Myanmada baş verən dağıdıcı zəlzələnin səbəbi məlum olub

Alimlərin apardığı təhlil Myanmada martın 28-də baş vermiş və 3600 mindən çox insanın həyatına son qoyan güclü zəlzələnin səbəblərini müəyyən etməyə imkan verib.

SİA xarici qaynaqlara istinadən xəbər verir ki, məlum olub ki, faciəyə səbəb yüksək yayılma sürəti və böyük təsir zonası ilə xarakterizə olunan nadir zəlzələ olub.

Zəlzələnin episentri Burma və Sunda plitələrini ayıran böyük tektonik struktur olan Saqainq yarması ərazisində yerləşir. Bu nasazlıq Hindistan plitəsinin və qərbi Myanmanın Cənub-Şərqi Asiyanın qalan hissəsinə nisbətən şimala doğru hərəkət etməsinə səbəb olur. Çatışmazlıq cənubda Andaman dənizindən Myanmanın şimalına qədər uzanır və öz xüsusiyyətlərinə (ölçüsü, hərəkət sxemləri və seysmik aktivlik) Kaliforniyadakı məşhur San Andreas qırılması ilə müqayisə edilə bilər.

Tədqiqat nəticəsində məlum olub ki, zəlzələ 400 km məsafədə 3 km/s sürətlə yayılan yeni geoloji qırıq yaradıb.

Super güclü zəlzələlərin fərqləndirici xüsusiyyəti qırılmanın yaratdığı seysmik dalğalardan daha sürətli hərəkət etməsidir. Bu, seysmik enerjinin konsentrasiyası ilə nəticələnir və adi zəlzələlərlə müqayisədə zərəri xeyli artırır.

Alimlər vurğulayırlar ki, bu zəlzələ səsdən sürətli bir təyyarə ilə müqayisə oluna bilər.

7,7 bal gücündə zəlzələ Saqainq qırılmasının 200 kilometrlik hissəsinin qopmasına səbəb olub.

Tektonik plitələrin anomal yüksək hərəkət sürəti dağıntıları daha da ağırlaşdırıb və zəlzələ episentrdən 1000 km-dən çox məsafədə hiss olunub.

ABŞ Geoloji Xidmətinin məlumatına görə, Myanmada zəlzələ dayaz dərinlikdə - yer səthindən cəmi 10 km aşağıda yerləşib.

“The Independent” yazır ki, bu, fəlakətin miqyası ilə birlikdə fəlakətli nəticələri izah edir.

Əli Babayev