsanə Kamal
Demokrat.az