Maduro getsə də, Hugo Çavez dövründə qurulan və anti ABŞ ideologiyasını təbliğ edən sistem yerində qalır

Nikolas Maduronun zorakılıqla devrilməsi Latın Amerikasında və bəlkə də bütün dünyada güc balansını kökündən dəyişdirən bir presedentdir. Donald Tramp, mahiyyət etibarilə, danışıqlardan sonra beynəlxalq hüquq normalarını pozaraq tez bir zamanda güc tətbiqinə əl ata biləcəyini nümayiş etdirdi.

İraqın işğalı zamanı Səddam Hüseynə ölkəni sakitcə tərk etmək üçün 48 saat vaxt verdilər. Eyni şey amerikalılar Üsamə bin Ladenin onlara təslim edilməsini tələb etdikdə də baş verdi. Taliban daha sonra mövqe tutaraq "Biz bunu etməyəcəyik" dedi. Sonra zərbə gəldi.

Maduroya da getmək şansı təklif edildi. O, öz xalqının onu təslim etməyəcəyinə, kubalı mühafizəçilərinin ona kömək edəcəyinə ümid edirdi.

36 il əvvəl nəhayət amerikalılara təslim olan və ABŞ-yə gətirilən Panama prezidenti Norieqanın işinə baxaraq Maduroya nə olacağını başa düşmək olar. Ona qarşı cinayət işi açıldı və amerikalıların açıq şəkildə səsləndirdiyi və bir çoxlarının şübhə etdiyi ittihamların əksəriyyətinin məhkəmə tərəfindən konkret dəlillərə əsaslanaraq təsdiqləndiyi bir məhkəmə prosesi keçirildi. Noryeqa uzun illər həbsxanada yatdı, sonra digər ittihamlarla Fransaya ekstradisiya edildi, daha sonra xərçəng xəstəliyinə tutuldu və Panamaya göndərildi və orada öldü.

Politoloq Anar İsayev Bizimyol.info xəbər portalına açıqlamasında bildirib ki, Maduronun ABŞ silahlı qüvvələri tərəfindən, vəzifədə olan prezident statusunda zorla aparılması beynəlxalq hüquqa görə açıq-aşkar dövlət terroru və suverenliyin pozulmasıdır: “Buna oxşar hadisə 1989-cu ildə (Panama, Noriega) timsalında, yenə də ABŞ tərəfindən baş vermişdi. Amma nəzərə almaq lazımdır ki, Venesuela Panamadan fərqli olaraq dünya neft bazarına real təsirləri olan bir ölkədir.Dünyada sübut olunmuş ən böyük neft ehtiyatına (303 mlrd. barrel) sahib, OPEC-in əsas üzvlərindən biri, Çin və Hindistan üçün potensial "alternativ mənbı" hesab olunan bir ölkədir. Ona görə də son günlər Venesuelada baş verən hadisələr dünya ölkələrinin diqqət mərkəzindədir”.

Anar İsayev

Venesuelanın aqibəti necə olacaq?

Anar İsayev qeyd edib ki, ABŞ dövlət quruculuğunda uğursuz, amma rejim dağıtmaqda effektivdir: “Biz bunu Panamanın (qısa sabitlik, uzunmüddətli asılılıq (Əfqanıstan (dövlətin çökməsi) və Suriya (parçalanma,davam edən müharibə) nümunələrində görmüşük. Venesuelada da vəziyyət heç də fərqli olmayacaq. Çünki dünyanın ən böyük neft ehtiyatı, silahlı ideoloji baza, Rusiya və Çin faktoru ölkədə uzun müddət sabitliyin qorunmasında əngələ çevriləcək”.

“Maduro getsə də, sistem yerində qalır. O sistemin adı "Çavizm"dir. Hugo Çavez dövründə qurulan və anti-ABŞ ideologiyasını təbliğ edən bir sistem. Maduro bu sistemin yaradıcısı yox, idarəedicisi idi. Bu sistemin ən kritik faktoru, əsas sütunu ordudur. Ordu generalları iqtisadi sistemin içindədir. Neft, idxal və limanlar ordunun nəzarətindədir”-deyən politoloq bildirib ki, hakimiyyət dəyişsə də, ordu hələ ki, öz mövqeyini qoruyur.

Anar İsayevin fikrincə, bu səbəbdən də Maduro-simvolik fiqur, "Çavizm" institusional dövlətdir: “Maduro getsə də, Çavista sistem hələ də qalır. Ta ki ordu,neft və təhlükəsizlik bloku dağılana qədər.Bu prosses də hələ uzun zaman aparacaq və ölkə daxilində uzunmüddətli xaos yaşanacaq”.

İradə Cəlil, Bizimyol.info