Micrasoft un yeni layihəsi Həkimə getməyə ehtiyac qalmayacaq

Baş ağrıyırsa, internetdə axtarış edirik, ürəklə bağlı narahatlıq yarananda süni intellektdən soruşuruq, analizlərin nəticələrini başa düşməyəndə isə çat-botlara müraciət edirik. Dünyada milyonlarla insan artıq həkim qəbuluna getmək əvəzinə süni intellektlə məsləhətləşməyə üstünlük verir. Lakin mütəxəssislər bunun müəyyən risklər yaratdığını bildirirlər. Məsələ ondadır ki, adi süni intellekt modelləri internetdə mövcud olan çox böyük həcmdə məlumat əsasında öyrədilir. Bu məlumatların hamısı düzgün, etibarlı və ya aktual olmaya bilər. Nəticədə bəzi tövsiyələr səhv və ya köhnəlmiş tibbi məlumatlara əsaslana bilər.

Lent.az xarici mediaya istinadla xəbər verir ki, "Microsoft" və Mayo Klinikasının mütəxəssisləri səhiyyə sahəsində daha təhlükəsiz və etibarlı süni intellekt sisteminin yaradılması üzərində çalışırlar.

Hazırlanan layihə universal çat-bot kimi deyil, xüsusi olaraq tibb sahəsi üçün yaradılmış süni intellekt modeli kimi nəzərdə tutulur. Sistem Mayo Klinikasının tibbi bilik bazası, klinik təcrübəsi və anonimləşdirilmiş pasiyent məlumatları əsasında təlim alacaq. Məqsəd xəstəliklərin erkən diaqnostikasına kömək etmək, fərdiləşdirilmiş müalicə variantları hazırlamaq və tibbi qərarların keyfiyyətini artırmaqdır.

Yeni modeldə Mayo Klinikasının tibbi ekspertizası ilə "Microsoft"un süni intellekt və bulud texnologiyaları sahəsindəki imkanları birləşdiriləcək. Layihəyə əsasən, süni intellekt modelinin sahibi birbaşa Mayo Klinikası olacaq. "Microsoft" isə sistemi öz Azure platforması vasitəsilə digər səhiyyə təşkilatlarının istifadəsinə təqdim etməyi planlaşdırır.

Hazırlanmaqda olan sistem ilkin mərhələdə Mayo Klinikasının klinik mühitində sınaqdan keçiriləcək. Süni intellektin fəaliyyəti həkimlərin nəzarəti altında yoxlanılacaq, onun verdiyi nəticələrin dəqiqliyi və obyektivliyi qiymətləndiriləcək. Daha sonra model real tibbi ssenarilər əsasında təkmilləşdiriləcək.

Layihə müəllifləri vurğulayırlar ki, yeni sistem həkimləri əvəz etmək üçün yaradılmır. Əsas məqsəd onların işini asanlaşdırmaq, məlumatların təhlilini sürətləndirmək və səhiyyə işçilərinin üzərindəki yükü azaltmaqdır.

ABŞ-ın ən nüfuzlu tibb müəssisələrindən biri hesab olunan Mayo Klinikası uzun illərdir dünyanın ən yaxşı xəstəxanaları siyahısında ön sıralarda yer alır. Klinika xüsusilə onkologiya, kardiologiya və neyrocərrahiyyə sahələrində əldə etdiyi uğurlarla tanınır.

Digər tərəfdən, "Microsoft Corporation" dünyada proqram təminatı istehsal edən ən böyük şirkətlərdən biri hesab olunur və süni intellekt texnologiyalarının inkişafında aparıcı rol oynayır.

Bu arada, tibb işçiləri arasında süni intellektdən istifadənin səviyyəsi də artır. OpenLikar davamlı peşəkar inkişaf platformasının 2026-cı ilin mart-aprel aylarında keçirdiyi sorğunun nəticələrinə görə, iştirak edən həkimlərin 48 faizi iş prosesində vaxtaşırı süni intellekt alətlərindən istifadə etdiyini bildirib. Sorğuda iştirak edənlərin 22 faizi pulsuz süni intellekt xidmətlərindən müntəzəm yararlandığını, yalnız 5 faizi isə ödənişli versiyalardan istifadə etdiyini qeyd edib.

Sorğunun nəticələrinə əsasən, həkimlərin 54 faizi mürəkkəb klinik hallarda biliklərin yoxlanılması üçün süni intellektdən istifadənin faydalı olduğunu düşünür. Bununla yanaşı, respondentlərin 32 faizi belə sistemlərin praktik əhəmiyyətinə şübhə ilə yanaşır. Təxminən 10 faiz iştirakçı isə hesab edir ki, süni intellektdən həddindən artıq istifadə həkimlərin peşəkar bacarıqlarının zəifləməsinə səbəb ola bilər.

Mütəxəssislər qeyd edirlər ki, insanlar artıq simptomların qiymətləndirilməsi, analiz nəticələrinin izahı və qidalanma ilə bağlı məsləhətlər almaq üçün süni intellektə tez-tez müraciət edirlər. Bununla belə, onlar xəbərdarlıq edirlər ki, süni intellekt faydalı köməkçi vasitə olsa da, canlı həkimin yerini tam şəkildə tuta bilməz. Xəstəliyin düzgün diaqnozu və müalicə planının hazırlanması üçün peşəkar tibbi müayinə hələ də əvəzolunmaz hesab olunur.