Mənəvi həmrəylik və regional sülh ŞƏRH

​ Azərbaycan Respublikasının Prezidenti İlham Əliyevin Türk Dövlətləri Təşkilatının müsəlman dini idarə rəhbərləri Şurasının üzvlərindən və müşahidəçilərindən, Yəhya Bakuvi Beynəlxalq Konfransının həmtəşkilatçılarından, habelə Qafqaz Xalqları Ali Dini Şurasının nümayəndələrindən ibarət heyəti qəbul etməsi İslam dünyasında və Türk coğrafiyasında mənəvi həmrəyliyin, milli-dini dəyərlərə sədaqətin və beynəlxalq müstəvidə birgə fəaliyyətin növbəti parlaq təzahürüdür. Dövlətimizin başçısı öz konseptual çıxışında təkcə regional dini-mənəvi mühitin real mənzərəsini təhlil etməmiş, aynı zamanda qlobal miqyasda baş verən mürəkkəb geostrateji və ideoloji proseslərə Azərbaycanın prinsipial münasibətini ifadə etmişdir. Bu görüş bütövlükdə Türk-İslam dünyasının inteqrasiyası, dinlərarası və məzhəblərarası dialoqun möhkəmlənməsi, regional təhlükəsizliyin və sülhün dayanıqlı xarakter alması baxımından müstəsna siyasi və mənəvi əhəmiyyət daşıyır.
​Ölkə rəhbərinin vurğuladığı ən mühüm məqamlardan biri Azərbaycanın İslam həmrəyliyinin gücləndirilməsi istiqamətində həyata keçirdiyi ardıcıl və məqsədyönlü siyasətdir. Azərbaycan sadəcə bəyanatlarla kifayətlənməyən, İslam birliyini konkret əməli-praktiki addımlarla, real layihələrlə və öz gündəlik fəaliyyəti ilə möhkəmləndirən aparıcı dövlətlərdəndir. Tarixən müxtəlif məzhəblərin və dini konfessiyaların dinc, yanaşı yaşamasına nümunə olan ölkəmiz, bu gün də ümumislami dəyərlərin dünyada təbliğində, müsəlman xalqları arasında qarşılıqlı etimadın dərinləşməsində ön cərgədə dayanır. Dini liderlərin bir araya gəlməsi, ortaq ideallar ətrafında birləşməsi və Türk dövlətləri arasında mənəvi körpülərin daha da möhkəmləndirilməsi həyata keçirilən bu qətiyyətli siyasətin əməli bəhrəsidir.
​Dövlət başçısının nitqində xüsusi yer tutan digər strateji məsələ regionda bərqərar olunmuş yeni reallıqlar, sülhün təmin edilməsi və uzunmüddətli müharibə səhifəsinin bağlanmasıdır. Azərbaycan Xəzər və Qafqaz regionunda hərbi münaqişəyə son qoyaraq tarixi ədaləti, beynəlxalq hüququ və öz ərazi bütövlüyünü təmin etmişdir. Bu gün regionda müharibə dayanıb, sülh və sabitlik üçün möhkəm zəmin yaranıb. Əldə olunmuş bu tarixi zəfər və təhlükəsizlik mühiti bütün bölgə xalqlarının dinc coxyaşayışına, iqtisadi dirçəlişə və mədəni-mənəvi inkişafa xidmət edir. Azərbaycanın nümayiş etdirdiyi sülhməramlı mövqe regional inteqrasiya proseslərini sürətləndirməklə yanaşı, Türk-İslam dünyasının ümumi gücünün və nüfuzunun artmasına böyük töhfə verir.
​İşğaldan azad edilmiş ərazilərdə aparılan genişmiqyaslı quruculuq işləri fonunda mənəvi irsin bərpasına verilən xüsusi diqqət dövlətimizin milli-dini dəyərlərə nə qədər böyük həssaslıqla yanaşdığını göstərir. Erməni işğalı dövründə Qarabağ və Şərqi Zəngəzurda mövcud olan onlarla məscid, ziyarətgah və tarixi-dini abidə vandalizmə məruz qalmış, dağıdılmış və təhqir olunmuşdur. Zəfərdən dərhal sonra Azərbaycan dövləti azad olunmuş torpaqlarda ilk bərpa və yenidenqurma işlərinə məhz müqəddəs məbədlərimizdən, məscidlərimizdən başlamışdır. Şuşada, Ağdamda, Füzulida, Zəngilanda və digər azad edilmiş rayonlarımızda tarixi məscidlərin bərpası, yenilərinin təməlinin qoyulması və modern infrastruktura malik dini komplekslərin inşası prosesi bu gün də böyük əzmlə davam etdirilir. Bu addımlar təkcə architektur bərpa deyil, həm də işğal dövründə mənəviyyatımıza vurulmuş yaraların sağaldılması və tarixi yaddaşımızın bərpa olunmasıdır.
​Prezident İlham Əliyev müasir dünyada İslam aləminə qarşı yönəlmiş ideoloji təhdidlərə, xüsusilə islamofobiya meyllərinə də obyektiv və cəsarətli qiymət vermişdir. Bəzi qərb ölkələrində və beynəlxalq platformalarda müşahidə olunan islamofobiya təzahürləri təsadüfi bir fenomen deyil, əslində müqəddəs dinimizə və ümumilikdə İslam dünyasına qarşı elan olunmamış ideoloji müharibənin kiçik bir tərkib hissəsidir. Müəyyən siyasi dairələr tərəfindən dinimizin təhrif olunması, müsəlmanların hədəf göstərilməsi və ikili standartların tətbiq edilməsi qlobal sülhə və təhlükəsizliyə ciddi təhdid yaradır. Azərbaycan bu cür zərərli meyllərə qarşı beynəlxalq səviyyədə ardıcıl mübarizə aparır, islamofobiya ilə mübarizə mövzusunda beynəlxalq konfranslara ev sahibliyi edir və dinlərarası dözümlülük modelini dünyada fəal şəkildə təbliğ edir.
​Müsəlman dini idarə rəhbərlərinin və nüfuzlu dini xadimlərin Bakıda bir araya gəlməsi, Yəhya Bakuvi kimi böyük mütəfəkkir və alimlərin mənəvi irsinin öyrənilməsi İslam dünyasının intellektual və ruhani potensialının səfərbər olunması baxımından mühüm addımdır. Yəhya Bakuvinin fəlsəfi-dini irsi insanları saflığa, mənəvi kamilliyə, adət-ənənələrə hörmətə və sülhə dəvət edir. Bu cür böyük şəxsiyyətlərin irsinin müasir dövrdə yeniden tədqiq olunması və geniş ictimaiyyətə çatdırılması gənc nəsillərin sağlam ruhda, milli-mənəvi dəyərlərə bağlılıq ruhunda tərbiyə olunmasında mühüm rol oynayır. Qafqaz xalqları arasında olan tarixi və mənəvi bağların qorunması da bu kontekstdə regional sabitliyin vacib sütunlarından birini təşkil edir.
​Nəticə etibarilə, Prezident İlham Əliyevin proqram xarakterli bu çıxışı Azərbaycanın həm regional, həm də qlobal miqyasda mənəvi-siyasi mövqeyini bir daha nümayiş etdirdi. İslam həmrəyliyinin konkret işlərilə gücləndirilməsi, işğaldan azad olunmuş ərazilərdə dini-tarixi irsin sürətlə bərpası, regionda dayanıqlı sülhün qorunması və islamofobiyaya qarşı birgə mübarizə çağırışları müasir dövrün ən vacib çağırışlarına verilən dolğun cavabdır. Bu strateji xətt Türk və İslam dünyasının birliyini daha da sarsılmaz edəcək, regional əməkdaşlığı və mənəvi həmrəyliyi yeni zirvələrə qaldıracaqdır.
Səltənət Möhsünlü
YAP Tərtər rayon təşkilatının məsləhətçisi