Maduronun ələ keçməsindən sonra İLK Bakı hansı mesaj verdi?

Yanvarın 3-də ABŞ ordusunun Karakasa zərbələri, ardınca Prezident Maduro və xanımını ələ keçirməsi bu regionla bağlı prosesləri diqqət mərkəzinə gətirib. Rəsmi Bakı da baş verənlərin fonunda Venesuela ilə təmasları davam etdirir. Azərbaycan xarici işlər naziri Ceyhun Bayramovun venesuelalı həmkarı İvan Xil Pinto ilə telefon danışığı aparması bu baxımdan maraq doğurur.

Bu təmasın arxasında hansı siyasi mesajlar dayanır? Azərbaycan–Venesuela münasibətlərinin hazırkı səviyyəsini necə dəyərləndirmək olar?

Globalinfo.az-a danışan politoloq Rəşad Bayramov deyib ki, sözügedən telefon danışığı ilk baxışdan rutin diplomatik təmas təsiri bağışlasa da, regional və qlobal proseslər fonunda daha dərin məna daşıdığı şübhəsizdir:

“Xüsusilə Venesuelada baş verən son hadisələr, ölkə daxilində gərginlik və beynəlxalq müzakirələr fonunda bu əlaqənin qurulması rəsmi Bakının ehtiyatlı, amma prinsipial xarici siyasət xəttini bir daha ortaya qoyur.

Azərbaycan tərəfi Venesuelada baş verən hadisələr nəticəsində həlak olanlarla bağlı başsağlığı verərək, sülhün, sabitliyin və ölkə birliyinin qorunacağına ümid etdiyini bildirib. Bu, əslində Bakının ənənəvi diplomatik yanaşmasına uyğundur. Yəni ölkələrin daxili işlərinə qarışmamaq, amma humanitar həssaslıq nümayiş etdirmək. Venesuela xarici işlər nazirinin dövlət institutlarının fəaliyyəti, prezidentin səlahiyyətlərinin müvəffəqiyyətlə icra edildiyi və idarəetmənin davam etməsi ilə bağlı vurğuları isə beynəlxalq auditoriyaya “dövlət işləyir, nəzarət bizdədir” mesajının çatdırılmasına hesablanıb.

İvan Xil Pintonun dövlət institutlarının işlədiyini xüsusi qeyd etməsi, eyni zamanda ABŞ-la dialoqun davam etdiyini və enerji sektorunda ABŞ şirkətlərinin fəaliyyətinin bərpası istiqamətində iş aparıldığını vurğulaması Karakasın beynəlxalq ictimaiyyətə verdiyi mesaj kimi oxunmalıdır. Bu, bir tərəfdən daxili sabitliyin qorunduğunu nümayiş etdirmək, digər tərəfdən isə mümkün sanksiya yumşalmaları fonunda siyasi və iqtisadi manevr imkanlarını genişləndirmək cəhdidir. Azərbaycanın bu məqamda dialoq tərəfi kimi çıxış etməsi Venesuela üçün diplomatik baxımdan əhəmiyyətlidir”.

Onun sözlərinə görə, Azərbaycan–Venesuela münasibətləri hazırda əsasən siyasi və çoxtərəfli platformalar üzərindən inkişaf edir:

“Xüsusilə Qoşulmama Hərəkatı çərçivəsində tərəflər arasında qarşılıqlı anlayış və dəstək mövcuddur. Venesuelanın Azərbaycanın ərazi bütövlüyünü və Qarabağ məsələsində Bakının mövqeyini dəstəkləməsi münasibətlərin siyasi əsasını gücləndirən mühüm faktordur. Bununla yanaşı, ikitərəfli iqtisadi əməkdaşlıq hələlik məhdud xarakter daşıyır və daha çox potensial səviyyəsində qalır.

Geosiyasi baxımdan isə Azərbaycanın Venesuela ilə əlaqələri inkişaf etdirərkən balanslı xətt yürütdüyü ortadadır. Rəsmi Bakı nə Qərblə münasibətlərini risk altına alır, nə də özünü müəyyən geosiyasi blokun tərkib hissəsi kimi təqdim edir. Bu yanaşma Azərbaycanın müstəqil və çoxsaxəli xarici siyasət kursunun davamı kimi qiymətləndirilə bilər.

Düşünürəm ki, Bayramovla Pinto arasında baş tutmuş telefon danışığı Azərbaycanın Qlobal Cənub ölkələri, həmçinin Latın Amerikası ilə əlaqələri qorumaq və genişləndirmək strategiyasının tərkib hissəsidir. Eyni zamanda, rəsmi Bakı Venesuela məsələsində ehtiyatlı diplomatik dil seçərək həm beynəlxalq hüquq prinsiplərinə sadiqliyini, həm də regional və qlobal balansları nəzərə aldığını nümayiş etdirir”.

Safura Bənnayeva
Globalinfo.az