Konstitusiyamız Heydər Əliyevin adı ilə bağlıdır ŞƏRH

Hər bir müstəqil dövlətin siyasi və hüquqi həyatında Konstitusiya xüsusi yer tutur. Konstitusiya dövlətin idarəçilik sistemini, hakimiyyət orqanlarının fəaliyyət prinsiplərini, vətəndaşların hüquq və azadlıqlarını müəyyən edən, cəmiyyətin inkişaf istiqamətlərini göstərən ali hüquqi sənəddir. Konstitusiyamızın qəbul edilməsi Ümummilli Lider Heydər Əliyevin adı və siyasi fəaliyyəti ilə sıx bağlıdır.

1991-ci ildə dövlət müstəqilliyini bərpa edən Azərbaycan qarşısında yeni siyasi və hüquqi sistem qurmaq vəzifəsi dayanırdı. Müstəqil dövlətin əsas qanununun hazırlanması, demokratik prinsiplərin hüquqi çərçivəsinin müəyyənləşdirilməsi, insan və vətəndaş hüquqlarının etibarlı təminatı üçün yeni Konstitusiyaya ehtiyac yaranmışdı. Lakin ölkədə hökm sürən siyasi böhran, hakimiyyət uğrunda çəkişmələr və Ermənistanın hərbi təcavüzü bu mühüm vəzifənin həyata keçirilməsini çətinləşdirirdi.

1993-cü ildə xalqın təkidli tələbi ilə siyasi hakimiyyətə qayıdan Heydər Əliyev ilk növbədə dövlətçiliyin qorunmasına, ölkədə sabitliyin bərqərar edilməsinə və müstəqilliyin möhkəmləndirilməsinə nail olmağı qarşıya məqsəd qoydu. Sabitlik və milli həmrəylik təmin edildikdən sonra hüquqi dövlət quruculuğunun əsas istiqamətlərindən biri kimi yeni Konstitusiyanın hazırlanması məsələsi ön plana çəkildi. Heydər Əliyevin rəhbərliyi ilə bu sahədə ardıcıl və məqsədyönlü iş aparıldı.

1995-ci il mayın 2-də Azərbaycan Respublikasının yeni Konstitusiya layihəsini hazırlayan Dövlət Komissiyası yaradıldı və ona Heydər Əliyev rəhbərlik etdi. Komissiyanın işi zamanı ölkənin tarixi təcrübəsi, milli dövlətçilik ənənələri, beynəlxalq hüququn hamılıqla qəbul edilmiş prinsipləri və demokratik idarəçilik təcrübəsi nəzərə alındı. Layihənin hazırlanmasında dövlət müstəqilliyinin qorunması, xalq hakimiyyəti, hakimiyyətlərin bölünməsi, insan hüquq və azadlıqlarının aliliyi kimi fundamental prinsiplər əsas götürüldü.

Heydər Əliyevin siyasi iradəsi və bilavasitə rəhbərliyi ilə hazırlanmış Konstitusiya layihəsi 1995-ci il noyabrın 12-də ümumxalq referendumuna çıxarıldı və xalq tərəfindən qəbul edildi. Bu tarix Azərbaycan tarixində yeni mərhələnin başlanğıcı oldu. Müstəqil Azərbaycanın ilk Konstitusiyası dövlətin hüquqi dayaqlarını müəyyənləşdirdi, ölkənin demokratik, hüquqi, dünyəvi və unitar dövlət kimi inkişafının əsaslarını təsbit etdi.

Konstitusiyada dövlət hakimiyyətinin mənbəyinin xalq olduğu təsbit edildi. Hakimiyyətin qanunvericilik, icra və məhkəmə qollarına bölünməsi prinsipi müəyyənləşdirildi. İnsan və vətəndaş hüquq və azadlıqları ali dəyər kimi tanındı, mülkiyyət hüququ, söz və fikir azadlığı, vicdan azadlığı, təhsil almaq, əmək və sosial təminat hüquqları kimi mühüm hüquqların təminatları yaradıldı. Bu müddəalar Azərbaycanın hüquqi və demokratik dövlət quruculuğunda möhkəm təməl rolunu oynadı.

Konstitusiyanın qəbul edilməsi yalnız hüquqi sənədin təsdiqi deyildi. Bu, xalqın müstəqil dövlətçilik iradəsinin ifadəsi, gələcək nəsillər qarşısında məsuliyyətinin və demokratik inkişaf seçiminin təsdiqi idi. Heydər Əliyev yaxşı bilirdi ki, güclü dövlət yalnız siyasi və iqtisadi imkanlarla deyil, həm də möhkəm qanunlarla, hüquqa hörmətlə və vətəndaşların hüquqlarının qorunması ilə formalaşır. Buna görə də Konstitusiyanın hazırlanmasına dövlət quruculuğunun strateji məsələsi kimi yanaşırdı.

Ümummilli Liderin müəyyən etdiyi dövlətçilik xətti sonrakı illərdə də davam etdirildi. Konstitusiyaya edilən dəyişikliklər və əlavələr cəmiyyətin inkişafından irəli gələn ehtiyaclara uyğun hüquqi mexanizmlərin təkmilləşdirilməsinə xidmət etdi. Bu proseslərdə də əsas məqsəd dövlət idarəçiliyinin səmərəliliyini artırmaq, insan hüquqlarının müdafiəsini gücləndirmək və ölkənin davamlı inkişafını təmin etmək olmuşdur.

Bu gün Azərbaycan Respublikasının Konstitusiyası dövlət müstəqilliyimizin, milli suverenliyimizin və hüquqi dövlət quruculuğumuzun əsas rəmzlərindən biridir. Onun qəbulunda Heydər Əliyevin müstəsna xidmətləri tariximizin mühüm səhifəsi kimi yaşayır. Konstitusiyanın hazırlanmasına rəhbərlik etməsi, layihənin ümumxalq müzakirəsinə və referendumuna çıxarılması istiqamətində göstərdiyi siyasi iradə ona “Konstitusiyamızın müəllifi” kimi ehtiramla yanaşılmasının əsasını təşkil edir.

Heydər Əliyevin dövlətçilik irsi bizə öyrədir ki, müstəqilliyi qorumaq, qanunun aliliyini təmin etmək və vətəndaş hüquqlarına hörmət etmək hər bir cəmiyyətin başlıca vəzifəsidir. Konstitusiyamızın prinsiplərinə sədaqət göstərmək, hüquqi maarifləndirməni gücləndirmək və dövlətimizin inkişafına töhfə vermək hər birimizin vətəndaşlıq borcudur. Ümummilli Lider Heydər Əliyevin əziz xatirəsi və Azərbaycan Konstitusiyasının yaradılması istiqamətindəki tarixi xidmətləri xalqımızın yaddaşında daim yaşayacaqdır.

Ayaz Novruzov

Yeni Azərbaycan Partiyası Culfa rayon Camaldın kənd ərazi partiya təşkilatının sədri