Muxtar Babayev: Karbon bazarının potensialı 2050 ci ilədək 1 trilyon dollara çata bilər

Vyana, 10 iyul, AZƏRTAC

Vyanada keçirilən 9-cu OPEC Beynəlxalq Seminarı çərçivəsində Azərbaycan Respublikası Prezidentinin İqlim məsələləri üzrə xüsusi nümayəndəsi Muxtar Babayev “COP29-dan COP30-a doğru” adlı yüksəksəviyyəli paneldə çıxış edib.

AZƏRTAC xəbər verir ki, Muxtar Babayev hazırkı mürəkkəb geosiyasi dövrü qeyd edərək dünyada müharibələr, enerji böhranı, müxtəlif ölkələrdə seçkilər və enerji bazarlarında proqnozlaşdırılmayan dəyişikliklər fonunda çoxtərəfli əməkdaşlıq və beynəlxalq razılaşmaların təşviqinin son dərəcə vacib olduğunu bildirib. Onun sözlərinə görə, bu baxımdan OPEC Seminarı mühüm nümunədir, burada OPEC, OPEC+ və digər ölkələrdən olan nazirlərin iştirakı ilə ölkələr bir araya gələrək enerji bazarının gələcəyi ilə bağlı mühüm məsələlər üzrə fikir mübadiləsi aparırlar.

Muxtar Babayev çıxışında COP29-da əldə olunan əsas nəticələrdən danışaraq bildirib ki, Qlazqo, Şarm əl-Şeyx və Dubayda keçirilmiş əvvəlki konfransların davamı olaraq, Bakıda mühüm razılıq əldə olunub. Belə ki, inkişaf etmiş ölkələr iqlim maliyyəsi üçün inkişaf etməkdə olan ölkələrə 300 milyard dollar ayırmağı öhdələrinə götürüblər. Bu məbləğ, əvvəlki 100 milyard dollarlıq vədə nisbətən üç dəfə çoxdur.

Digər mühüm nəticə isə karbon bazarının tənzimlənməsi ilə bağlıdır. Paris Sazişinin 6-cı maddəsi çərçivəsində qəbul olunan qaydalar və qeydiyyat prosedurlarının təsdiqi nəticəsində xüsusilə inkişaf etməkdə olan ölkələrdə özəl sektorun bu bazara daxil olması üçün şərait yaradılıb. Muxtar Babayev bildirib ki, bu bazarın indiki tutumu 250 milyard dollar səviyyəsində qiymətləndirilir və 2050-ci ilə qədər bu rəqəmin 1 trilyon dollara çatacağı proqnozlaşdırılır. Onun sözlərinə görə, bu sahəyə əsas sərmayə mənbəyi özəl sektor olacaq.

O əlavə edib ki, karbon bazarının tam işlək olması üçün şəffaflıq mexanizmlərinin tətbiqi də zəruridir. Ölkələr bu layihələrin necə həyata keçirildiyini aydın şəkildə göstərməlidirlər ki, əlavə sərmayələr cəlb oluna bilsin.

Muxtar Babayev həmçinin qeyd edib ki, dünyanın bir çox enerji şirkətləri artıq özləri üçün dekarbonizasiya və xalis sıfır hədəfləri qəbul ediblər. Onların əksəriyyəti yaşıl enerji siyasəti həyata keçirir. O vurğulayıb ki, artıq dünya üzrə hər üç sərmayə dollarından ikisi alternativ enerjiyə yönəldilir. Bu, ölkə və şirkətlərin yaşıl enerjiyə yönəldiyini göstərir və bu prosesin gələcək illərdə daha da intensivləşəcəyi gözlənilir.

Sonda o bildirib ki, son illərdə COP-a ev sahibliyi edən Misir, BƏƏ, Azərbaycan və gələcəkdə Braziliya kimi ölkələrin ortaq xüsusiyyəti onların hər birinin iri neft və qaz istehsalçısı olmasıdır. Lakin bu, onların enerji keçidinə sadiqliyinə mane olmur. Əksinə, bu ölkələr öz regionlarında enerji keçidində liderlik edirlər, bərpa olunan enerji zonaları, enerji dəhlizləri və yaşıl şəbəkə layihələri həyata keçirirlər. Muxtar Babayev bildirib ki, Braziliya da bu baxımdan böyük potensiala malikdir və inklüziv enerji keçidinə töhfə verə bilər.

Aytən Abbaslı,

Elgün Niftəli

AZƏRTAC-ın xüsusi müxbirləri

Vyana