Müəllim sertifikasiyası və “texniki işçi” problemi: Peşəkar inkişaf yoxsa səmərəsiz resurs istifadəsi?

Parlamentdə deputat Ceyhun Məmmədovun açıqlaması bir daha göstərdi ki, Azərbaycanda müəllim sertifikasiyası sistemi ciddi maliyyə və inzibati yük yaradır. Deputat bildirib ki, təxminən 13 min müəllim sertifikasiyada uğur qazanmayıb və onların “müəyyən texniki işlərə cəlb edilməsi” məsələsi gündəmə gəlib.

Bu yanaşma analitik baxımdan bir sıra suallar doğurur: Müəllim peşəsi üzrə təhsil almış şəxslərin texniki işçi kimi fəaliyyət göstərməsi nə dərəcədə məqsədəuyğundur?

Bir tərəfdən, belə cəlb etmə məcburi səmərəlilik kimi qiymətləndirilə bilər. Dövlət, maddi və insan resurslarını israf etmədən, sertifikasiyada uğur qazanamayan müəllimləri müəyyən işlərə cəlb etməklə “resurs itkisini” azaltmaq istəyir. Bu texniki işlər məktəblərdə inzibati və texniki dəstək tələb edən sahələrdə faydalı ola bilər.

Digər tərəfdən, bu yanaşma peşəkar inkişaf perspektivi baxımından problemlidir. Müəllim təhsili alan şəxslərin bacarıqları və bilikləri əsasən pedagoji fəaliyyət və təhsil prosesinə yönəlib. Onların texniki işlərə yönəldilməsi həm peşəkar motivasiyanı azaldır, həm də ixtisas üzrə təcrübə toplama imkanını məhdudlaşdırır. Bu, uzunmüddətli perspektivdə təhsil keyfiyyətinə mənfi təsir göstərə bilər.

Ekspertlər bildirirlər ki, sertifikasiyada uğur qazana bilməyən müəllimlərin alternativ peşəkar inkişaf proqramları və ya təlim-modullarına yönləndirilməsi daha məqsədəuyğundur. Belə yanaşma həm müəllimlərin potensialını qoruyur, həm də təhsil sisteminə uzunmüddətli fayda gətirir.

Analitik nəticə göstərir ki, müəllimlərin texniki işlərə cəlb edilməsi yalnız qısa müddətli səmərəlilik strategiyası kimi qiymətləndirilə bilər, lakin bu, təhsil sahəsində insan resurslarının düzgün istifadəsi və peşəkar inkişaf baxımından optimal seçim deyil. Dövlət üçün daha məqsədəuyğun yol, müəllimlərin ixtisas üzrə bacarıqlarını artırmaq və sertifikasiyada uğursuz olanları təlim və inkişaf proqramları ilə dəstəkləməkdir.

Nəticə olaraq, sertifikasiya sistemində uğur qazana bilməyən müəllimlərin texniki işlərə yönləndirilməsi müvəqqəti həll ola bilər, lakin təhsilin keyfiyyətini artırmaq və müəllim peşəsinin statusunu qorumaq baxımından uzunmüddətli strategiyalar tələb olunur.

Leyla Mirzə, Bizimyol.info