“İran azadlığa heç vaxt bu qədər yaxın olmayıb“ Tramp

"Küçələrdə üsyan, arxada qan və artan beynəlxalq təzyiq..."

Hazırda İranda baş verənlər artıq lokal etiraz mərhələsini geridə qoyub və açıq siyasi böhrana çevrilib. Dünya ictimaiyyəti İran xalqının etirazlarına dəstək verir, rejim isə küçələrdə nəzarəti itirir.

Moderator.az xəbər verir ki, bu barədə "bbc.com" nəşri yazıb.

Nəşrin məlumatına görə, ABŞ prezidenti Donald Trampa İrana qarşı mümkün cavab ssenariləri, o cümlədən zərbə variantları təqdim edilib. Mənbələr bildirir ki, hələlik yekun qərar yoxdur, lakin Vaşinqton baş verənləri "çox ciddi" şəkildə izləyir. Trampın "İran azadlığa heç vaxt bu qədər yaxın olmayıb" sözləri artıq təkcə diplomatik bəyanat kimi deyil, açıq mesaj kimi də dəyərləndirilir.

Küçələrdə müqavimət, xəstəxanalarda səssiz dəhşət

Şah sülaləsinin varisi Rza Pəhləvi gecə müraciətində iranlılara səslənərək onları küçələri tərk etməməyə çağırıb. Onun sözlərinə görə, "üç gecə ardıcıl davam edən kütləvi və cəsarətli çıxışlar rejimin repressiya aparatını ciddi şəkildə sarsıdıb" və artıq bir çox güc strukturu ya geri çəkilir, ya da əmrlərə tabe olmur. Pəhləvi etirazçılara birlikdə hərəkət etməyi, əsas prospektlərdən ayrılmamağı tövsiyə edib.

Lakin küçələrdə ümid nümayiş etdirildiyi halda, xəstəxanalarda tam fərqli mənzərə formalaşıb. Tehran ətrafında yayılan videolarda etirazlar zamanı öldürülən insanların cəsədləri tanınma üçün düzülüb, yaxınları isə onları axtarır. 

Müxalif mənbələr və hüquq müdafiəçiləri son günlərdə ölənlərin sayının "minlərlə ölçülə biləcəyini" bildirir. İnternet blokadası səbəbindən rəqəmləri dəqiqləşdirmək çətin olsa da, xəstəxanalarda qan ehtiyatlarının tükəndiyi, yaralıların isə bəzən tibbi yardım əvəzinə saxlanıldığı haqda məlumatlar yayılır.

Rejim təcrid olunur, dünya səhnəsində cəbhələr sərtləşir

Beynəlxalq reaksiya getdikcə daha açıq və sərt xarakter alır. ABŞ, Avropa İttifaqı və İsrail rəsmiləri İran xalqı ilə həmrəylik nümayiş etdirir, bəzi siyasətçilər və ictimai xadimlər baş verənləri "qırğın" adlandıraraq müdaxilə çağırışları edirlər. Təhlükəsizlik böhranı artıq mülki sahəyə də sirayət edib: "Lufthansa" başda olmaqla bir sıra iri aviaşirkətlər İrana uçuşları dayandırıb, Qərb ölkələri isə vətəndaşlarını bu ölkəyə səfərdən çəkindirir.

Bütün bu proseslər göstərir ki, İranda yaşananlar sadəcə növbəti etiraz dalğası deyil. Rejim küçələrdə nəzarəti itirir, beynəlxalq təzyiq isə hər gün daha da artır. Hadisələrin hansı istiqamətdə inkişaf edəcəyi hələlik bəlli olmasa da, artıq aydındır ki, ölkə son illərin ən həlledici və təhlükəli mərhələsinə daxil olub.