Napoleon tortunu kim icad edib İmperator özü dadıbmı?

Şəkər tozu və nanə yarpaqları “Napoleon” tortunun klassik təqdimatının elementləridir.

Lent.az xarici mediaya istinadla xəbər verir ki, məşhur “Napoleon” tortundan ilk tikə bizi dərhal uşaqlıq xatirələrinə aparır. Əgər ana tort üçün lay-lay xəmirləri hazırlayırdısa, bu, həmişə bayram və kiçik bir möcüzə demək idi. Həm də mikserin çırpıcılarında və qabında qalan ləzzətli kremdən dadmaq ümidi olurdu. Əlbəttə, bu qədər dadlı bir tortu sadə adlandırmaq olmazdı.

“Napoleon” isə aristokratik və sirli səslənir. Üstəlik, bayram ab-havasına da tam uyğundur. Hər bir sirrin ətrafında olduğu kimi, “Napoleon” tortunun ətrafında da çoxsaylı əfsanələr yaranıb. Onların ən azı üçü var və hamısı da gözəldir. Gəlin, “Napoleon” tortunun harada icad edildiyini daha ətraflı araşdıraq.

"Napoleon" tortu necə yaranıb? Desertin tarixi

Birinci əfsanəyə görə, tortun birbaşa real Napoleonla XIX əsrin əvvəllərindəki qələbələri ilə tanınan Fransa imperatoru və sərkərdəsi ilə əlaqəsi var. Guya onun həyat yoldaşı, imperatriça Jozefina, saray xanımlarından birinə görə Napoleonu qısqanır. Napoleon isə hər şeyi inkar edərək bildirir ki, sadəcə fereylinadan möhtəşəm bir tortun reseptini soruşub. İncimiş Jozefina səhəri gün həmin tortu tələb edir.

Beləliklə, Napoleon aşpazı çağırıb ona bir gecənin içində zərif bir desert yaratmağı əmr edir. Aşpaz fransız mətbəxinin ən yaxşı məhsullarını təbii kərə yağı və birinci sort unu götürür, xəmiri tez bir zamanda nazik qatlar halında yayıb bişirir. Daha sonra isə onları qaymaqlı krem ilə birləşdirir. Beləcə, yüngül vanil ətirli kremə hopmuş çoxsaylı nazik qatlı dadlı bir tort yaranır və “Napoleon” tortunu kimin icad etdiyi aydın olur.

İkinci əfsanə də imperator Napoleonla, daha dəqiq desək, onun ordusunun 1812-ci ildə məğlubiyyəti ilə bağlıdır. Rəvayətə görə, qələbəni qeyd edərkən aşpazlar müxtəlif desertlər hazırlayırlar. Onlardan biri də kremli, laylı xəmirdən hazırlanan kiçik pirojnalar olur. Onlar üçbucaq formasında hazırlanırdı ki, bu da məğlub edilmiş imperatorun məşhur üçkünc papağını xatırladırdı. Zamanla bu pirojnalar tam bir torta çevrilir və “Napoleon” adı ilə tanınmağa başlayır.

Üçüncü əfsanə isə bizi İtaliyanın cənubundakı Neapol şəhərinə aparır. Burada qədimdən çoxqatlı xəmirdən hazırlanan və şirə ilə isladılan desert bişirilirdi. Ədəbiyyatda bu desert Napoleondan yarım əsr əvvəl məşhur fransız aşpaz Fransua Pyer de La Varenin “mille-feuille” (“min qat”) adlı kitabında ilk dəfə xatırlanır.

Hesab olunur ki, bu kitab vasitəsilə desert Avropanın bir çox xalqlarının mətbəxinə yayılıb. Bizə isə, ehtimal ki, Napoleon müharibələri dövründə gəlib və “Napoleon” tortu adı altında möhkəmlənib. Napoleon tortu haqqında maraqlı faktlar oxuyandan sonra bişirmək istəyəcəksiniz

“Napoleon” tortunun klassik variantı laylı xəmir və qaymaqlı kremdən ibarətdir. Amma onun başqa versiyaları da mövcuddur. Budur, imperator deserti ilə bağlı bir neçə maraqlı fakt:

Xəmir mümkün qədər tez yoğrulmalıdır, kərə yağı isə buz kimi soyuq qalmalı və əsla əriməməlidir. Bişmə zamanı yağ nəmlik buraxır və bu da xəmirin içində layların yaranmasına səbəb olur.

“Düzgün” Napoleon tortu o qədər zərif olur ki, tikələri ağızda əriyir

Fransada kremə əzilmiş çiyələk və meşə çiyələyi əlavə edilirdi. Əgər kremə duzlu karamel, ərik mürəbbəsi və püstə qatılarsa, “Nikolayevski Napoleon” adlanan variant alınır. Qaraciyər və toyuq əti, həmçinin ispanaq və yumşaq pendirlə hazırlanan şirin olmayan Napoleon versiyaları da mövcuddur.

Qeyd edək ki, "Napoleon" tortunu hazırlamaq kifayət qədər sadədir: xəmir tez yoğrulur, qatlar 5–7 dəqiqəyə bişir, kremi çalmaq isə ən zövqlü hissədir.

Tortun yığılması da çox vaxt aparmır. Ən çətin məqam isə adətən onun soyuducuda tam hopmasını səbirlə gözləməkdir.