Litvalıların yarıdan çoxu orta statistik avropalılar kimi yaşayır...

...Son 20 ildə Litva təkcə sürətli iqtisadi artımla deyil, həm də sosial transformasiya ilə üzləşib.

SİA-nın xarici qaynaqlardan əldə etdiyi məlumata görə, Luminor Bank-ın baş iqtisadçısı Zyqimantas Mauricas delfi.lt-ə bildirib ki, Litva Avropa Birliyinə qoşulduqda varlı Aİ ölkələrinə çatmaq və avropalılar kimi yaşamaq məqsədi uca bir ambisiya kimi görünürdü, lakin bu gün tədricən reallaşır.

İqtisadçı vurğulayıb ki, Litva tarixində ilk dəfə olaraq əksər sakinlərin gəlirləri onlara özlərini orta təbəqə adlandırmağa imkan verir.

...İlkin məlumatlara görə, bu il Avropa İttifaqı sakinlərinin orta gəliri ayda 1880 avro təşkil edib. Bu o deməkdir ki, avropalıların yarısının gəliri ayda 1880 avrodan aşağı, yarısının isə ayda 1880 avrodan yuxarıdır.

Ümumi qəbul edilmiş qaydalara görə, orta təbəqə gəlirləri medianın 60-250 faizini təşkil edən sakinlər kimi müəyyən edilir.

Avropa kontekstində bu, ayda 1128-4700 avro arasında dəyişir. Buna görə də, bu cür gəlirləri olan insanlar orta statistik avropalı kimi yaşadıqlarını iddia edə bilərlər.

Litvada nə qədər belə insan var?

Maraqlıdır ki, ilkin məlumatlara görə, Litvada orta statistik gəlir bu il 1130 avroya yüksəlib ki, bu da Avropa İttifaqı medianının (1128 avro) 60 faizdən çoxunu təşkil edir. Beləliklə, bu gün, Avropa İttifaqına qoşulduqdan bəri ilk dəfə olaraq, Litva sakinlərinin yarıdan çoxu orta statistik avropalı kimi yaşadıqlarını iddia edə bilər.

Bu gün litvalıların təxminən 1,5 faiznin gəliri 4700 avrodan çoxdur; bu insanlar özlərini varlı hesab edə bilərlər, - deyə Maurikas bildirib.

İqtisadçı qeyd edib ki, Litvada bu cür sürətli artım həm artan gəlirlər, həm də uzun müddətdir mövcud olan bəzi Avropa İttifaqı üzvlərinin yavaş irəliləməsi ilə bağlıdır.

...Məsələn, Yunanıstanda gəlirlər indi 15 il əvvəlkindən daha aşağıdır; İspaniya, İtaliya və Fransada bu rəqəm cəmi üçdə bir, Almaniyada isə 50 faiz yüksəkdir; Litvada isə bu müddət ərzində gəlirlər üç dəfədən çox artıb. İyirmi il əvvəl Litvada gəlirlər orta hesabla Avropa İttifaqı sakinlərinin orta göstəricisindən altı dəfə aşağı idi, halbuki indi fərq yarıdan azdır. Bu dəyişiklik təkcə gəlirlərin artımını deyil, həm də həyat tərzinin dəyişməsini göstərir: daha böyük maliyyə təhlükəsizliyi, iqtisadi sabitlik, daha məsuliyyətli istehlak, daha çox planlaşdırma, qənaət və investisiya. Orta təbəqə ölkə iqtisadiyyatının onurğa sütunudur, iqtisadiyyatın və demokratik institutların sabitliyini və şəffaflığını gücləndirir. Bu təbəqənin üzvləri daha çox məsuliyyətlə istehlak etməyə, ədalətli vergi ödəməyə və investisiya qoymağa meyllidirlər və onlar həmçinin xidmət sektorunun və mənzil bazarının daha davamlı genişlənməsinə töhfə verirlər. Bu, qlobal iqtisadiyyatın qarışıq dövrlərində belə sabitliyi qoruyan cəmiyyətin bir hissəsidir, ona görə də onu indi qorumaq vacibdir, - deyə Maurikas izah etdib.

Qeyd edilməlidir ki, o, sürətli artımın da tərsinə çevrilə biləcəyi barədə xəbərdarlıq edib.

...Vergi artımları, qeyri-sabit maliyyə siyasəti və ya bürokratik məhdudiyyətlər orta təbəqənin inkişafına mane ola bilər.

Məqsədimiz ona əlavə öhdəliklər qoymaq deyil, investisiya, innovasiya, təhsili təşviq edən və biznes mühitini yaxşılaşdıran şərait yaratmaq olmalıdır.

Yunanıstan nümunəsi göstərir ki, irəliləyiş təmin olunmur, ona görə də Litva böyümə sürətini və regional liderliyini qorumaq üçün Avropa İttifaqının tanınmış üzvləri ilə rəqabət aparmalı olacaq.

Daha güclü orta təbəqə Litvanın iqtisadi yetkinliyinin əlamətidir və Litvanın artıq Avropaya "yetişmədiyini", əksinə bərabərhüquqlu oyunçuya çevrildiyini nümayiş etdirir. Bu, həmçinin Litva iqtisadiyyatını potensial iqtisadi və geosiyasi dəyişikliklər qarşısında daha davamlı edir və demokratik institutlarımızın təməllərini möhkəmləndirir.

Bunu da litvalı iqtisadçı bildirib.

Əli Babayev