Müəllimlər və nazir

Təhsil nazir Emin Əmrullayevə qulaq asdım. Nazir “islahatlar” sözünü əsas götürərək yeni məktəb-müəllim modelinin vacibliyindən danışır.

Amerikanın qurucularından olan Bencamin Franklinin bir sözü var: “Sözlər fikri ifadə edər, niyyəti göstərən davranışlardır”.

Müəllim ailəsində böyüdüyümə görə, bu peşənin necə qiymətli, əziz və çətin olduğunu bilirəm.

Ölkədə təhsilin problemləri çoxdur. Eyni zamanda ömrünü şagirdlərinə verən, onların uğurlarına öz balasının uğuru kimi sevinən müəllimlərimiz də çoxdur.

Lap çoxdur.

Bəs nə baş verir?

Məktəb nə üçün uşaqlara maraqlı deyil?

Məktəbdə dərs demək və oxumaq niyə ağır yükə çevrilib?

Müəllimlərlə uşaqlar arasında nə baş verir? Etimad zənciri niyə dağılır?

Harda səhv edirik? Nəyi görə bilmirik?

Məncə, Azərbaycan məktəblərində pedaqoji iş və sistem yenidən qurulmalıdır. Təhsil sektorunda əlimyandı, keçid dövrünün hövüllü sistemi olan “MisirMərdanov modeli” dağıdılmalıdır.

Müəllimlərin cəmiyyət qarşısında, valideynlərin isə məktəb qarşısında məsuliyyəti yaradılmalıdır.

Sovet məktəbində idarəçilik asan və…məsuliyyətli idi. İdeoloji ştamp altında olan məktəbli oktyabryatdan, pionerdən ta komsomola qədər ictimai “lupa” altında böyüyürdü. “Oxuyanlar”ın gələcək karyerası bu ştamplara necə doğru əməl edəcəyindən asılı idi.

İndi bu yoxdur.

“Məktəb” anlayışı format olunmalıdır. Məktəb idarəçiliyi bürokrat pedaqoji məmuriyyətin ordan-burdan köçürülmuş, kağızda yazılmış qaydaları ilə mümkün deyil.

Təhsil idarəçilyinin yeni forması tapılmalıdır.

Uşaqlar yaşadıqları ailələrin güzgüsüdür. İndiki zamanda sosial problemlər içində boğulan ailələr üçün övladının təhsilini izləməsi çox çətin bir işə çevrilib.

İndi təhsil bahalı məşğuliyyətdir.

Repitetor sistemi məktəbi “ağlara və qaralara” bölüb. Hazırlığa gedən uşaqlar üçün məktəb anlayışı müqəddəsliyini itirir. Onlar oxuduqları siniflərdə baş verənlərə sanki televizordan baxırmışlar kimi seyr edirlər. Kollektiv məsuliyyət, sinif lideri, yaxşı oxuyanların söz sahibliyi, müəllim-şagird etimadı dağılıb.

“Tez çıxım, hazırlığa çatmalıyam” fikri əzici aktuallığa çevrilib. Bilikləri siniflərdə almalı, bu divarlar arasında oxumalı, öyrənməli, məktəbin fəxri, müəllimin gözünün işiğı olası uşaqlar öz müəllimlərinin deyil, repitetorların yanında oturur.

Bu uşaqların valideynləri üçün məktəb və onun necə idarə olunması maraqlı deyil. Çünki uşağı biliyi orada öyrənmir. Onlar üçün məktəb-valideyn əlaqəsi bayram “paket”lərindən, “görüm-baxım”ın lənətlənmiş çevrəsi ilə qapanıb.

Qarşılqılı məsuliyyət və öhdəliklər yoxdur.

Siniflərə isə “qaralar” -oxumağa gücü çatmayan, oxuya bilməyən, buna idrakı da imkan verməyən uşaqlar liderlk edir. Müəllimlərin baş bəlası da onlardır.

Təhsilin idarə edilməsi Spinozadan, Uşinskidən gözəl sitatlar gətirməklə olmur.

Məktəb idarəçiliyi format olunmalıdır.

Məktəbi uşaqlar üçün cazibədar, “həyat yolunun” başlandığı yerə çevirmək lazımdır.

Bunun üçün ailə-məktəb arasında qarşılqılı öhdəliyi müəyyən edən sistem qurulmalıdır.

İdarəçilik menecmentini bilən yeni kadrlara, pedaqoqlara ciddi ehtiyac var.

Müəllimin yüksək maaşı olmalıdır.

Məncə, əsas budur: Məktəb “Tam ştatlı, yarımştat, saathesabı müəllimlər”in qaçaraq cədvəlindən uşaqların bilik almaq üçün yolunu həvəslə gözlədiyi MÜƏLLİMLƏRİN iş yerinə çevrilməlidir.

Buna nail olunacaqmı?

İndi təhsil nazirinin niyyəti göstərən davranışlarını gözləmək qalır.

Xaqani SƏFƏROĞLU

AzPost.az

Paylaş