Küvəzdə qalan körpələr dahi olmur Həkim həqiqəti açıqladı

Küvəzdə qalan uşaqların gələcəkdə dahi olması və ya cinsi problemlər yaşaması ilə bağlı cəmiyyətdə müxtəlif iddialar mövcuddur. Tibb mütəxəssisləri inkubator mühitinin gələcək zehni qabiliyyətlərə və ya bioloji reproduktiv funksiyalara birbaşa təsir göstərmədiyini bildirirlər. Elmi araşdırmalar bu uşaqların yetkinlik dövründəki bəzi davranış fərqliliklərini bioloji faktorlarla deyil, tamamilə sosial-psixoloji amillərlə əlaqələndirir.
Məsələ ilə bağlı pediatr Elşən Tağıyev Demokrat.az-a bildirib ki, “küvəzdə qalan uşaqlar dahidir, amma gələcəkdə şəxsi və cinsi həyatlarında problemlər yaşayırlar” fikri cəmiyyətdə geniş yayılan, lakin elmi əsaslarla tam təsdiqlənməyən bir yanaşmadır:
“Əslində “küvəzdə qalmaq” uşağın vaxtından əvvəl doğulması və ya doğuşdan sonra xüsusi tibbi dəstəyə ehtiyac duyması deməkdir. Bu vəziyyət avtomatik olaraq nə üstün intellekt, nə də gələcəkdə mütləq problemlər demək deyil. Elmi araşdırmalar göstərir ki, xüsusilə çox erkən doğulan uşaqlarda bəzi inkişaf riskləri bir qədər yüksək ola bilər. Bunlara diqqət dağınıqlığı, öyrənmə çətinlikləri və motor inkişafda gecikmə kimi hallar daxildir. Lakin bu, bütün prematur uşaqlara şamil edilmir və onların böyük bir qismi normal, sağlam və uğurlu inkişaf edir. “Dahi olurlar” kimi fikirlər daha çox seçilmiş və diqqət çəkən fərdi nümunələrdən formalaşır”. 
O deyib ki, cəmiyyət adətən uğurlu nəticələri daha çox yadda saxlayır, digər halları isə nəzərə almır:
“Gələcək sosial və şəxsi münasibətlər barədə iddialara gəldikdə isə, bəzi tədqiqatlarda prematur doğulan şəxslərdə sosial adaptasiyanın müəyyən hallarda daha gec formalaşa biləcəyi qeyd olunur. Amma bu, ciddi cinsi və ya reproduktiv problemlər demək deyil və ümumi bir qayda kimi qəbul edilmir. Bu fərqlərin formalaşmasında əsas rol oynayan amillər uşağın doğum həftəsi, çəkisi, nevroloji vəziyyəti, ailə dəstəyi və erkən müdaxilə proqramlarıdır. Ümumilikdə isə bu mövzuya “hamısı belədir” və ya “mütləq belə olacaq” kimi yanaşmaq elmi baxımdan doğru deyil. Hər uşağın inkişafı fərdi xüsusiyyətlər daşıyır və nəticələr də bu fərdilikdən asılı olaraq dəyişir”.
Leyla Turan
Demokrat.az