Kremldən İrəvana sərt xəbərdarlıq: Bu dəfə Şoyqunun dilindən

Rusiya Təhlükəsizlik Şurasının katibi Sergey Şoyqunun Ermənistana sərt xəbərdarlıq etməsi iki ölkə arasında münasibətlərin perspektivdə daha gərgin mərhələyə keçəcəyindən xəbər verir. 

Son vaxtlara qədər Kreml Paşinyan hakimiyyətinin xarici siyasət kursundan narazı olsa da, Qərbin tətbiq etdiyi sanksiyalar fonunda Ermənistanla əməkdaşlığı davam etdirib. Rusiya şirkətləri Ermənistan vasitəsilə qadağalara məruz qalmış ticarət əməliyyatları aparıb. 

Nəticədə, Ermənistanla Rusiya arasında ticarət dövriyyəsinin həcmi 2025-ci il fevral ayının 8-ə olan məlumata görə, 12 milyard dollara qədər artıb. Əgər Ukraynada müharibə başlamazdan əvvəl, yəni 2021-ci ildə Ermənistanla Rusiya arasında ticarət dövriyyəsinin həcmi 2 milyard 603 milyon dollara yaxın vəsait olmuşdusa, Qərbin sanksiyalarının tətbiqindən sonra bu göstərici 6 dəfəyə yaxın artıb. Lakin Donald Trampın ABŞ-də prezident postuna gəlməsindən sonra Ukraynada Rusiya ilə sülh nail olmaq cəhdləri Kremlin İrəvanla münasibətlərini yeni müstəviyə keçirib. 

Sergey Şoyqunun açıqlaması göstərir ki, Rusiya artıq Nikol Paşinyanın siyasi manevrlərinə dözmək istəmir və onunla təhdid dilində danışmaq qərarına gəlib. Qeyd edək ki, Sergey Şoyqu Ermənistanı Avropa İttifaqına namizəd olmaq istəyinə görə iqtisadi sanksiyalarla hədələyib.

“Ermənistan Avropa İttifaqına daxil olarsa, bir çox imtiyazlarını itirəcək. Çünki Avrasiya İqtisadi İttifaqından çıxmalı olacaq. Ən mühafizəkar hesablamalara görə, Aİİ-dən Avropa İttifaqına daxil olmaq üzrə danışıqlar prosesi mərhələsində çıxmaq Ermənistana ÜDM-nin 30-40 faizinə başa gələcək. 

Bu, ölkə iqtisadiyyatına kritik ziyan vuracaq, istehsalın azalması, əmək bazarının daralması, işsizliyin və inflyasiyanın artması həyat səviyyəsinin kəskin şəkildə aşağı düşməsinə səbəb olacaq. Eyni zamanda, İrəvan Avropa iqtisadiyyatının vəziyyətini nəzərə alaraq Aİ-nin səxavətli subsidiyalarına bel bağlamamalıdır”,-deyə Şoyqu bildirib. 

Bu bəyanatın məhz Şoyqunun dilindən səsləndirilməsi Ermənistanın avrointeqrasiya siyasətinin Rusiyanın Cənubi Qafqazla təhlükəsizlik maraqlarına zidd olduğuna dair mesajı özündə əks etdirir. 

Ukrayna müharibəsinin həlli üzrə danışıqlarda ABŞ-nin güzəştli mövqe tutması Rusiyanın əlini xeyli gücləndirib. Şoyqunun açıqlaması Rusiyanın Cənubi Qafqazda, o cümlədən Ermənistanda zəifləmiş geosiyasi üstünlüyünü bərpa etmək istəyindən xəbər verir. Ermənistanın Avropa İttifaqına qoşulmaq siyasəti Rusiya üçün ciddi problemlər yarada bilər. Qeyd edək ki, Ermənistan Avropa İttifaqına üzvlüklə bağlı qanunu qəbul edib. Növbəti mərhələdə isə bunun hüquqi normativ kimi referendum yolu ilə Ermənistanın yeni konstitusiyasına daxil ediləcəyi gözlənilir. Belə olan halda, Ermənistan Avrasiya İqtisadi İttifaqı, Kollektiv Təhlükəsizlik Müqaviləsi Təşkilatı və Müstəqil Dövlətlər Birliyini tərk etməlidir. 

Rəsmi Moskva Aİİ və KTMT daxilində Ermənistandan sonra mərkəzdənqaçma prosesinin davamlı hal alacağından və hər iki qurumun dağıla biləcəyindən narahatdır. Ona görə də Sergey Şoyqunun vasitəsilə Ermənistanı hədələyən Rusiya rəhbərliyi Avropa İttifaqı ilə rəqabətdə önə çıxmağa çalışır. Rusiyanın Ermənistana ən böyük təzyiq aləti isə iqtisadi sanksiyalardır. 

Yəni Ermənistan Aİİ çərçivəsində əldə etdiyi gömrük və rüsum güzəştlərindən məhrum olmaqla yanaşı, bu böyük bazara çıxış imkanlarından məhrum edilə bilər. Rusiyanın Ermənistandakı səfiri Sergey Kopırkin iki ölkə arasında ticarət dövriyyəsinin artmasını Avrasiya İqtisadi İttifaqı çərçivəsində iqtisadi əməkdaşlığın fəal inkişafının nəticəsi adlandırıb. Ermənistanın Aİİ üzvlüyündən çıxacağı təqdirdə, Rusiya kimi böyük ticarət tərəfdaşını itirəcəyi şübhə doğurmur. 

Bundan başqa, Rusiyanın Ermənistana ixrac etdiyi təbii qazın qiymətini artırmaq kimi ciddi təzyiq vasitəsindən istifadə edəcəyi də məlumdur. Azərbaycan və Türkiyə ilə sərhədləri bağlı olan Ermənistanın regional nəqliyyat-tranzit dəhlizlərinə çıxış imkanları da demək olar ki, yoxdur. Bu isə Ermənistanı Avropa İttifaqının maliyyə yardımlarından asılı vəziyyətə salacaq. 

Müşfiq Abdulla 
“Cebheinfo.az”

Açar sözlər: İrəvan xəbərdarlıq Şoyqu