Müctəbai Xamnəinin varisliyi: atadan oğula keçid olacaqmı?

“The Washington Post” Cümə günü əsassız iddialarla, o cümlədən Ayətullah Xamnəinin xəstə olması və İranın “ruhani ağsaqqalı”nın oğlu Müctəba Xamnəini varis seçdiyi barədə məqalə dərc edib. Məqalənin iddiaları asanlıqla təkzib olunur.
Reyting.az xəbər verir ki, bunu “Tehran Times” yazıb.
İran nəşrinin təhlilində qeyd olunur:
“Vaşinqton Post” iddialarına sübut kimi İsrailin maliyyələşdirdiyi, İran və onun məmurları haqqında uydurma məlumatların “yaxşı sənədləşdirilmiş tarixçəsi” ilə məşhur anti-İran telekanalı olan “Iran İnternational”-ın məqaləsinə istinad edir.
İran konstitusiyasının əsas anlayışı onu göstərir ki, növbəti lideri “ruhani ağsaqqallar” deyil, İran xalqının hər 8 ildən bir seçdiyi Ekspertlər Şurası seçəcək.
Rəhbərin (Xamnəi-red.) keçmiş bəyanatları və hərəkətləri də övladlarının siyasətə gəlişinə qarşı olduğunu nümayiş etdirir. Bunu bir daha dəstəkləyən Ekspertlər Şurasının üzvü Ayətullah Mahmud Məhəmmədi Əraqi olub. O bildirib ki, Rəhbər bir sıra Şura üzvlərinin oğullarından birini gələcək lider kimi nəzərdə tutulması xahişini rədd edib.
“Tehran Tayms” öz mənbələri vasitəsilə təsdiq edib ki, Ayətullah Xamnəi öz oğullarının hər hansı birinin varisliyinə qarşı qətiyyətini saxlayır və Ekspertlər Şurası bu qərara hörmət edir.
“Washington Post”un son məqaləsi son 20 ildə İranın Ali rəhbəri haqqında dərc olunan uzun siyahıda yalançı hekayətlərin sonuncusudur. Yanlış məlumatların xüsusilə dəhşətli nümunəsi olaraq, bir çox Qərb nəşrləri, o cümlədən “New York Times”, 2022-ci ildə Ayətullah Xamnəinin vəfat etdiyini iddia edib. Bu saxta iddialar və yalanlarının dəfələrlə ifşa olunmasına baxmayaraq, dezinformasiyaları davam etdirməkdə qərarlı görünürlər.
Bəs bu daimi çək-çevir səthinin altında nə var?
Bunlar sadəcə, yanlış yönləndirilmiş jurnalist cəhdləridir, yoxsa politologiya üzrə professor və siyasi analitik Pərviz Əmininin təklif etdiyi kimi, Qərb siyasətçilərinin əsas narahatlıqlarını və strategiyalarını əks etdirən diqqətlə qurulmuş hekayədir?
“Tehran Times” ilə söhbətində Pərviz Əmini hakimiyyət, qavrayış və siyasi manevrin mürəkkəb qarşılıqlı təsirini ortaya çıxarmaq üçün media diskursu üzərindəki örtüyü götürüb:
“Bunu belə düşünün: hökumətlərlə sıx əlaqədə olan media qurumları daha az neytral müşahidəçidir. Böyüdücü şüşə altında onların daha çox hakimiyyətdə olanların həqiqi düşüncələrini və siyasətini əks etdirdiyi aydın görünür. Bu baxımdan, Ayətullah Xamnəinin səhhətinə, yaxın ətrafına və hətta onun potensial varisinə diqqət yetirmə, fasiləsiz işıqlandırma sadə xəbərdən daha böyük nəsnədir. Bu, xüsusi bir mesajı çatdırmaq üçün hazırlanmış, diqqətlə hazırlanmış portretdir”.
Əmininin fikrincə, Ayətullah Xamnəiyə xəstə maraq onun İranın siyasi mənzərəsindəki mühüm rolundan irəli gəlir:
“Lider İranın hakim sisteminin mühüm sütunudur. Onu mürəkkəb çağırışlardan keçirən və siyasi sahədə müxtəlif fraksiyaları birləşdirən qüvvədir. Bu yolla Rəhbər sadəcə, bir siyasi fiqur deyil, daha çox İranın xarici təzyiqlərə müqavimətinin simvolu və mövcud dünya nizamına meydan oxuyan şəxsdir”.
Pərviz Əmini iddia edir ki, Qərb Ayətullah Xamnəini öz gündəmlərinə əsas maneə sayır: "Onlar başa düşürlər ki, Ali lider onların planlarına qarşı bir dayaqdır və buna görə də onun ölkə daxilində mövqeyini zəiflətmək ümidi ilə amansızcasına Xamnəini ləkələməyə çalışırlar”.
Əmini hesab edir ki, bu kampaniya təkcə bir nəfərlə deyil, İrana beynəlxalq təzyiqlərə tab gətirməyə imkan verən strukturun dağıdılması ümidi ilə bağlıdır.
Bu nəzəriyyə Qərb mediasının Liderin oğluna tez-tez diqqət yetirməsinə, tez-tez yalandan onun varis olduğunu iddia etməsinə qədər uzanır. Əmini bunu nifaq salma və İranın demokratik varislik prosesinə xələl gətirmə üçün düşünülmüş səy kimi görür:
“Bu, İranın siyasi sisteminə növbəti zərbədir. Konstitusiyamızda növbəti Rəhbərin Ekspertlər Şurasında seçiləcəyi açıq şəkildə göstərilib. 1989-cu ildə İmam Xomeyninin vəfatından sonra bu proses nümayiş etdirilib. Amma Qərb sülalə varisliyi haqqında rəvayətlərlə kütləni aldatmaqda davam edir”.
Politoloqun fikrincə, məqsəd qeyri-demokratik dövlət imicini formalaşdırmaqla İran institutlarının legitimliyini gözdən salmaqdır.
E. KAMAL

Ana səhifəyə dön