Münxendən verilən mesaj: diplomatik hədəflərə zərbə və məsuliyyət problemi

Prezident İlham Əliyev Münxen Təhlükəsizlik Konfransı çərçivəsində keçirilən “Açıq dəhliz siyasəti? Trans-Xəzər əməkdaşlığının dərinləşdirilməsi” mövzusunda panel müzakirəsində çıxış edərkən Ukraynadakı müharibə fonunda Azərbaycanla bağlı son dərəcə ciddi bir fakta toxunub.

Dövlət başçısı bildirib ki, Azərbaycanın Ukraynadakı səfirliyi Rusiya tərəfindən üç dəfə zərbəyə məruz qalıb və bu hücumlar ardıcıl xarakter daşıyıb. Prezidentin vurğuladığı əsas məqam ondan ibarət olub ki, ilkin zərbə təsadüf kimi qiymətləndirilsə də, sonrakı hücumlar artıq diplomatik obyektlərin koordinatları Rusiya tərəfinə rəsmi şəkildə təqdim edildikdən sonra baş verib. Bu isə məsələnin “texniki səhv” və ya “yan təsir” izahından çıxdığını göstərir.

İlham Əliyevin açıqlamaları təsadüfi emosional reaksiya yox, diplomatik məsuliyyət dili ilə qurulmuş ardıcıl mövqedir. Azərbaycan tərəfi hadisəyə cavab olaraq səfiri dəvət edib, nota təqdim edib və məsələni beynəlxalq hüququn çərçivəsində saxlayıb. Prezidentin “yalnız diplomatik formatda addımlar atdıq, əlavə hər hansı iş görə bilmərik” deməsi Bakının eskalasiyaya yox, hüquqi mövqeyin qeydiyyata alınmasına üstünlük verdiyini göstərir. Bu yanaşma həm Azərbaycanın müharibənin tərəfi olmadığını, həm də öz diplomatik toxunulmazlıq prinsipini açıq şəkildə müdafiə etdiyini ortaya qoyur.

Rusiya tərəfinin bu iddialara cavab olaraq “İlham Əliyev düz demir” mövqeyi isə məsələnin mahiyyətindən çox siyasi nəticələrinə fokuslanan reaksiyadır. Müharibə şəraitində diplomatik nümayəndəliklərə zərbə endirilməsi beynəlxalq hüququn açıq pozuntusu hesab olunur və bu, Moskva üçün ciddi beynəlxalq məsuliyyət yarada bilər. Məhz buna görə də Rusiya ittihamın özünü deyil, onu səsləndirən mövqeni hədəf almağı seçir. Lakin inkar faktların avtomatik olaraq etibarsız olduğu anlamına gəlmir, xüsusilə də hadisələrin ardıcıllığı və əvvəlcədən verilmiş koordinatlar fonunda.

Bu kontekstdə Prezident İlham Əliyevin Münxendə verdiyi mesaj təkcə konkret insidentlə bağlı deyil, daha geniş çərçivəyə malikdir. Azərbaycan açıq şəkildə göstərir ki, böyük güclər arasında gedən müharibə belə, diplomatik toxunulmazlıq prinsipini arxa plana keçirməməlidir. Bakı bu məsələni nə sensasiyaya çevirir, nə də siyasi alver mövzusuna. Əksinə, beynəlxalq auditoriya qarşısında faktları sadalayaraq məsuliyyət problemini ortaya qoyur. Bu isə Azərbaycanın mövqeyini emosiyadan uzaq, hüquqa əsaslanan və inandırıcı edir.

Züriyə Qarayeva