Küçələrə duz səpmişəm ... Yollara duz səpilməsinin səbəbi nədir? Hansı miqdarda səpilməlidir? Video

Qışda yolların sürüşkən olmaması üçün duz tökülür. Yollarda istifadə edilən qaya duzu adi süfrə duzuna çox bənzəyir. Natrium xlorid kimi tanınan duz həqiqətən təsirli bir buz əridicidir. Buzun üstünə duz səpildikdə onun elementləri ayrılır və məhlul əmələ gətirir. Natrium və xlorid ionları su molekullarının bir-biri ilə bağlanmasına və buz əmələ gəlməsinə mane olur. Sadəcə olaraq, duz maye suyun buza çevrildiyi temperaturu aşağı salır. Bu üsul donma nöqtəsi depressiyası adlanır.

Mütəxəssislərin fikrincə, yollarda duz avtomobillərin və piyadaların təhlükəsiz hərəkətini təmin etsə də, digər tərəfdən ətraf mühitə zərər verə bilər. Belə ki, yol duzu yollara bitişik yerüstü və yeraltı sulara sızaraq içməli su anbarlarını və quyuları çirkləndirə bilər. İçməli suda yüksək miqdarda natrium yüksək qan təzyiqi olan insanlara təsir edir və səth sularında yüksək miqdarda xlorid bəzi balıqlar, həşəratlar və suda-quruda yaşayanlar üçün zərərlidir.

Duz bir ekosistemə daxil olduqdan sonra o, davamlı problemə çevrilə bilər. Məsələn, xlorun hətta aşağı konsentrasiyası su növlərinin böyüməsinə və çoxalmasına zərərli təsir göstərə bilər. Tərkibində yol duzu olan axıntılar da su yollarında oksigen çatışmazlığına səbəb ola bilər. İçməli su hövzələrinə daxil olarsa, dibinə batmağa meylli olacaq və onun üzərindəki su ilə qaz mübadiləsinin qarşısını ala biləcək sıx bir təbəqə yaradır. Bu, balıq və digər su həyatı üçün zərərli olan aşağı oksigen şəraitinin inkişafına səbəb ola bilər.

Bundan əlavə, yol kənarında olan ərazilərdə artıq yol duzu toplanır, yol kənarındakı bitkiləri öldürür, mineralları yerindən çıxarır və ya fizioloji quraqlıq kimi tanınan suyu udur. Yol duzu torpağın eroziyasını artırır və böyük miqdarda avtomobilləri korlaya bilər. Alimlər alternativ buzlanma üsulları haqqında düşünürlər. Bu məqsəd üçün uyğun bir birləşmə NaCl-dən daha təhlükəsiz hesab edilən maqnezium xlorid (MgCl 2) olacaq, lakin eyni ərazini əhatə etmək üçün iki dəfə çox tələb olunur, bu da çox bahalıdır. Kalsium xlorid (CaCl 2) də ətraf mühit üçün daha yaxşıdır, lakin NaCL-dən üç dəfə bahadır.

Yeni texnologiyalardan istifadə etməklə yol örtüyünün daha məsaməli olması təklif edilir. Bu, yolların axmasını, eləcə də qar və buzu azaldacaq. Məsaməli və ya keçirici səki dayanıqlı suyun sızmasına imkan verir.

Alimlər həmçinin proqnozlaşdırılan qar yağmasından əvvəl hava proqnozunu diqqətlə izləməyi və yollara duzlu su məhlulu (23,3% duzlu su məhlulu) tətbiq etməyi məsləhət görürlər. Bu üsul səkidə şaxtanın yaranmasının qarşısını alır.

Əslində texniki duzun orta istehlakı 1 kvadratmetr üçün 100-120 qramdır. Müəyyən bir ərazidə qalın bir buz təbəqəsi yaranıbsa, 150-200 qrama qədər artırmaq olar. Ancaq unutmamaq lazımdır ki, bir sahədə duz istehlakını artırmaqla, orta dəyəri keçməmək üçün başqa bir sahədə duz miqdarını azaltmalısınız. Əks halda, torpağın şoranlaşması və bitkilərin zədələnməsi riski var. Yəni əslində videolarda gördüyümüz ovucla duz səpmək və yaxud qutudan az-az duz səpmək o qədər də qeyri-adi bir hal deyil. Əslində duz elə bu qədər səpilməlidir.

Bəzən bu tipli videolar sosial şəbəkələrdə paylaşırlaraq, əyləncə mənbəyinə çevrilir. Amma bir düşünək, hər il yollara çox miqdarda, sizin düşündüyünüz qədər duz səpilsə, bu əətraf mühit üçün nə qədər zərərli ola bilər?

İradə Cəlil, Bizimyol.info