Icma.az
close
up
RU
Marsdakı sirli qara cizgilər: Düşündüyümüz kimi deyilmiş

Marsdakı sirli qara cizgilər: Düşündüyümüz kimi deyilmiş

Qaynarinfo portalından alınan məlumata görə, Icma.az xəbər verir.

Mars səthindəki qara yamac cizgiləri uzun müddət duzlu suyun varlığına işarə kimi dəyərləndirilirdi. Lakin son araşdırmalar bu quruluşların əslində külək və toz hərəkətləri nəticəsində yarana biləcəyini ortaya qoyur.

Qaynarinfo xəbər verir ki, 10 il əvvəl Mars səthində, qum təpələrinin yamaclarında qara cizgilər aşkar edilib. Əvvəlcə bu cizgilər Marsda duzlu su axınının mühüm sübutu kimi qiymətləndirildi. Çünki bir planetdə suyun olması həyat ehtimalını birbaşa təsir edir və bu, elmi ictimaiyyətin ən böyük maraq mövzularından birinə çevrilmişdi.

Lakin ötən 10 il ərzində alimlər bu cizgilərin doğrudan da su ilə əlaqəli olub-olmadığını dəfələrlə təhlil edibıər, yeni məlumatlar toplayıblar və fərqli fikirlər irəli sürüblər. Son aparılan genişmiqyaslı araşdırmalar isə cizgilərin suya deyil, başqa təbii amillərə bağlı ola biləcəyini göstərir.

Braun Universiteti və Bern Universitetindən tədqiqatçılar Mars səthindəki bu sirli cizgilərin sirrini açmaq üçün nəhəng məlumat bazası yaradıblar. Yüksək dəqiqlikli 86.000-dən çox peyk görüntüsünü süni intellektlə dəstəklənən maşın öyrənməsi alqoritmləri ilə təhlil edərək Mars yamaclarında 500.000-dən artıq qara cizgi aşkar ediblər.

Araşdırmanın nəticəsinə görə, bu cizgilər "təkrarlanan yamac cizgiləri" (RSL) adlandırılan müvəqqəti quruluşlardır və maye su və ya donmuş maddələrlə əlaqələndirilmir. Yarım milyon cizginin heç birində müəyyən istiqamətlilik, temperatur artımı və ya rütubətlə bağlılıq tapılmayıb.

Marsdakı qara cizgilərin əsl səbəbi: külək və toz...

Alimlərin təhlillərinə əsasən, bu cizgilər əslində Mars atmosferindəki küləyin sürətində artım və səthdə toplanan tozun təsiri ilə meydana gəlir. Yəni Mars səthindəki bu qara izlərin əsas mənbəyi maye su deyil, küləyin daşıdığı tozlar və qum hərəkətləri kimi təbii geoloji proseslərdir.

Bu nəticə Mars səthindəki cizgilərin planetin cəmi kiçik bir hissəsini – təxminən 0,1%-ni əhatə etdiyini göstərir. Lakin buna baxmayaraq, bu cizgilər bir neçə qlobal toz fırtınasına bərabər miqdarda tozu yerini dəyişdirə bilir. Bu hal Mars ekosistemini və geomorfologiyasını anlamaq üçün yeni bir yol açır.

Marsı anlamaqda yeni dövr

Bu araşdırma Marsdakı su izləri ilə bağlı əvvəlki fərziyyələri əhəmiyyətli dərəcədə dəyişir. Su axınına dair şübhələri azaldan tapıntılar Mars səthindəki təbii dinamiklərin daha mürəkkəb olduğunu göstərir. Külək və toz hərəkətlərinin Mars geologiyasında oynadığı rol, planetin bugünkü quruluşunu və atmosfer şəraitini anlamaqda həlledici əhəmiyyət daşıyır.

Elm aləmi bu cür böyük məlumat bazalarına və süni intellektlə dəstəklənən təhlillərə əsaslanaraq Marsın sirrlərini açmağa davam etdiyi bir vaxtda, bəşəriyyətin Qırmızı Planetdə həyat axtarışı da daha real əsaslar üzərində formalaşır.

Aydın

Hadisənin gedişatını izləmək üçün Icma.az saytında ən son yeniliklərə baxın.
seeBaxış sayı:309
embedMənbə:https://qaynarinfo.az
archiveBu xəbər 21 May 2025 23:59 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Azərbaycanla tərəfdaşlıq yeni inkişaf perspektivləri açır

21 Noyabr 2026 20:18see375

Parisdə bugünkü etirazlara 21 mindən çox şəxs qatılıb

21 Noyabr 2026 21:24see247

Dünya iqtisadiyyatı təhlükə qarşısındadır KİV

22 Noyabr 2026 07:02see241

Azərbaycanda regional tədris mərkəzinin yaradılması Dünya Bankı ilə müzakirə edilib

21 Noyabr 2026 15:42see240

BOKT nin rəhbərliyinə təyinat olub

21 Noyabr 2026 14:31see236

Ekspert: Dövlət idarəçiliyinin rəqəmsallaşdırılması Azərbaycan iqtisadiyyatının rəqabət qabiliyyətini artırır

21 Noyabr 2026 17:24see235

Fermer ucuz satır, alıcı baha alır: Qiymət fərqi harada yaranır?

21 Noyabr 2026 14:38see233

Qızıl gələn il ucuzlaşacaq

21 Noyabr 2026 16:40see231

Mehriban Əliyeva və qızlarından Vyetnam mədəniyyətinə zərif ehtiram Foto

21 Noyabr 2026 15:21see230

La Liqa: Derbidə “sülh”

22 Noyabr 2026 00:06see229

Samvel Karapetyan: “Paşinyan müalicə olunmalıdır”

21 Noyabr 2026 17:14see225

Sumqayıtda gənc oğlan qətlə yetirilib

22 Noyabr 2026 04:55see218

Allah uzaq tutsun, amma müharibə bizim işimizdir Hakan Fidan

22 Noyabr 2026 02:18see213

Türkiyə Super Liqası: “Qalatasaray” evdə sevindi

22 Noyabr 2026 00:13see213

SEPAH ABŞ nin hərbi bazalarını hədəf aldı

22 Noyabr 2026 00:43see213

2026 cı ilin sonunda almaq üçün ən sərfəli iPhone modelləri

21 Noyabr 2026 21:07see212

Ötən gün götürülən narkotik vasitələrin həcmi açıqlandı

21 Noyabr 2026 16:00see212

İbrahim Kalın HƏMAS nümayəndə heyəti ilə Qəzzada atəşkəsi müzakirə etdi

22 Noyabr 2026 00:03see212

İran Bəhreyndə sənaye müəssisəsinə zərbə endirdi

22 Noyabr 2026 00:23see210

Milton qasırğası ABŞ də yaşayan azərbaycanlıların evlərini də vurdu

22 Noyabr 2026 07:05see208
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri