“Korsan, çolaqsan, səni görüm…” Zəhər tuluğuna DÖNƏN DİLİMİZ

Son vaxtlar psixoloji problemi olan insanların sayı artıb. İnsanlar tez özündən çıxır, bir-birinin sözü bir birinin boğazından keçmir, avtobusda, marketlərdə, ictimai yerlərdə, eləcə də sosial şəbəkələrdə, efirlərdə aqressiv və əsəbi davranışlar nümayiş etdirirlər.

Mövzu ilə bağlı Yenicag.az-a danışan psixoloq Ülviyyə Murtuzova cəmiyyətdə artan qəzəb, nifrət, aqressiya halları və digər mənfi xüsusiyyətlərin yaranma səbəblərini açıqlayıb.

“Heç bir insan aqressiya ilə doğulmur. Aqressiya sonradan yaranan duyğudur” deyən psixoloq bunun kökündə psixoloji, bioloji və sosioloji səbəblərin dayandığını bildirib:

“Təbii ki, bu, hər bir kəsin individual yanaşmasından asılıdır. Kim nəyə görə aqressivləşir? Hər hansı bir xəstəlik fonunda aqressivləşmə yarana bilər. Xəstə olan bir insan “niyə mən bu xəstəliyə məhkum oldum, amma başqaları gözəl həyat yaşayır” deyə aqressiya nümayiş etdirə bilər. Psixoloji problemi olan insanlarda bir neçə ciddi şəxsiyyət, hətta davranış pozuntuları var ki, onun fonunda aqressiya sərgilənir. Çünki bunlar paralel şəkildə yürüyür. Bunların təsiri məhz aqressiya yaradır. Bu gün faiz göstəricisi ilə götürsək, aqressiyanın təməlində sosial məsələlər dayanır”.

Mütəxəssisin fikrincə, yaşayış təminatının aşağı olması, insanın maddi problemlər üzündən özünün arzuladığı həyatı yaşaya, eləcə də ailə üzvlərinə istədiyi həyatı yaşada bilməməsi, cəmiyyətdə özünü istədiyi kimi təsdiq və təqdim etmək imkanının qısıtlı olması və digər sosial məsələlər də bunlara səbəbdir:

“Məsələn, “filankəs yaxşı yaşayır, o həyatı mən niyə yaşaya bilmirəm” kimi düşüncələr insanlarda aqressiya yaradır. Amma təməldə dayanan tibbi və bioloji xəstəliklər fonunda yaranan aqressiyalardır. Digər səbəblər insanın qəbullanmamaq dərəcəsi, emosional gücünün zəif olması mübarizə aparmamaq metodudur. İnsan nəyəsə nail olmaq üçün sağlam rəqabət aparmalıdır. Əfsuslar olsun ki, paxıllıq xofu da insanlarda aqressiya yaradır”.

Psixoloq sosial şəbəkələrdə, efirlərdə aqressiv reaksiyalardan da danışıb:

“Təəssüflər olsun ki, bu gün düşünmə, qavrama, dərketmədə özümüzü geri apardıqca, “niyə uğursuzam” sualının cavabını özümüzdə axtarıb düzəliş etməkdənsə, başqalarının uğuruna sevinməyərək aqressiv oluruq. Sosial mediada bir uğurlu iş xanımının, yaxud da bəyinin paylaşımına yazılan rəylərə, habelə efirlərdə üzdə olan insanlara sərgilənən reaksiyalara baxsaq, aqressiya görərik. Təbii ki, insanlarda əlçatanlıq olmayanda, belə formalarda aqressiyalar özünü göstərir. Amma yenə də bunun kökündə psixoloji məqamlardan çox sosial məsələlər durur”.

Cəvahir

www.yenicag.az