MİLLƏTİMİZƏ QARŞI SOYQIRIMLARI UNUDA BİLMƏRİK... Qəvami Sadıqbəyli yazır

Ermənilər hər yerdə dünyaya car çəkirlər ki, guya onlar türklər tərəfindən soyqırıma məruz qalmışlar. Əslində isə onlar ( haylar ) özləri  türklərə ; xüsusiylə azərbaycan  türklərinə qarşı  zaman - zaman soyqırımlar törətmişlər.
Tarixdən məlumdur ki:
- 1918-ci ildə Cənubi  Azərbaycanın  Urmiyə, Səlmas, Xoy şəhərlərində  Erməni terror dəstələri tərəfindən 
500,000 nəfər azərbaycanlı soyqırıma məruz qalmışdır. İrəvan quberniyası, Şərur-Dərələyəz, Sürməli, Qars və digər ərazilərdə azərbaycanlıların qırğınının fəal iştirakçılarından biri olmuş erməni zabiti Ovanes Apresyanın xatirələri əsasında amerikalı aqronom Leonard Ramsden Hartvill “İnsanlar belə imişlər” adlı kitab yazmışdır. Ovanes Apresyan kitabın müəllifi ilə söhbəti zamanı ermənilərin, ingilislərin və rusların yardımı ilə öz məqsədlərinə çatdıqlarını qeyd edərək, təkcə Bakıda Mart qırğını zamanı iyirmi beş min azərbaycanlının qətlə yetirildiyini bildirmişdir.
- 1918-ci ilin mart-aprel aylarında Şamaxıda 8 minə qədər dinc sakin qətlə yetirilimişdir. Şamaxı Cümə məscidi də daxil olmaqla əksər mədəniyyət abidələri yandırılmış və uçurulmuşdur.
Cavanşir qəzasının 28 kəndi, Cəbrayıl qəzasının 17 kəndi tamamilə yandırılmış, əhalisi məhv edilmişdir.
- 1918-ci il aprelin 29-da Gümrü yaxınlığında əsasən qadınlardan, uşaqlardan və yaşlılardan ibarət 3 min nəfərlik azərbaycanlı köçü pusquya salınaraq son nəfərinədək məhv edilmişdir.
Erməni silahlı dəstələri Zəngəzur qəzasında 115 azərbaycanlı kəndini məhv etmiş, 3257 kişi, 2276 qadın və 2196 uşağı öldürmüşdülər. Bütövlükdə bu qəza üzrə 10.068 azərbaycanlı öldürülmüş və ya şikəst edilmiş, 50.000 nəfər  azərbaycanlı qaçqın düşmüşdür.
İrəvan quberniyasının 199 kəndində yaşayan 135 min azərbaycanlı məhv edilmiş, kəndlər isə yerlə yeksan edilmişdir. Erməni silahlı dəstələri daha sonra Qarabağa yürüş etmiş ;  1918-1920-ci illər arasında Qarabağın dağlıq hissəsində 150 kənd dağıdılımış, əhalisi məhv edilmişdir.
- 1918-ci ilin 30 mart və 3 aprel tarixləri arasında Bakı şəhərində və Bakı quberniyasının müxtəlif bölgələrində, eləcə də Şamaxı, Quba, Xaçmaz, Lənkəran, Hacıqabul, Salyan, Zəngəzur, Qarabağ, Naxçıvan və digər ərazilərdə Bakı Soveti və daşnak erməni silahlı dəstələri azərbaycanlıları kütləvi şəkildə vəhşicəsinə qətlə yetirmişlər.  
Həmin dəhşətli günlərin şahidi olmuş Kulner familiyalı bir alman, 1925-ci ildə Bakı hadisələri barədə bunları yazmışdır: “Ermənilər müsəlman (azərbaycanlı) məhəllələrinə soxularaq hər kəsi öldürür, qılıncla parçalayır, süngü ilə dəlmə-deşik edirdilər. Qırğından bir neçə gün sonra bir çuxurdan çıxarılan 87 azərbaycanlı cəsədinin qulaqları, burunları kəsilmiş, qarınları yırtılmış, cinsiyyət orqanları doğranmışdır. Ermənilər uşaqlara acımadıqları kimi, yaşlılara da rəhm etməmişdilər.” Gənc qadınların diri-diri divara mıxlanması, ermənilərin hücumundan sığınmağa çalışan iki min nəfərin yerləşdiyi şəhər xəstəxanasının yandırıldığı da bu dəhşətli faktlar sırasındadır.
- 1946-cı ildə İran Pəhləvi höküməti tərəfindən də  25.000 azərbaycanlı  öldürülmüşdür;
- 1988-ci ilin noyabr ayında Ermənistan Sovet Sosialist Respublikasında yaşayan  215 nəfər;
- 19-20 yanvar 1990-cı il tarixində SSRİ-nin  Sovet  Ordu    tərəfindən  Bakıda 167 nəfər;
- 10-12 fevral 1992-ci ildə Azərbaycanın  Malıbəyli, Aşağı Quşçular, Yuxarı Quşçular kəndlərində;
- 17 fevral 1992-ci il tarixində  Qaradağlı, Xocavənddə  yüzlərlə; 

- 25-26 fevral 1992-ci il tarixində  Ermənistan silahlıları və Rusiyanın  366-cı motoatıcı alayı tərəfindən     
Xocalıda 613 nəfər;

- 8 aprel 1992-ci ildə  "Ağdabanda"; 

- 28 avqust 1992-cı ildə  "Ballıqaya"da dinc azərbaycanlılar  soyqırıma məruz qalmışlar.
 Bu faktlar  göstərir ki, ermənilər yox, reallıqda  azərbaycanlılar  soyrıma  məruz qalmışdır.
Millətimizə qarşı törədilən soyqırımları unuda bilmərik.

Qəvami SADIQBƏYLİ