Məktəblilərin göstərdiyi aqressivliyə görə məktəb direktorundan valideynə hamı məsuliyyət daşıyır

Bir neçə il əvvəl uşaqlarım bir məktəbdə oxuyurdu. Direktoru pula o qədər maraqlı idi ki, hətta məktəbə proqramda olmayan İngilis dili kitabı gətirtmiş və demişdi: “Bu kitabdan hamı almalıdır, əks halda sizinlə necə davranacağımı bilirsiniz”. Hər uşaq üçün iki kitab nəzərdə tutulmuşdu və iki kitab 46 manat edirdi. Sonra o direktoru o məktəbdən çıxarıb, bir müddət sonra başqa məktəbə təyin etdilər. O zamanlar oğlunun sayəsində irəliləyirdi. İndi də deyəsən hansısa məktəbdə direktordur, düzü araşdırmamışam. Amma bəlli idi ki, direktor özünü məktəbin sahibi kimi hiss edirdi. Qışqıranda bütün işçilər "filankəs xanım gəldi" deyirdilər. Belə məktəbdə təhsil alan şagirdlə əgər evdə valideyn məşğul olmursa və ya məşğul olmağa vaxt tapmırsa, o şagirdin gələcəyi sual altında qalır.

Gənc Alim, Doktorant və Magistrlər Cəmiyyətinin sədri, fəlsəfə doktoru İlqar Orucov Bizimyol.info xəbər portalına açıqlamasında bildirib ki, məktəb şagirdləri arasında cinayət hadisələri varsa, bu da bir aqressiyanın nəticəsidir: “Araşdırılan zaman bu aqressiyanın mühitdən, ailədən qaynaqlandığı məlum olur. Məktəbdə aqressiya varsa, burada birbaşa direktor məsuliyyət daşıyır. Ümumiyyətlə, bu məsələlər kompleks yanaşma tələb edir. Bəzən hadisə baş verən zaman dərinliklə araşdırılmır. Məktəb mühitndə aqresiya varmı? Dfirektor məktəbi necə idarə edir? Bəlkə kollektivdə aqresiya mühiti var? Araşdırmaq lazımdır ki, hansı ailədə cinayətə meylli uşaq böyüyür? Yaxşı məktəb rəhbəri bu ailələri müəyyənləşdirməlidir, ailələrlə iş aparmalıdır. Bizim həqiqətən yaxşı məktəb direktorlarımız var. Mənim tanıdıqlarım da, münasibtədə olduqlarım da var. Bilirəm ki, onlar gecə-gündüz çalışırlar. Mən gəldim, məktəbə müvafiq tapşırıqlar verdim, əlim cibimdə gəzirəm və yaxud özümü məktəbin sahibi kimi özümü aparıramsa, məktəb direktoru deyiləm Məktəb direktoru uşaqla da danışmalıdır, çətin tərbiyə edilən uşağı da müəyyənləşdirməlidir. Onun ailəsi ilə də iş görməlidir. Uşaqları xüsusi nəzarətə götürməlidir. Bir uşaq cinayət edirsə, bıçağa əl atırsa, deməli, onun tərbiyəsi həmin gün pozulmayıb. Onun tərbiyəsində olan çatışmazlıqlar illərlə formalaşıb. Bu səbəbdən də müəllimlər də, məktəb rəhbərliyi də, bu uşaqlarla işləyən müvafiq hüquq-mühafizə orqanları da diqqətli olmalıdır”.

İlqar Orucov

İlqar Orucov deyir ki, bu gün bıçağa əl atan şagird, gələcəyin vətəndaşıdır, ona qarşı cəza tətbiq olunacaq və onun cinayətə olan meylini aradan qaldırıb normal vətəndaş etməliyik, əks halda kriminal bir vətəndaş yetişdirmiş olacağıq.

İlqar Orucov bu məsələdə mətbuatın rolundan da danışıb. Ekspert qeyd edib ki, əksər hallarda mətbuatda krimianl hadisələr, kiminsə kimisə qətlə yetirməsi, bıçaqlanması və s. kimi xəbərlər yer alır, bu mövzu həm də sosial şəbəkələrdə yer tutur: “Mətbuatın manşetində çox az sayda bir elm adamı ilə bağlı, bir təhsil adamı ilə bağlı və s. cəmiyyətə faydalı məlumatlar yer almır. Amma kriminal hadisələr yer alır. Mən müşahidə etmişəm ki, sosial şəbəkələrdə gənclərimiz kriminal aləmə meyl edirlər”.

İlqar Orucov hesab edir ki, burada hamımızın günahı var: “Mətbuatın, televiziyaların, cəmiyyətin, müəllimlərin, ağlı başında olan hər kəsin, valideynlərin də günahı var. Çünki uşaqlar nəzarətsiz qalıblar”.

Ekspert təəssüflə qeyd edib ki, ailələr deqradasiyaya uğrayır, ailə tərbiyəsi işi ikinci plana düşüb.

“Hamımız istəyirik ki, övladımız oxusun, ali təhsilli olsun. Bəs biz övladımıza tərbiyə veririkmi? Bu, hər zaman ön planda olmalıdır. Məktəbin də diqqətində olmalıdır, valideynin də diqqətində bu məsələ olmalıdır. Valideyn komitələri yaradılıb. Bu komitələr nə işə yarayır? Biz onlarla yalnız və yalnız xoş olmayan, bayramlarda pul yığmaqla onların "whatsapp" yazışmalarını görürük, eyni mövzuda səsyazmaları da zaman-zaman eşidirik. Deməli, valideynlərlə iş düzgün qurulmayıb.

Nə qədər ailələr dağılır. Həmin ailələrdə böyüyüən uşşaqlara nəzarət necədir və ya o uşaqlarla tərbiyə işi nə yerdədir? Çox sayda problemlər var. Biz tərbiyə məsələsini o qədər ikinci plana keçirmişik ki... Tərbiyə yerində olmasa, uşaq olduğu mühitin uşağına çevrilir. Mühitdə də görürüsünüz ki, nə qədər aqressiya var. Xoşagəlməz hallar çox artıb. Mən Azərbaycan cəmiyyətində bu gün olan aqressiyanın gələcəyə verəcəyi zərərləri görürəm. Çox çətin olacaq. İnsanlar bir-birinin sözünü həzm etmək, dinləmək istəmir. Bu cəmiyyətin ciddi problemidir. Məktəbə daxil olan uşağı üst-başı yoxlanılmalıdır. Uşaqlar məktəbə bıçaqla daxil olmamalıdır. Bir nüansa da fikir verək. Tutaq ki, uşağın üzərini yoxladıq, bıçaq və s. alətlər olmadı. Amma o uşaq bıçağı hansısa məktəbyanı ərazidə gizlədə bilər, hadisəni kənarda da törədə də bilər. Məsələyə kompeks yanaşılarsa, onun daha effektiv həllinə nail olmaq olar. Məktəbdə törədilməyən bir cinayət kənarda da törədilə bilər. Biz elə etməliyik ki, uşaq üzərində bıçaq gəzdirməsin. Ümumiyyətlə, uşaq niyə cinayətə meylli olmalıdır ki?”-deyə İlqar Orucov bildirib.

P.S. Haşiyədən kənara çıxım, məcburam... Bir məktəb direktorunun ailəsini öz doğma övladı yer üzündən silirsə...

Bəlkə məktəb direktorlarının psixoloji yoxlamaları daha ciddi şəkildə həyata keçirilsin?

İradə Cəlil, Bizimyol.info