Kleopatra həqiqətən ilan səbəbindən ölüb?

Tarixin ən çox müzakirə olunan qadın fiqurlarından biri olan Kleopatra Miladdan əvvəl 30-cu ildə vəfat edərkən arxasında minilliklər boyu davam edən bir sirr buraxıb. Roma İmperiyasının yüksəlişi qarşısında dayanmaqda çətinlik çəkən və Aktium döyüşündəki məğlubiyyətdən sonra çətin vəziyyətə düşən kraliçanın sonu adətən dramatik intihar hekayəsi kimi təqdim olunur.

Qaynarifno xəbər verir ki, filmlərə, rəsmlərə və romanlara ilham verən bu hekayəyə görə, Kleopatra bir səbət əncir arasında gizlədilmiş zəhərli ilan tərəfindən sancılaraq həyatını itirib. Lakin müasir elm və tarixçilərin aparıcı araşdırmaları bu səhnənin gerçəkliyi ilə bağlı ciddi şübhələr yaradır.

Kleopatranı ilan sancıb?

Kleopatranın ölümünə dair ən məşhur ssenari onun Roma küçələrində müharibə qəniməti kimi alçaldılmamaq üçün ilanı seçdiyi fikrinə əsaslanır. Qədim Misir mədəniyyətində kobra krallıq və ilahi gücün simvolu hesab olunduğu üçün bu iddia simvolik məna daşıyır. Yəni firon üçün ilan sancması ilə ölüm ilahi mərtəbəyə yüksəlmək kimi yozula bilərdi. Lakin bu güclü simvolizm, hekayənin daha çox siyasi və ideoloji məqsədlərlə formalaşdırılmış ola biləcəyini göstərir.

Elmi faktlar ilan nəzəriyyəsini niyə şübhə altına alır?

Hadisəyə məntiqi baxış göstərir ki, 1,5 metrə qədər çata bilən kobranın bir meyvə səbətinə hiss olunmadan yerləşdirilməsi olduqca çətindir. Bundan da önəmlisi, bioloji məlumatlar bu hekayənin əsas məqamlarını sual altına alır. Bir ilanın tək hücumla üç nəfəri (Kleopatra və iki xidmətçi) eyni ardıcıllıqla öldürəcək qədər zəhəri idarəli şəkildə ötürməsi elmi baxımdan demək olar ki, mümkün deyil.

Üstəlik, kobra zəhəri adətən ani və sakit ölüm yaratmır, əksinə, ağrılı və tədricən inkişaf edən bir prosesə səbəb olur. Tarixi mənbələrdə isə "çox qısa müddətdə ölüm” təsvirləri yer alır ki, bu da ilan sancması ehtimalını zəiflədir.

Müasir dövrdə bir çox mütəxəssis Kleopatranın zəhərlər haqqında dərin biliyindən istifadə edərək bitki mənşəli qarışıqla həyatına son verdiyini düşünür. Nəticə etibarilə, Elizabet Teylorun ifası ilə yaddaşlara həkk olunan ilan səhnəsi, böyük ehtimalla tarixin ən təsirli miflərindən biri olaraq qalır.

Aydın