Nature: Soyuq ömrü uzadır..?

...Köln Universitetinin alimləri mülayim soyuqların yumru qurdların ömrünü uzatdığı molekulyar mexanizmi tapıblar. Məlum olub ki, əzələlər protein balansını qorumaq üçün digər toxumalara siqnal verən bir maddə istehsal edir.

SİA-nın əldə etdiyi məlumata görə, bu barədə Nature jurnalı yazır.

Tədqiqatçılar Caenorhabditis elegans nematodunu tədqiq ediblər –yəni qocalmanın ümumi modelini...

Təxminən 15 °C temperaturda bu heyvanlar daha uzun yaşayırlar. Komanda bunun yalnız maddələr mübadiləsinin yavaşlaması və ya müəyyən bir biokimyəvi sistemin aktiv işləməsi ilə əlaqəli olub olmadığını müəyyən edib.

Tapılan zəncirin mərkəzində dihidrobiopterin və ya BH2 var idi. Soyuqluq zamanı əzələlərdə onun formalaşmasında iştirak edən CAT-4 fermentinin aktivliyi artırdı. Sonra BH2 bağırsaq və sinir sistemi də daxil olmaqla digər toxumalara daxil oldu.

Orada maddə tetrahidrobiopterinə çevrilirdi - BH4. Amin turşusu tirozinin sintezinə kömək edən bir fermentin işləməsi üçün lazımdır.

Bu zəncirin pozulması soyuqla əlaqəli ömür uzunluğunun artımını azaldır.

Yol həmçinin proteostazın qorunmasına kömək etdi - zülalların formalaşması, düzgün bükülməsi və çıxarılması arasında tarazlıq...

Qurdlarda neyrodegenerativ xəstəliklərin modellərində o, patoloji zülal aqreqatlarının yığılmasını yatırırdı.

Xüsusilə diqqətəlayiqdir ki, bilavasitə əzələlərdə BH2 istehsalının artması qoruyucu effekt verdi və adi və ya yüksək temperaturda belə ömrünü uzatdı. Bu sərinliyin bir hissəsinin özünü soyutmadan təkrar edilə biləcəyini göstərir.

İnsan hüceyrələri ilə ayrı-ayrı təcrübələrdə BH2 və ya tirozin əlavə edilməsi Huntington xəstəliyi və yan amiotrofik skleroz ilə əlaqəli dəyişdirilmiş zülalların yığılmasını azaltdı.

Bununla belə, bunlar hüceyrə və heyvan modelləridir: tədqiqat insan ömrünün uzadılmasını sübut etmir və insanlarda soyuq prosedurların və ya bu maddələrin qəbulunun effektivliyini müəyyən etmir.

Əli Babayev