Naxçıvanın qayalar üzərində yüksələn alınmaz qalası

Naxçıvan Muxtar Respublikasında, eyniadlı dağın sıldırım zirvəsində orta əsr memarlığının ən möhtəşəm nümunələrindən biri yerləşir. Əlincə qalası əsrlərdir ucaldığı qayalıqların üzərində həm tarixi keçmişi, həm də əzəmətli görünüşü ilə diqqət çəkir.

Əlincə qalasını bəzən Azərbaycanın Machu Picchu-su da adlandırırlar. Peru ərazisindəki məşhur qədim şəhərlə oxşarlığı ilk baxışdan diqqəti cəlb edir. Qədim daş tikililər və müdafiə divarları sıldırım yamaclar boyunca pillə-pillə yüksələrək sərt dağ relyefi ilə sanki bütövləşir.

Qalanın ən heyrətamiz cəhətlərindən biri qədim memarların mürəkkəb mühəndislik imkanlarını nümayiş etdirməsidir. Böyük yüksəklikdə yalnız möhkəm müdafiə divarları deyil, həm də yaşayış məhəllələri, taxt-tac salonu, xəzinə və su təminatı üçün inkişaf etmiş hidrotexniki qurğular yaradılmışdı.

Əlincə qalası tarixə dünyanın ən çətin fəth olunan qalalarından biri kimi düşüb. XIV əsrin sonlarında qala Əmir Teymurun qoşunlarının 14 il davam edən mühasirəsinə tab gətirib. Bir neçə nəsil müdafiəçinin dəyişdiyi bu uzun qarşıdurma aclıq və xəyanət nəticəsində qalanın qapılarının açılması ilə başa çatıb.

Rəvayətə görə, qalanın müdafiəçilərinin göstərdiyi müqavimətdən heyrətlənən Əmir Teymur özü zirvəyə qalxaraq bu möhtəşəm istehkamı yaxından görüb.

Bu gün Əlincə qalası bərpa olunaraq ziyarətçilərin üzünə açıqdır. Qalanın zirvəsinə aparan möhtəşəm daş pilləkən təxminən iki min pillədən ibarətdir. Bu yolun özü də qalaya səfəri xüsusi macəraya çevirir.

Zirvəyə çatdıqda isə Naxçıvanın möhtəşəm mənzərəsi insanı heyran edir. Yüksəklikdən geniş yarımsəhra vadilərinə və uzaqda ucalan iti zirvəli İlan dağına panoramik mənzərə açılır.

Qayalıqların üzərində əsrlərdir dayanan Əlincə qalası bu gün yalnız mühəndislik və hərb tarixinin qiymətli abidəsi deyil. O, Naxçıvanın zəngin tarixini, qədim dövlətçilik ənənələrini və memarlıq irsini özündə birləşdirən möhtəşəm tarixi məkanlardan biridir.

Lalə Mehralı