Icma.az
close
up
RU
Menu

PR də strateji planlaşdırma: uğurlu kommunikasiya necə qurulur?

Xəzər dənizinin Azərbaycan sahillərinin dövlət idarəçiliyi

Qışı sərt keçən rayonlarda qaz və işıq limitləri dəyişəcək? VACİB AÇIQLAMA

Mərkəzi Gömrük Hospitalında “Blue Code sisteminin tətbiqi və təkmilləşdirilməsi” mövzusunda maarifləndirici tədbir keçirilib

® Vüqar Eyvazov “AmCham Azərbaycan”ın yeni yaradılmış Səhiyyə Komitəsinin sədri təyin edilib

2027 ci ildən Bakıya köç daha da artacaq?

Təcili yardım stansiyasının müdiri işçilərdən rüşvət alır? YENİLƏNİB

Faiq Qarayev beynəlxalq turnirdə iştirak edəcək Azərbaycanın voleybol millisinin üzvləri ilə görüşüb FOTO

Dişlər yaddaş kartımızdır?

Diş əti qanaması hansı daxili xəstəliklərin əlamətidir?

Yuxu ilə böyümə hormonu arasında yeni neyron əlaqəsi aşkar edilib

Azerbaijan’s macro economy 2025 2026 and future prospects

İki zəhərli ilanı təyyarəyə keçirmək istədi

Bu hərəkətlər davam edərsə.. SEPAH generalı Bəhreyn hökümətini HƏDƏLƏDİ

Braziliya millisindən darmadağın: Vinisius het trik etdi

45 min dollardan Walmart rəflərinə: Bir qadının qəhvə alternativi biznesi

Polad Həşimovun anası xəstəxanadan evə buraxılıb TƏBİB

Bossların bossu” vəfat etdi Pablo Eskobarla əməkdaşlıq edib

Nənə tarladan 20 min qiyməti olan qızıl tapıb

Söküntü başlamazdan əvvəl vətəndaşlar əmlaklarını qiymətləndirməlidir? Açıqlama

Marsdakı sirli qara cizgilər: Düşündüyümüz kimi deyilmiş

Marsdakı sirli qara cizgilər: Düşündüyümüz kimi deyilmiş

Qaynarinfo portalından alınan məlumata görə, Icma.az xəbər verir.

Mars səthindəki qara yamac cizgiləri uzun müddət duzlu suyun varlığına işarə kimi dəyərləndirilirdi. Lakin son araşdırmalar bu quruluşların əslində külək və toz hərəkətləri nəticəsində yarana biləcəyini ortaya qoyur.

Qaynarinfo xəbər verir ki, 10 il əvvəl Mars səthində, qum təpələrinin yamaclarında qara cizgilər aşkar edilib. Əvvəlcə bu cizgilər Marsda duzlu su axınının mühüm sübutu kimi qiymətləndirildi. Çünki bir planetdə suyun olması həyat ehtimalını birbaşa təsir edir və bu, elmi ictimaiyyətin ən böyük maraq mövzularından birinə çevrilmişdi.

Lakin ötən 10 il ərzində alimlər bu cizgilərin doğrudan da su ilə əlaqəli olub-olmadığını dəfələrlə təhlil edibıər, yeni məlumatlar toplayıblar və fərqli fikirlər irəli sürüblər. Son aparılan genişmiqyaslı araşdırmalar isə cizgilərin suya deyil, başqa təbii amillərə bağlı ola biləcəyini göstərir.

Braun Universiteti və Bern Universitetindən tədqiqatçılar Mars səthindəki bu sirli cizgilərin sirrini açmaq üçün nəhəng məlumat bazası yaradıblar. Yüksək dəqiqlikli 86.000-dən çox peyk görüntüsünü süni intellektlə dəstəklənən maşın öyrənməsi alqoritmləri ilə təhlil edərək Mars yamaclarında 500.000-dən artıq qara cizgi aşkar ediblər.

Araşdırmanın nəticəsinə görə, bu cizgilər "təkrarlanan yamac cizgiləri" (RSL) adlandırılan müvəqqəti quruluşlardır və maye su və ya donmuş maddələrlə əlaqələndirilmir. Yarım milyon cizginin heç birində müəyyən istiqamətlilik, temperatur artımı və ya rütubətlə bağlılıq tapılmayıb.

Marsdakı qara cizgilərin əsl səbəbi: külək və toz...

Alimlərin təhlillərinə əsasən, bu cizgilər əslində Mars atmosferindəki küləyin sürətində artım və səthdə toplanan tozun təsiri ilə meydana gəlir. Yəni Mars səthindəki bu qara izlərin əsas mənbəyi maye su deyil, küləyin daşıdığı tozlar və qum hərəkətləri kimi təbii geoloji proseslərdir.

Bu nəticə Mars səthindəki cizgilərin planetin cəmi kiçik bir hissəsini – təxminən 0,1%-ni əhatə etdiyini göstərir. Lakin buna baxmayaraq, bu cizgilər bir neçə qlobal toz fırtınasına bərabər miqdarda tozu yerini dəyişdirə bilir. Bu hal Mars ekosistemini və geomorfologiyasını anlamaq üçün yeni bir yol açır.

Marsı anlamaqda yeni dövr

Bu araşdırma Marsdakı su izləri ilə bağlı əvvəlki fərziyyələri əhəmiyyətli dərəcədə dəyişir. Su axınına dair şübhələri azaldan tapıntılar Mars səthindəki təbii dinamiklərin daha mürəkkəb olduğunu göstərir. Külək və toz hərəkətlərinin Mars geologiyasında oynadığı rol, planetin bugünkü quruluşunu və atmosfer şəraitini anlamaqda həlledici əhəmiyyət daşıyır.

Elm aləmi bu cür böyük məlumat bazalarına və süni intellektlə dəstəklənən təhlillərə əsaslanaraq Marsın sirrlərini açmağa davam etdiyi bir vaxtda, bəşəriyyətin Qırmızı Planetdə həyat axtarışı da daha real əsaslar üzərində formalaşır.

Aydın

Hadisənin gedişatını izləmək üçün Icma.az saytında ən son yeniliklərə baxın.
seeBaxış sayı:294
embedMənbə:https://qaynarinfo.az
archiveBu xəbər 21 May 2025 23:59 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

PR də strateji planlaşdırma: uğurlu kommunikasiya necə qurulur?

17 Noyabr 2026 09:13see447

Xəzər dənizinin Azərbaycan sahillərinin dövlət idarəçiliyi

17 Noyabr 2026 23:52see318

Qışı sərt keçən rayonlarda qaz və işıq limitləri dəyişəcək? VACİB AÇIQLAMA

17 Noyabr 2026 13:59see310

Mərkəzi Gömrük Hospitalında “Blue Code sisteminin tətbiqi və təkmilləşdirilməsi” mövzusunda maarifləndirici tədbir keçirilib

17 Noyabr 2026 09:14see295

® Vüqar Eyvazov “AmCham Azərbaycan”ın yeni yaradılmış Səhiyyə Komitəsinin sədri təyin edilib

18 Noyabr 2026 01:28see294

2027 ci ildən Bakıya köç daha da artacaq?

17 Noyabr 2026 23:20see286

Təcili yardım stansiyasının müdiri işçilərdən rüşvət alır? YENİLƏNİB

17 Noyabr 2026 14:53see265

Faiq Qarayev beynəlxalq turnirdə iştirak edəcək Azərbaycanın voleybol millisinin üzvləri ilə görüşüb FOTO

17 Noyabr 2026 14:52see249

Dişlər yaddaş kartımızdır?

17 Noyabr 2026 13:42see245

Diş əti qanaması hansı daxili xəstəliklərin əlamətidir?

17 Noyabr 2026 23:18see225

Yuxu ilə böyümə hormonu arasında yeni neyron əlaqəsi aşkar edilib

17 Noyabr 2026 12:44see224

Azerbaijan’s macro economy 2025 2026 and future prospects

17 Noyabr 2026 13:48see215

İki zəhərli ilanı təyyarəyə keçirmək istədi

17 Noyabr 2026 23:17see214

Bu hərəkətlər davam edərsə.. SEPAH generalı Bəhreyn hökümətini HƏDƏLƏDİ

18 Noyabr 2026 02:03see211

Braziliya millisindən darmadağın: Vinisius het trik etdi

18 Noyabr 2026 00:46see202

45 min dollardan Walmart rəflərinə: Bir qadının qəhvə alternativi biznesi

17 Noyabr 2026 14:53see200

Polad Həşimovun anası xəstəxanadan evə buraxılıb TƏBİB

18 Noyabr 2026 01:24see197

Bossların bossu” vəfat etdi Pablo Eskobarla əməkdaşlıq edib

18 Noyabr 2026 01:52see196

Nənə tarladan 20 min qiyməti olan qızıl tapıb

18 Noyabr 2026 02:56see188

Söküntü başlamazdan əvvəl vətəndaşlar əmlaklarını qiymətləndirməlidir? Açıqlama

18 Noyabr 2026 14:55see182
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri