Icma.az
close
up
RU
NATO daxilində yeni çat: Vaşinqton müttəfiqlərdən nə tələb edir?

NATO daxilində yeni çat: Vaşinqton müttəfiqlərdən nə tələb edir?

Bakivaxti portalından əldə olunan məlumata əsasən, Icma.az xəbər verir.

ABŞ dövlət katibi Mark Rubio NATO ilə bağlı son açıqlamasında alyans daxilində münasibətlərin artıq əvvəlki kimi “şərtsiz tərəfdaşlıq” prinsipi ilə işləmədiyini açıq şəkildə nümayiş etdirdi. 

Rubio bildirdi ki, ABŞ NATO-da iştirak məsələsini yenidən müzakirə etməlidir və əsas sual belə olmalıdır: “Bu alyans Amerikaya nə verir?” 

Xüsusilə İspaniyanın ABŞ-nin bəzi hərbi bazalardan istifadəsinə məhdudiyyət qoyması Vaşinqtonda narazılıq yaradıb. ABŞ administrasiyası hesab edir ki, NATO yalnız Avropanın təhlükəsizliyi üçün deyil, həm də Amerikanın Yaxın Şərq və digər regionlarda hərbi çevikliyini təmin edən mexanizmdir. Ekspertlərə görə, bu açıqlama həm ABŞ-NATO münasibətlərində yeni mərhələnin başladığını, həm də alyans daxilində strateji fikir ayrılıqlarının dərinləşdiyini göstərir. 

Mövzu ilə bağlı Bakıvaxtı.az-a danışan politoloq Züriyə Qarayeva bildirib ki, Marko Rubio əslində Donald Tramp dövründən formalaşan “Amerika üçün konkret fayda” yanaşmasını davam etdirir. Vaşinqton artıq NATO-ya ideoloji birlik kimi yox, funksional və strateji mexanizm kimi baxır. Onun sözlərinə görə, ABŞ istəyir ki, müttəfiqlər həm maliyyə yükünü daha çox paylaşsın, həm də Amerika hərbi əməliyyatlarına mane olmasın:

"Bu yanaşma xüsusilə Yaxın Şərq və Aralıq dənizi istiqamətində özünü göstərir. Vaşinqton düşünür ki, NATO üzvü olub ABŞ-yə hərbi-logistik imkan yaratmamaq alyans ruhuna ziddir. Ona görə də qarşıdakı illərdə NATO daxilində daha sərt şərtlər və öhdəlik müzakirələri görə bilərik".

ABŞ üçün NATO bazalarının Yaxın Şərq strategiyasında rolundan da danısan politoloq qeyd edib ki, ABŞ üçün Avropadakı NATO bazaları sadəcə müdafiə infrastrukturu deyil, qlobal hərbi layihələndirmə platformasıdır. İspaniya, İtaliya, Almaniya və Türkiyədə yerləşən bazalar Vaşinqtona Yaxın Şərqə sürətli müdaxilə imkanı verir. Dediyinə görə, İranla bağlı gərginliklər, Qırmızı dəniz böhranı və enerji marşrutlarının qorunması kimi məsələlərdə bu bazalar xüsusi əhəmiyyət daşıyır:

"ABŞ ordusu bir çox hallarda birbaşa Yaxın Şərqdə böyük qüvvə saxlamaq əvəzinə Avropa bazalarından çevik istifadə edir. Buna görə də hansısa NATO ölkəsinin siyasi məhdudiyyətləri Vaşinqtonda strateji risk kimi qiymətləndirilir. Rubio da məhz bunu gündəmə gətirərək müttəfiqlərə mesaj verir".

Bəs NATO daxilində ABŞ ilə Avropa arasında fikir ayrılığı dərinləşə bilərmi?

Müsahibimiz hesab edir ki,  xüsusilə təhlükəsizlik prioritetləri məsələsində fərqlər artıq açıq görünür. ABŞ daha çox Çin, İran və qlobal güc rəqabətinə fokuslanır, Avropanın bir hissəsi isə əsas təhlükəni yalnız Rusiya üzərindən görür.

Züriyə Qarayeva: ABŞ və Avropa arasında fikir ayrılığı artdıqca Türkiyə balanslaşdırıcı aktor kimi daha vacib görünür 

"Bundan başqa Avropada Amerikanın hərbi dominantlığından narahat olan siyasi qüvvələr də güclənir. Xüsusilə sol və ifrat sağ partiyalar ABŞ təsirinin azaldılmasını tələb edir" deyən Qarayeva hesab edir k, bu isə NATO daxilində strateji koordinasiyanı çətinləşdirir. Onun sözlərinə görə, amma buna baxmayaraq, yaxın perspektivdə alyansın dağılması yox, daha çox daxili transformasiyası ehtimal olunur.

Bu prosesin Türkiyə kimi NATO üzvlərinin rolunu artıra biləcəyinə gəlincə, həmsöhbətimiz bildirib ki, Türkiyə belə dövrlərdə geostrateji baxımdan daha da ön plana çıxır. Çünki Ankara həm Qara dəniz, həm Yaxın Şərq, həm də Şərqi Aralıq dənizi xəttində kritik mövqedə yerləşir. 

"ABŞ və Avropa arasında fikir ayrılığı artdıqca Türkiyə balanslaşdırıcı aktor kimi daha vacib görünür. Eyni zamanda Ankara son illərdə daha müstəqil xarici siyasət yürütməyə çalışır və bu da NATO daxilində ona xüsusi status qazandırır. Vaşinqton Türkiyənin hərbi infrastrukturu və regional imkanlarından imtina edə biləcək vəziyyətdə deyil. Buna görə qarşıdakı mərhələdə Türkiyənin NATO daxilində siyasi çəkisinin daha da artacağını düşünürəm", - deyə Züriyə Qarayeva qeyd edib.

Zülfü Məmmədov

Hadisənin gedişatını izləmək üçün Icma.az saytında ən son yeniliklərə baxın.
seeBaxış sayı:161
embedMənbə:https://bakivaxti.az
archiveBu xəbər 23 May 2026 12:56 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Balıq bazarında bahalaşma var (Video)

14 Noyabr 2026 21:02see346

Musiqi dünyasında tarixi ilk: İnsan deyil, amma ilin ən yaxşı ifaçısı seçildi

15 Noyabr 2026 00:00see290

Kanadada minlərlə tələbə etiraz aksiyası keçirdi

15 Noyabr 2026 00:51see282

İrina Şeykin məşhur sevgililəri: Ronaldodan Bredli Kuperə, Kanye Uestdən...

15 Noyabr 2026 04:05see279

Zülalla ən zəngin çərəz

15 Noyabr 2026 03:04see265

Türkiyə gözəli beynəlxalq yarışmadan son anda kənarlaşdırıldı

15 Noyabr 2026 04:36see262

Britaniya Rusiya hərbi bazalarını vurmalıdır

15 Noyabr 2026 01:26see256

Toyuq ətini əvəz edir Tərkibində 25 % zülal var

15 Noyabr 2026 05:06see255

Həftədə bir məşq fiziki formanı və sağlamlığı yaxşılaşdıra bilərmi?

14 Noyabr 2026 21:54see235

Bitkoinin qiyməti 66 min dollardan aşağı düşdü

15 Noyabr 2026 01:34see227

Məşhur model milyarderə ərə getdi

15 Noyabr 2026 00:26see218

Yuxusuzluq infarkt və insult riskini artırır Həkimdən xəbərdarlıq

15 Noyabr 2026 14:28see210

Türkiyəli aktyor ev sahibi ilə məhkəməni uddu Kirayə qalmaqalı

14 Noyabr 2026 22:18see206

Azərbaycanın İKT sektorunda rekord artım: Region ölkələri ilə fərq nə qədərdir?

15 Noyabr 2026 13:53see206

Bakını qoyub Ağstafaya köçdü 87 yaşlı Xalq artistinin həyatı necə keçir?

15 Noyabr 2026 15:50see205

Kayli Cennerin keçmiş işçisi məhkəməyə müraciət etdi Ağır ittihamlar

14 Noyabr 2026 23:23see202

Dublin səfəri Azərbaycanın Avropa siyasətinin yeni istiqamətlər üzrə paralel şəkildə inkişaf etdiyini göstərdi ŞƏRH

15 Noyabr 2026 13:13see202

SÖZÜN İŞIĞINDA KEÇƏN ÖMÜR Qazi şair Ədalət Nicatın 60 illiyi qeyd olunub

15 Noyabr 2026 13:40see194

Ozan Güven “Aşk ı Memnu”nun “Behlül”ü ola bilərmiş

16 Noyabr 2026 02:02see189

TÜRK MÜDAFİƏ SƏNAYESİNİN YENİ UĞURU... 51 dronu bir neçə saniyədə məhv edir + VİDEO

15 Noyabr 2026 19:14see184
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri