Neft hələ bir müddət iqtisadiyyatda mühüm rol oynayacaq, lakin əvvəlki kimi təkbaşına inkişaf mühərriki olmayacaq

“Azərbaycan nefti bir əsrdən artıqdır ki, ölkənin iqtisadi inkişafında, siyasi mövqeyinin formalaşmasında və beynəlxalq münasibətlər sistemində mühüm rol oynayır. XX əsrin əvvəllərindən başlayaraq Bakı nefti təkcə regional deyil, qlobal enerji tarixinin də ayrılmaz hissəsinə çevrilib. Müstəqillik dövründə neft strategiyası Azərbaycanın dövlət quruculuğu prosesinin əsas sütunlarından biri kimi çıxış edib. Bu gün dəyişən qlobal enerji sistemi fonunda Azərbaycan neftinin gələcəyi diqqət mərkəzindədir”.

Bu barədə Bizimyol.info xəbər portalına iqtisadçı Əli Səlimov danışıb. İqtisadçı qeyd edib ki, hazırkı mərhələdə neft hələ də ölkə iqtisadiyyatının əsas dayaqlarından biridir, hasilat və ixrac Azərbaycanın tədiyə balansına, valyuta gəlirlərinə və dövlət büdcəsinin formalaşmasına birbaşa təsir göstərir.

Əli Səlimov

İqtisadçı bildirib ki, Dövlət Neft Fondu vasitəsilə toplanan gəlirlər uzun illər sosial layihələrin maliyyələşdirilməsində, infrastrukturun qurulmasında və strateji ehtiyatların yaradılmasında istifadə olunub: “Son illərdə hasilatın artım tempinin zəifləməsi və qlobal bazarlardakı qeyri-müəyyənliklər mövcud modelin uzunmüddətli dayanıqlığını yenidən gündəmə gətirib.

Azərbaycan neftinin gələcəyi ilə bağlı əsas risklər bir neçə istiqamətdə cəmlənir. İlk növbədə, dünya bazarlarında neft qiymətlərinin kəskin dalğalanması iqtisadi sabitlik üçün ciddi çağırış yaradır. Qiymətlərin siyasi qərarlardan, geosiyasi gərginliklərdən və qlobal tələbdən asılı olması neft gəlirlərinə uzunmüddətli planlama baxımından risk gətirir. Digər mühüm amil mövcud yataqların yaşlanmasıdır. Mövcud risklər fonunda müəyyən imkanlar da formalaşır. Azərbaycan qaz ehtiyatları və mövcud ixrac infrastrukturu sayəsində regional enerji təhlükəsizliyində mühüm rol oynamağa davam edir. Qaz faktoru, xüsusilə Avropa bazarlarında alternativ mənbə axtarışlarının artdığı bir dövrdə strateji əhəmiyyət qazanır”.

Əli Səlimovun fikrincə, yeni texnologiyaların tətbiqi, hasilatda səmərəliliyin artırılması və mövcud yataqlardan daha effektiv istifadə imkanları neft sektorunun ömrünü müəyyən qədər uzada bilər.

“Son illərdə qeyri-neft sektorunun inkişafı ilə bağlı atılan addımlar bu istiqamətdə müsbət siqnallar versə də, real diversifikasiya hələ də əsas çağırışdır. Kənd təsərrüfatı, sənaye, logistika, turizm və rəqəmsal iqtisadiyyat kimi sahələrdə dayanıqlı artım təmin olunmadan neftdən asılılığın azaldılması çətin görünür. Azərbaycan neftinin gələcək taleyi, əslində, yalnız enerji sektorunun deyil, bütövlükdə ölkənin inkişaf strategiyasının taleyi ilə bağlıdır. Neft hələ bir müddət iqtisadiyyatda mühüm rol oynayacaq, lakin onun əvvəlki kimi təkbaşına inkişaf mühərriki olması getdikcə real görünmür. Əsas məsələ neft dövründən sonrakı mərhələyə nə dərəcədə hazırlıqlı olduğumuzdur”-deyə iqtisadçı qeyd edib.

İradə Cəlil, Bizimyol.info