Maddi təmizlikdən mənəvi təmizliyə...

Təmizlik insan həyatının vazkeçilməz ehtiyacıdır. Hər şey təmizliklə başlayır və əslində, hər şey də insanın təmizlənməsi üçündür. Təbii ki, təmizlik deyəndə ağlımıza həm maddi, həm də mənvi təmizlik gəlir. Əslində, təmizliyin bu iki qütbü arasında müəyyən bağlılıq mövcuddur. Yəni, mənəvi təmizlik maddi təmizliyi tələb edir. Diqqət yetirmisinizsə, bir müsəlman ibadətə hazırlaşırsa, ilk növbədə maddi təmizliyin ortaya qoyduğu şərtləri yerinə yetirir. Maddi təmizliyin təmin edilməsindən sonra başlanan dini ritual da əslində, insanın mənəvi təmizlənmə mərhələsidir.
***
Bir atalar sözü var: “Aslan yatdığı yerdən bəlli olar”. Yəni, insanı tanımaq istəyirsinizsə, onun ətrafına baxın, təmizliyinə diqqət edin. Əslində, bu sözün altında böyük həqiqətlər gizlənir. Çünki təmizlik eyni zamanda özünə hörmətin, xarici dünyaya münasibətin ən bariz təzahürüdür. Təkcə üst-başının və ya evinin deyil, yaşadığı həyətin, məhəllənin, kəndin, şəhərin təmizliyini düşünmək hər birimizin insanlıq borcudur.
Bu gün dünyamızın qarşısında duran ən böyük problemlərdən biri, heç şübhəsiz ki, ekoloji tarazlığın pozulması, atmosferin çirklənməsidir. Evinin içini təmiz saxlayanların udduğumuz havanı çirkləndirməsi nə qədər də anlaşılmaz bir mənzərədir, elə deyilmi? Əslində, dünyanın nizamını pozanlar, ekologiyamıza ağır zərbə vuranlar dünyamıza qəbir qazırlar. Nə yazıq ki, gələcəyimizə, dünyamıza qənim kəsilmiş bu güclər ən böyük dünya dövlətləridir.
***
Təmizlik tərbiyədə geniş yer alan sahədir. Ağlı kəsəndən uşağa başa salınmalıdır ki, yataqdan qalxanda onun ilk işi təmizlənmək olmalıdır. Əl-üzünü yumaq, dişlərini fırçalamaq övlada ana laylası ilə öyrədilməlidir. Geyiminə diqqət yetirmək, bir iş gördükdən sonra yeri yığışdırmaq, özündən sonraya zibil qoymamaq həm özünə hörmətdir, həm də də başqalarına. Bu gün nəqliyyatda və ya digər ictimai yerlərdə tum çırtlayanlar, başqalarını düşünmədən küçəyə tüpürənlər bu məsələdə sinifdə qalanlardır.
***
Bir söz var: “Heç kim öz ayranına turş deməz”. Yəni, elə bir adam tapmazsınız ki, mənəvi problemlərindən danışsın, öz eyblərini sayıb töksün. Başqa məşhur bir deyim də var: “Ancaq mənim ürəyim təmizdir”... Əmin olun ki, kəlməbaşı ürəyinin təmiz olduğunu deyənin mənəvi problemi var. Çünki o, bu sözü deməklə hansısa qüsurunu ört-basdır etməyə çalışır. Ürəyi təmiz olanlar heç vaxt bunu dilə gətirmirlər. Çünki ürəyi təmiz olmağın əsas əlamətlərindən biri də içində duyduğu o təmizliyi gizli saxlamaqdır.
***
Mənəvi çirkab paxıllıqdır, riyakarlıqdır, yalançılıqdır… və ən dəhşətlisi nəfsinin köləsi olmaqdır. Bir sözlə, yaxşı olmayan hər şey insanın mənəvi ekologiyasını pozan zəhərdir. Bütün bu çirkabdan qurtulmağın yolu tərbiyədir. Tərbiyə hər zaman və hər yaş üçün aktual müalicədir. İnsanın dəyəri elə onun təmizliyi qədərdir. Yəni, bir kəs maddi-mənəvi baxımdan nə qədər təmiz ola bilirsə, o qədər yüksəkdir.
***
Təmizlik gözəl keyfiyyət olmaqla yanaşı həm də böyük sərvətdir. Bu sərvət tərbiyə yolu ilə əldə edilir. İnsana böyükləri tərəfindən verilmiş və ya sonradan özünün qazandığı tərbiyə ilə. Təmizliyi öyrətmək, tərbiyə kimi vermək üçün ən yaxşı yol isə heç şübhəsiz təmiz olmaqdan keçir. Yəni, təmiz olmalıyıq ki, təmizlik tələb edə bilək.
Allah hər birimizə təmizlik nəsib etsin. Çünki O, təmizdir və təmiz olanları sevir.
Murad Məmmədov