Icma.az
close
up
RU
Menu

PR də strateji planlaşdırma: uğurlu kommunikasiya necə qurulur?

Onkoloji xəstəliklərin müalicəsi sığorta ilə ödənilməlidir Deputatdan TƏKLİF

Deklan Rays “Arsenal”la beşillik müqavilə barədə razılığa gəldi

Xərçəngdən sonra ən böyük qorxu: Xəstəlik təkrarlanmasın deyə nə etməli?

Musiqi alətində ifa edən uşaqlar daha yaddaşlı OLUR

Küləkli hava şəraiti ilə bağlı sarı xəbərdarlıq verilib

Uorren Baffet 5,5 milyard dollarlıq səhmlərini xeyriyyə fondlarına bağışlayıb

Ən çox qazanan televiziya aktyorları...

Küləkli havada uşaqlarda qulaq ağrısı və qulaq iltihabı riski artırmı?

Ayxan Abbasov: “Ən aşağı pilləyə düşmüşdük, indi yavaş yavaş yüksəlməliyik”

Dövlət bu xəstələrin də müalicə pulunu ödəyəcək?

Xaçmazda ev yandı, 90 yaşlı sahibəsi həlak oldu

Qışı sərt keçən rayonlarda qaz və işıq limitləri dəyişəcək? VACİB AÇIQLAMA

Bu ilin büdcəsində niyə profisit yaranıb?

Mərkəzi Gömrük Hospitalında “Blue Code sisteminin tətbiqi və təkmilləşdirilməsi” mövzusunda maarifləndirici tədbir keçirilib

Bu ərazidə yeni üç mərtəbəli məktəb TİKİLƏCƏK 9 milyonluq LAYİHƏ

Təcili yardım stansiyasının müdiri işçilərdən rüşvət alır? YENİLƏNİB

Litva, İslandiya və Estoniya yığmalarından inamlı qələbə Millətlər Liqası

® Vüqar Eyvazov “AmCham Azərbaycan”ın yeni yaradılmış Səhiyyə Komitəsinin sədri təyin edilib

Faiq Qarayev beynəlxalq turnirdə iştirak edəcək Azərbaycanın voleybol millisinin üzvləri ilə görüşüb FOTO

“Maliyyə savadlılığının aşağı olması borclanmanı artırır” EKSPERT DANIŞDI

“Maliyyə savadlılığının aşağı olması borclanmanı artırır” EKSPERT DANIŞDI

Icma.az, Sia Az saytına istinadən bildirir.

“Müasir dövrdə istehlak davranışlarında müşahidə olunan mühüm tendensiyalardan biri kiçik məbləğli xərclərin belə kredit, taksit və “sonra ödə” mexanizmləri vasitəsilə qarşılanmasıdır. Bu hal təsadüfi deyil və cəmiyyətdə mövcud olan bir sıra dərin sosial-iqtisadi problemlərin göstəricisi kimi qiymətləndirilə bilər”.
Bu sözləri SİA -ya açıqlamasında Liberal İqtisadçılar Mərkəzinin sədri Akif Nəsirli bildirib.

Onun sözlərinə görə, ilk növbədə, gəlirlərlə xərclər arasında balansın pozulması diqqət çəkir:

” Əhalinin əhəmiyyətli hissəsi üçün əməkhaqqı əsas ehtiyacların – ərzaq, dərman, kommunal xidmətlər və nəqliyyat xərclərinin – ödənilməsinə yönəlir və bu, yığım imkanlarını minimuma endirir. Nəticədə, hətta kiçik məbləğli gündəlik xərclər belə kredit alətləri vasitəsilə maliyyələşdirilir ki, bu da yoxsulluğun dolayı şəkildə kompensasiya olunması kimi çıxış edir.

Digər mühüm amil maliyyə savadlılığının aşağı səviyyədə olması və borclanmaya meylli istehlak mədəniyyətinin formalaşmasıdır. Müasir maliyyə institutları və rəqəmsal platformalar kreditə çıxışı maksimum sadələşdirmiş, “ani kredit” modellərini geniş yaymışdır. Bu isə faiz dərəcələrinin və uzunmüddətli öhdəliklərin lazımi səviyyədə qiymətləndirilməməsinə səbəb olur. Nəticədə borc yükü artaraq “borc dövriyyəsi” fenomenini yaradır.

Eyni zamanda, əhalinin gözlənilməz xərclərə qarşı maliyyə dayanıqlığının zəif olması da bu prosesi sürətləndirən amillərdəndir. “Qara gün” üçün yığımın olmaması və ya məhdud olması fövqəladə hallarda – məişət texnikasının sıradan çıxması, tibbi xərclər və ya təhsil xərcləri zamanı kreditdən istifadəni qaçılmaz edir.

Bununla yanaşı, istehlak təzyiqi və sosial müqayisə amili də mühüm rol oynayır. Sosial şəbəkələr və reklam mühiti fərdləri gəlirlərindən artıq xərcləməyə təşviq edir, nəticədə istehlak davranışı rasional çərçivədən çıxaraq sosial statusun nümayişinə yönəlir. Bu isə kreditin yalnız ehtiyac üçün deyil, həm də prestij məqsədilə istifadə olunmasına səbəb olur.

Digər tərəfdən, inflyasiya prosesləri də ailə büdcəsinə ciddi təsir göstərir. Xüsusilə ərzaq, nəqliyyat və xidmət sektorlarında qiymət artımı əhalinin real alıcılıq qabiliyyətini azaldır. Gəlirlərin bu artıma adekvat şəkildə yüksəlməməsi büdcə kəsiri yaradır və kredit bu kəsirin kompensasiya vasitəsinə çevrilir.

Cəmiyyətdə “borc asılılığı” kimi xarakterizə olunan vəziyyət formalaşır. Bu hal yalnız fərdi maliyyə sabitliyini deyil, ümumilikdə sosial rifahı da risk altına alır. Borc yükünün artması vətəndaşların maliyyə azadlığını məhdudlaşdırır və onları uzunmüddətli öhdəliklər qarşısında həssas edir.

Kiçik məbləğli xərclərin belə kredit vasitəsilə qarşılanması yoxsulluq, maliyyə qeyri-sabitliyi və gələcəyə inamın zəifləməsi kimi fundamental problemlərin indikatoru kimi çıxış edir. Sağlam iqtisadi modeldə kredit əsasən investisiya xarakterli məqsədlər – mənzil, biznes və iri alışlar üçün nəzərdə tutulduğu halda, gündəlik istehlakın kreditlə maliyyələşdirilməsi iqtisadi sistemdə struktur disbalansın mövcudluğunu göstərir”.

Daha ətraflı məlumat və yeniliklər üçün Icma.az saytını izləyin.
seeBaxış sayı:114
embedMənbə:https://sia.az
archiveBu xəbər 28 Aprel 2026 14:42 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

PR də strateji planlaşdırma: uğurlu kommunikasiya necə qurulur?

17 Noyabr 2026 09:13see336

Onkoloji xəstəliklərin müalicəsi sığorta ilə ödənilməlidir Deputatdan TƏKLİF

16 Noyabr 2026 16:37see311

Deklan Rays “Arsenal”la beşillik müqavilə barədə razılığa gəldi

17 Noyabr 2026 01:11see296

Xərçəngdən sonra ən böyük qorxu: Xəstəlik təkrarlanmasın deyə nə etməli?

16 Noyabr 2026 22:45see276

Musiqi alətində ifa edən uşaqlar daha yaddaşlı OLUR

16 Noyabr 2026 23:43see273

Küləkli hava şəraiti ilə bağlı sarı xəbərdarlıq verilib

17 Noyabr 2026 05:32see271

Uorren Baffet 5,5 milyard dollarlıq səhmlərini xeyriyyə fondlarına bağışlayıb

17 Noyabr 2026 04:19see270

Ən çox qazanan televiziya aktyorları...

16 Noyabr 2026 20:52see267

Küləkli havada uşaqlarda qulaq ağrısı və qulaq iltihabı riski artırmı?

16 Noyabr 2026 14:44see259

Ayxan Abbasov: “Ən aşağı pilləyə düşmüşdük, indi yavaş yavaş yüksəlməliyik”

17 Noyabr 2026 01:42see249

Dövlət bu xəstələrin də müalicə pulunu ödəyəcək?

16 Noyabr 2026 15:49see245

Xaçmazda ev yandı, 90 yaşlı sahibəsi həlak oldu

16 Noyabr 2026 20:15see244

Qışı sərt keçən rayonlarda qaz və işıq limitləri dəyişəcək? VACİB AÇIQLAMA

17 Noyabr 2026 13:59see240

Bu ilin büdcəsində niyə profisit yaranıb?

16 Noyabr 2026 17:35see239

Mərkəzi Gömrük Hospitalında “Blue Code sisteminin tətbiqi və təkmilləşdirilməsi” mövzusunda maarifləndirici tədbir keçirilib

17 Noyabr 2026 09:14see232

Bu ərazidə yeni üç mərtəbəli məktəb TİKİLƏCƏK 9 milyonluq LAYİHƏ

16 Noyabr 2026 18:22see230

Təcili yardım stansiyasının müdiri işçilərdən rüşvət alır? YENİLƏNİB

17 Noyabr 2026 14:53see221

Litva, İslandiya və Estoniya yığmalarından inamlı qələbə Millətlər Liqası

16 Noyabr 2026 23:35see217

® Vüqar Eyvazov “AmCham Azərbaycan”ın yeni yaradılmış Səhiyyə Komitəsinin sədri təyin edilib

18 Noyabr 2026 01:28see210

Faiq Qarayev beynəlxalq turnirdə iştirak edəcək Azərbaycanın voleybol millisinin üzvləri ilə görüşüb FOTO

17 Noyabr 2026 14:52see181
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri