Icma.az
close
up
RU
NATO daxilində yeni çat: Vaşinqton müttəfiqlərdən nə tələb edir?

NATO daxilində yeni çat: Vaşinqton müttəfiqlərdən nə tələb edir?

Bakivaxti portalından əldə olunan məlumata əsasən, Icma.az xəbər verir.

ABŞ dövlət katibi Mark Rubio NATO ilə bağlı son açıqlamasında alyans daxilində münasibətlərin artıq əvvəlki kimi “şərtsiz tərəfdaşlıq” prinsipi ilə işləmədiyini açıq şəkildə nümayiş etdirdi. 

Rubio bildirdi ki, ABŞ NATO-da iştirak məsələsini yenidən müzakirə etməlidir və əsas sual belə olmalıdır: “Bu alyans Amerikaya nə verir?” 

Xüsusilə İspaniyanın ABŞ-nin bəzi hərbi bazalardan istifadəsinə məhdudiyyət qoyması Vaşinqtonda narazılıq yaradıb. ABŞ administrasiyası hesab edir ki, NATO yalnız Avropanın təhlükəsizliyi üçün deyil, həm də Amerikanın Yaxın Şərq və digər regionlarda hərbi çevikliyini təmin edən mexanizmdir. Ekspertlərə görə, bu açıqlama həm ABŞ-NATO münasibətlərində yeni mərhələnin başladığını, həm də alyans daxilində strateji fikir ayrılıqlarının dərinləşdiyini göstərir. 

Mövzu ilə bağlı Bakıvaxtı.az-a danışan politoloq Züriyə Qarayeva bildirib ki, Marko Rubio əslində Donald Tramp dövründən formalaşan “Amerika üçün konkret fayda” yanaşmasını davam etdirir. Vaşinqton artıq NATO-ya ideoloji birlik kimi yox, funksional və strateji mexanizm kimi baxır. Onun sözlərinə görə, ABŞ istəyir ki, müttəfiqlər həm maliyyə yükünü daha çox paylaşsın, həm də Amerika hərbi əməliyyatlarına mane olmasın:

"Bu yanaşma xüsusilə Yaxın Şərq və Aralıq dənizi istiqamətində özünü göstərir. Vaşinqton düşünür ki, NATO üzvü olub ABŞ-yə hərbi-logistik imkan yaratmamaq alyans ruhuna ziddir. Ona görə də qarşıdakı illərdə NATO daxilində daha sərt şərtlər və öhdəlik müzakirələri görə bilərik".

ABŞ üçün NATO bazalarının Yaxın Şərq strategiyasında rolundan da danısan politoloq qeyd edib ki, ABŞ üçün Avropadakı NATO bazaları sadəcə müdafiə infrastrukturu deyil, qlobal hərbi layihələndirmə platformasıdır. İspaniya, İtaliya, Almaniya və Türkiyədə yerləşən bazalar Vaşinqtona Yaxın Şərqə sürətli müdaxilə imkanı verir. Dediyinə görə, İranla bağlı gərginliklər, Qırmızı dəniz böhranı və enerji marşrutlarının qorunması kimi məsələlərdə bu bazalar xüsusi əhəmiyyət daşıyır:

"ABŞ ordusu bir çox hallarda birbaşa Yaxın Şərqdə böyük qüvvə saxlamaq əvəzinə Avropa bazalarından çevik istifadə edir. Buna görə də hansısa NATO ölkəsinin siyasi məhdudiyyətləri Vaşinqtonda strateji risk kimi qiymətləndirilir. Rubio da məhz bunu gündəmə gətirərək müttəfiqlərə mesaj verir".

Bəs NATO daxilində ABŞ ilə Avropa arasında fikir ayrılığı dərinləşə bilərmi?

Müsahibimiz hesab edir ki,  xüsusilə təhlükəsizlik prioritetləri məsələsində fərqlər artıq açıq görünür. ABŞ daha çox Çin, İran və qlobal güc rəqabətinə fokuslanır, Avropanın bir hissəsi isə əsas təhlükəni yalnız Rusiya üzərindən görür.

Züriyə Qarayeva: ABŞ və Avropa arasında fikir ayrılığı artdıqca Türkiyə balanslaşdırıcı aktor kimi daha vacib görünür 

"Bundan başqa Avropada Amerikanın hərbi dominantlığından narahat olan siyasi qüvvələr də güclənir. Xüsusilə sol və ifrat sağ partiyalar ABŞ təsirinin azaldılmasını tələb edir" deyən Qarayeva hesab edir k, bu isə NATO daxilində strateji koordinasiyanı çətinləşdirir. Onun sözlərinə görə, amma buna baxmayaraq, yaxın perspektivdə alyansın dağılması yox, daha çox daxili transformasiyası ehtimal olunur.

Bu prosesin Türkiyə kimi NATO üzvlərinin rolunu artıra biləcəyinə gəlincə, həmsöhbətimiz bildirib ki, Türkiyə belə dövrlərdə geostrateji baxımdan daha da ön plana çıxır. Çünki Ankara həm Qara dəniz, həm Yaxın Şərq, həm də Şərqi Aralıq dənizi xəttində kritik mövqedə yerləşir. 

"ABŞ və Avropa arasında fikir ayrılığı artdıqca Türkiyə balanslaşdırıcı aktor kimi daha vacib görünür. Eyni zamanda Ankara son illərdə daha müstəqil xarici siyasət yürütməyə çalışır və bu da NATO daxilində ona xüsusi status qazandırır. Vaşinqton Türkiyənin hərbi infrastrukturu və regional imkanlarından imtina edə biləcək vəziyyətdə deyil. Buna görə qarşıdakı mərhələdə Türkiyənin NATO daxilində siyasi çəkisinin daha da artacağını düşünürəm", - deyə Züriyə Qarayeva qeyd edib.

Zülfü Məmmədov

Hadisənin gedişatını izləmək üçün Icma.az saytında ən son yeniliklərə baxın.
seeBaxış sayı:166
embedMənbə:https://bakivaxti.az
archiveBu xəbər 23 May 2026 12:56 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Dünya onların görüşünə köklənib: Müharibələrə son qoyulacaq?

18 Noyabr 2026 13:51see414

Söküntü başlamazdan əvvəl vətəndaşlar əmlaklarını qiymətləndirməlidir? Açıqlama

18 Noyabr 2026 14:55see322

MRT, KT, PET CT: Xərçəngi dəqiq hansı müayinə aşkarlayır?

18 Noyabr 2026 18:31see305

Xankəndidə Zəfər Gününə həsr olunmuş mini futbol turnirinə yekun vurulub

19 Noyabr 2026 01:55see293

Kosmosdakı musiqimiz: Çahargah Ahəngi “Voyager”ə necə yazılıb? │ VİDEO

19 Noyabr 2026 00:18see281

Məşq zamanı huşunu itirən “Bavariya”nın baş məşqçisi geri qayıdır

19 Noyabr 2026 02:01see275

SOCAR: İşçilərin səriştəliliklərinin qiymətləndirilməsi istehsal prosesinin tərkib hissəsidir

19 Noyabr 2026 02:14see271

Cəmi 1 saata 3 növ xərçəngi aşkar edən metod

18 Noyabr 2026 19:49see261

Hansı qan analizi Alsheymeri 10 il öncədən xəbər verir?

18 Noyabr 2026 16:56see243

Azərbaycanda qızıl 15 faizə qədər ucuzlaşa bilər

18 Noyabr 2026 21:21see241

Bakının 27 istiqamətində tıxac VAR Foto

18 Noyabr 2026 19:16see235

Tarixi körpüdən strateji tərəfdaşlığa: Azərbaycan və Vyetnamı iqtisadi uğura aparan ortaq yollar

18 Noyabr 2026 21:07see235

Könül Xasıyevanı pub da görəndə dəhşətə gəldim” Məşhur bloqer VİDEO

18 Noyabr 2026 17:22see235

Altı vəkil Kollegiyadan xaric olunub, 27 si cərimələnib

18 Noyabr 2026 20:00see234

Bu qədər “xiyar” bir arada Yeni dünya rekordu+Fotolar

19 Noyabr 2026 00:23see229

Alyona Əliyeva Bakı Xoreoqrafiya Akademiyasından paylaşım edib

19 Noyabr 2026 21:02see222

Slovakiyalı basketbolçu: “Məncə, Bakıda bizim azarkeşlərimiz daha çox idi”

19 Noyabr 2026 01:24see222

Dünyada ilk: "Qızılalma" Türkiyə ordusunda... Foto

19 Noyabr 2026 19:51see214

C vitaminini necə qəbul etmək lazımdır? Həkimdən məsləhət

19 Noyabr 2026 09:27see187

Almaniya klubu “Qalatasaray”ın futbolçusuna elçi düşdü

20 Noyabr 2026 01:32see183
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri