Merkurinin ölçülərinin dəyişməsi alimləri təəccübləndirdi

Merkuri yaranmasından sonrakı milyard illər ərzində bir neçə kilometr kiçilib. Yeni hesablama üsulu alimlərə bu göstəricini dəqiqləşdirməyə və əvvəlki qiymətləndirmələrdəki fərqi azaltmağa imkan verib. 

Qaynarinfo xəbər verir ki, tədqiqat "AGU Advances" jurnalında dərc edilib.

Təxminən 4,5 milyard il əvvəl yaranandan bəri Merkuri tədricən soyuyub kiçilib – bu, bişdikdən sonra piroqun və ya kukilərin kiçilməsinə bənzəyir. Soyuma zamanı onun səthi çatlayıb, tektonik qırılmalar isə planetin həcminin azalmasını kompensasiya etmək üçün qabığın müəyyən hissələrini qaldırıb. Əvvəllər Merkurinin radiusunun 1-7 kilometr kiçildiyi düşünülürdü, lakin müxtəlif üsullar çox fərqli nəticələr verirdi.

Geoloqlar Stefan Lavless və Kristian Klimzak yeni üsul təklif edib: bütün qırılmaları təhlil etmək əvəzinə, onlar kiçilmənin ən böyük qırılmanı necə udduğunu qiymətləndiriblər, sonra isə nəticəni bütün planetə müqayisə ediblır. Bu yanaşma göstərib ki, Merkurinin radiusu yalnız qırılmalar hesabına 2–3,5 km kiçilib. Soyumanın səbəb olduğu digər proseslər nəzərə alınmaqla, radiusun ümumi kiçilməsi 2,7–5,6 km olaraq qiymətləndirilir.

Müəlliflərin sözlərinə görə, bu üsul Mars kimi qırılmaları olan digər planetlərə də tətbiq oluna bilər ki, bu da onların geoloji tarixini daha yaxşı başa düşməyə kömək edəcək.

Aydın