Miqrenin yeni mexanizmi aşkarlandı

Rusiyanın Kazan Federal Universitetinin (KFU) alimləri müəyyən ediblər ki, xüsusilə uşaqlıq dövründə keçirilmiş iltihabi proseslər gələcəkdə miqrenin daha ağır keçməsinə səbəb ola bilər. 

Redaktor.az bu barədə xarici mediaya istinadla xəbər verir.

Araşdırmaya görə, orqanizmdə sistemli iltihab miqren tutmalarının səs və işıq həssaslığı ilə müşayiət olunan, döyünən xarakterli güclü baş ağrılarının – daha kəskin və tez-tez baş verməsində “gücləndirici” rol oynayır. Alimlər immun cavab ilə sinir sisteminin hiperaktivliyi arasında molekulyar və hüceyrə mexanizmlərini üzə çıxarıblar ki, bu da gələcəkdə miqrenin müalicəsində yeni strategiyaların hazırlanmasına imkan verə bilər.

Miqren sadə baş ağrısı deyil, həyat keyfiyyətini ciddi şəkildə aşağı salan mürəkkəb nevroloji xəstəlikdir. Xəstəlik böyüklərdə 4–72 saat, uşaqlarda isə 2–72 saat davam edən, adətən birtərəfli, döyünən və orta və ya yüksək intensivlikli ağrı tutmaları ilə özünü göstərir. Tutmalar zamanı işıq və səsə həssaslıq, fiziki fəaliyyət zamanı ağrının artması müşahidə olunur.

KFU-nun OpenLab “Gen və hüceyrə texnologiyaları” elmi laboratoriyasının baş elmi işçisi Albert Rizvanov bildirib ki, miqrenə irsiyyət, yuxu rejimi, stress, hormonal dəyişikliklər və həyat tərzi kimi çoxsaylı amillər təsir göstərir. Onun sözlərinə görə, erkən yaşlarda baş verən iltihabi proseslər sinir–immun mexanizmlərini elə “tənzimləyə” bilər ki, ağrı sistemi daha həssas hala gəlsin və simptomlar daha kəskin şəkildə özünü göstərsin.

Tədqiqat çərçivəsində alimlər siçovullarda sistemli iltihabı modelləşdirərək, bakterial mənşəli lipopolisaxarid maddəsindən istifadə ediblər. Xüsusilə erkən inkişaf mərhələsində yaradılan iltihabın uzunmüddətli təsirləri araşdırılıb və bunun ağrı həssaslığını artırdığı müəyyən edilib. Nəticələr göstərib ki, belə hallarda ağrıya səbəb olan sinir ucları daha asan aktivləşir, işığa həssaslıq və mexaniki stimullara qarşı həddindən artıq ağrı reaksiyası yaranır.

Alimlər vurğulayırlar ki, orqanizmdə iltihabi maddələrin daim yüksək səviyyədə qalması ağrı sistemini “hazır vəziyyətdə” saxlayaraq miqren tutmalarının daha tez və ağır formada baş verməsinə zəmin yarada bilər. Mütəxəssislərin fikrincə, xroniki iltihabın nəzarətdə saxlanılması təkcə ümumi sağlamlıq üçün deyil, eyni zamanda miqrenin idarə olunması baxımından da faydalı ola bilər.

Gələcəkdə miqrenin müalicə strategiyalarının yalnız hədəfli dərmanlarla deyil, həm də immun sisteminə, maddələr mübadiləsinə və mikrobioma təsir göstərən yanaşmalarla zənginləşdiriləcəyi istisna edilmir.

Nuriyyə NATİQQIZI