Icma.az
close
up
RU
Menu

SOCAR: İşçilərin səriştəliliklərinin qiymətləndirilməsi istehsal prosesinin tərkib hissəsidir

Dünyada ilk: "Qızılalma" Türkiyə ordusunda... Foto

C vitaminini necə qəbul etmək lazımdır? Həkimdən məsləhət

Alyona Əliyeva Bakı Xoreoqrafiya Akademiyasından paylaşım edib

Hövsanda dəniz qəhvəyi rəngə boyandı Xəzəri kim çirkləndirir? Foto/video

Bəxtiyar Aslanbəyli: AÇG də sərbəst qaz layihəsi üzrə işlər qrafikə və büdcəyə uyğun aparılır

Almaniya klubu “Qalatasaray”ın futbolçusuna elçi düşdü

İstehlakçıları hansı hallarda aldadırlar? 41 protokol tərtib edilib

Bakıda 8 yaşlı uşağın ödündən kista çıxarıldı

Xərçəngə səbəb olan qidalar Siyahı yeniləndi

Bu gün Xudayar Yusifzadənin doğum günüdür

Azərbaycan Milli İncəsənət Muzeyinin direktoru Şirin Məlikova Türkiyədə beynəlxalq konqresdə çıxış edib (Foto)

Yaddaşı gücləndirən burun damcıları siçanlar üzərində sınaqdan KEÇİRİLDİ

Ağ Ev Trampın sammit zamanı yatması barədə məlumatları təkzib edib

Deputat: “Vyetnam Azərbaycan üçün yeni bazar ola bilər”

PR süni intellekt axtarış sistemlərindəki təsirini necə ölçməlidir?

Anthropic in səhmləri Nasdaq da ticarətin ilk günündə 17 % artıb

Elxan Səmədov: Xankəndi azarkeşlərinin komandalarını öz şəhərlərində dəstəkləməsi xüsusi əhəmiyyət daşıyır

DİN və Baş Prokurorluq 2 noyabr mitinqinin təşkilatçılarına xəbərdarlıq edib

Azərişıq ASC elektroenergetika sektorunda əldə olunan nailiyyətləri beynəlxalq enerji forumunda təqdim edib

Neftin qiymətinin azalması büdcəyə necə təsir edəcək? ANALİZ

Neftin qiymətinin azalması büdcəyə necə təsir edəcək? ANALİZ

Icma.az bildirir, Sherg.az portalına istinadən.

Amerika Birləşmiş Ştatlarının 47-ci Prezidenti Donal Tramp vəzifəsinin icrasına başlay-başlamaz dünyada neft qiymətlərini ucuzlaşdıracağı ilə bağlı müxtəlif fikirlər səsləndirdi. 

Artıq dünya birjaları Trampın bu bəyanatına reaksiya verməyə başlayıb. Bu günlərdə neftin dünya bazarındakı qiymətlərində cuzi də olsa, ucuzlaşmalar müşahidə olunur.

Bəs Tramp bunu edərsə, yəni neft ucuzlaşarsa, neft ixrac edən ölkələrə bu necə təsir edəcək? Dünya bazarında nefti nələr gözləyir?


Tanınmış iqtisadçı-ekspert Razi Abbasbəyli “Sherg.az”a söyləyib ki, 2025-ci il üçün dövlət büdcəmizdə neftin qiyməti 70 dollardan götürülüb: 


“Əlbəttə ki, bu, çox riskli qiymətdir. Çünki bu gün üçün birjada gözlənilən odur ki, Brent markalı neftin qiyməti hətta 71 dollara qədər ucuzlaşması mümkündür. Bu təhlükəli tendensiyalar, birjalardakı qeyri müəyyənliklər, nəticə etibarilə də neftin qiymətinin ciddi şəkildə ucuzlaşmasına gətirib çıxarır. Bu baxımdan da Azərbaycan hökuməti böyük ehtimalla büdcə proqnozlarına müəyyən redaktələr etməlidir. Neftin qiyməti ən azı 65 dollardan götürülməlidir ki, büdcənin icrası ilə bağlı müəyyən mənada proqnozların reallaşması, xərclər maddəsinin həyata keçirilməsi üçün real bir vəziyyət dəyərləndirilə bilsin. Böyük ehtimalla hökumət neftin qiymətinə yenidən baxmalı olacaq. Digər bir tərəfdən neftin qiymətinin azalması Azərbaycan üçün hər gün itki deməkdir. Hər bir dollar ucuzla.ma üçün 100 minlərlə,milyonlarla dolların itirilməsi deməkdir ki, bu da Neft Fonduna daxil olan vəsaitlərin azalmasına gətirib çıxarır. Bilirik ki, Azərbaycanın dövlət büdcəsi əsasən Neft Fondundan transferlər hesabına və yaxud da neft ixracatı üzrə ixracatdan əldə edilmiş mənfəət gəlirindən həm də bu sahəyə tətbiq edilən vergilərdən formalaşır. Buna görə də hazırda risklər qalmaqdadır və neftin də qiyməti ucuzlaşmaqda davam edir"


Eksperi əlavə edib ki, Bitcoinin qiymətlərinə gəlincə isə, Amerika prezidenti Donald Trump Meksika və Kanadaya 25 faizlik idxal rüsumları tətbiq etdi:

"Hazırda investorlar üçün ciddi bir qeyri müəyyənlik mövcuddur. Aprel ayının birindən etibarən bu rüsumlar qüvvəyə minəcək, nəticə etibarilə də risklərin artması kriptovalyutalara ehtiyatla yanaşmanı şərtləndirib. Hazırda bitcoinin  qiyməti 73 min dollar civarında dəyişə bilər deyə ehtimallar var. Son bağlanışdan öncə də hətta qeyri müəyyənliklər davam edirdi ki, Amerika Birləşmiş Ştatlarının prezidenti Tramp seçki qabağı çıxışlarında demişdi ki, Milli Bitcoin Fondu yaradılacaq. Amma fond hələ ki yaradılmayıb və bu baxımdan da güvən sarsılmağa başlayıb. Yəni kriptovalyutalarla bağlı çox ciddi qeyri müəyyənlik var. Ötən həftə bitcoin birjalarında 1.5 milyard dollar civarında itki baş verdi. Kiber hücum oldu və eyzer bitcoinləri oğurlandı. Məhz bu 1.5 milyard dollarlıq bitcoinin kiber hücum nəticəsində oğurlanması da qiymətinə ciddi təsir göstərdi. Ona görə də hazırda investorlar kriptovalyutalarla bağlı gözləmə mövqeyində dayanmağa üstünlük verirlər. Hələ ki, nə Trampın, nə onun komandasının kriptovalyutalarla bağlı verdikləri vədlər istiqamətində heç bir addım atmaması qiymətin düşməsinə səbəb olub. Amerikanın, siyasəti əsasən neftin qiymətlərini ucuzlaşdırmaqla bağlıdır. Hazırda əsasən Amerika şirkətləri var, və  neft sahəsində çalışırlar. Onların lisenziyalarının ləğv edilməsi prosesi başlayıb. Məsələn, biz bunu Kubada, Meksikada görürük ki, artıq Tramp komandası xarici ölkələrdə neft hasilatını həyata keçirən şirkətlərin lisenziyalarını ləğv etməyə başlayıb. Tramp çalışır ki, bazara daha çox Amerika neftini daxil etsin və  qiymətləri aşağı endirsin. Tam hədəflərə çatdıqdan sonra böyük ehtimalla Brent markalı neftlə bağlı qiymət endirimi təxminən 50-55 dollar civarında ucuzlaşa bilər. Bu baxımdan da indi Amerika sistemli olaraq qiymətin aşağı endirilməsi istiqamətində fəaliyyət göstərir. Bu, Azərbaycan üçün çox ciddi, təhlükəli siqnal deməkdir”. 


Millət vəkili Vüqar Bayramov isə söyləyib ki, neftin qiymətində mütəmadi volatillik nümayiş olunur: 


“Müəyyən dövrlərdə qiymətin azalmasını,  müəyyən dövrlərdə isə artmasını müşahidə etmişik. Prezident seçkilərindən sonra neftin qiymətində azalmalar oldu. Amma Donald Trump Ağ Evdə fəaliyyətə başladıqdan sonra biz neftin qiymətinin hətta müəyyən qədər artmasını müşahidə etdik. Təbii ki, geosiyasi faktorlar, o cümlədən Rusiya Ukrayna müharibəsi ilə bağlı aparılan danışıqlar, tələbin və təklifin dəyişməsi neftin qiymətinə təsir göstərir, Azərbaycanın fiskal gəlirlərinin 51 faizi qeyri neft sektorunun payına düşür. Eyni zamanda ÜDM-in 68  faizi isə qeyri neft sektorunda formalaşır. Neftin qiyməti Azərbaycan üçün vacib faktorlardan biridir. Çünki Azərbaycan ixracatının təxminən 80 faizni neft və neft məhsulları təşkil edir. O baxımdan neftin qiymətinin dəyişməsi ölkəyə daxil olan valyutanın həcminə təsir göstərir. Amma əvvəlki illər də göstərir ki, Azərbaycan neftin, dünya bazar qiymətindəki dəyişikliklərə çevik reaksiya verə bilir. Xüsusən də biz Rusiya-Ukrayna müharibəsi dövründə bunu müşahidə etdik. Bu baxımdan Azərbaycan mövcud həm rezervlərdən, həm digər alətlərdən istifadə etməklə neftin bazar qiymətində azalma olarsa, fiskal gəlirlərimizin digər mənbələr hesabına formalaşdırılmasına çalışacaq. Eyni zamanda, artıq dövlət rezervlərimiz 73 milyard dollardan artıqdır. Amma bununla belə təbii ki, neftin qiyməti ölkəyə daxil olan valyutanın həcminə birbaşa təsir göstərir.  Bu da xüsusən də qeyri neft sektorunun inkişafı ilə bağlı islahatların daha da dərinləşməsini prioritetləşdirir”.


 İqtisadçı ekspert, Natiq Cəfərli bildirib ki, Azərbaycan iqtisadiyyatının neftdən kəskin asılı olması sirr deyil:


“Neftin qiymətinin aşağı düşməsi təbii ki, Azərbaycana ciddi təsir göstərir. Yəni bizim valyuta gəlirlərimizi azaldan faktora çevrilir. Düşünürəm ki, neftin qiymətinin azalmasının, təbii ki, Azərbaycan iqtisadiyyatına da mənfi təsirləri olacaq. Amma bu ortalama qiymətdən söhbət gedə bilər. Lakin günlük aşağı düşə və  yuxarı qalxa bilər. Bizim büdcədə 70 dollar nəzərdə tutulub. Hələ ki, il başlayandan iki ay keçib. Bu iki ayın ortalaması 70 dolların üstündədir. Azərbaycan neftinin ortalama qiyməti təxminən 78 -79 dollar civarındadır ki, bu kifayət qədər komfortludur. Ortalama qiymət 70 dən aşağı düşəndən sonra Azərbaycanda problem başlayacaq. Bu o deməkdir ki, hətta mart ayında 70 dollara düşsə, və yaxud da aprel ayında 65 dollara da düşsə, may ayında bizim yenə də ortalama qiymətimiz 70 dolların üstündə olacaq. Maydan başlayaraq qiymətin aşağı düşməsi tendensiyası davam edərsə, bu, artıq ciddi problemdir və Azərbaycanda ciddi problemlərə, dövlət gəlirlərində valyutanın valyuta daxilolmalarının azalmasına gətirib çıxaracaq”.

Daha ətraflı məlumat və yeniliklər üçün Icma.az saytını izləyin.
seeBaxış sayı:266
embedMənbə:https://sherg.az
archiveBu xəbər 28 Fevral 2025 16:09 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

SOCAR: İşçilərin səriştəliliklərinin qiymətləndirilməsi istehsal prosesinin tərkib hissəsidir

19 Noyabr 2026 02:14see342

Dünyada ilk: "Qızılalma" Türkiyə ordusunda... Foto

19 Noyabr 2026 19:51see291

C vitaminini necə qəbul etmək lazımdır? Həkimdən məsləhət

19 Noyabr 2026 09:27see278

Alyona Əliyeva Bakı Xoreoqrafiya Akademiyasından paylaşım edib

19 Noyabr 2026 21:02see271

Hövsanda dəniz qəhvəyi rəngə boyandı Xəzəri kim çirkləndirir? Foto/video

19 Noyabr 2026 14:04see268

Bəxtiyar Aslanbəyli: AÇG də sərbəst qaz layihəsi üzrə işlər qrafikə və büdcəyə uyğun aparılır

19 Noyabr 2026 15:22see244

Almaniya klubu “Qalatasaray”ın futbolçusuna elçi düşdü

20 Noyabr 2026 01:32see240

İstehlakçıları hansı hallarda aldadırlar? 41 protokol tərtib edilib

19 Noyabr 2026 17:17see232

Bakıda 8 yaşlı uşağın ödündən kista çıxarıldı

19 Noyabr 2026 19:14see227

Xərçəngə səbəb olan qidalar Siyahı yeniləndi

19 Noyabr 2026 18:59see222

Bu gün Xudayar Yusifzadənin doğum günüdür

20 Noyabr 2026 06:19see222

Azərbaycan Milli İncəsənət Muzeyinin direktoru Şirin Məlikova Türkiyədə beynəlxalq konqresdə çıxış edib (Foto)

19 Noyabr 2026 18:45see220

Yaddaşı gücləndirən burun damcıları siçanlar üzərində sınaqdan KEÇİRİLDİ

20 Noyabr 2026 00:00see211

Ağ Ev Trampın sammit zamanı yatması barədə məlumatları təkzib edib

19 Noyabr 2026 21:00see203

Deputat: “Vyetnam Azərbaycan üçün yeni bazar ola bilər”

19 Noyabr 2026 15:03see197

PR süni intellekt axtarış sistemlərindəki təsirini necə ölçməlidir?

19 Noyabr 2026 13:48see182

Anthropic in səhmləri Nasdaq da ticarətin ilk günündə 17 % artıb

20 Noyabr 2026 07:19see173

Elxan Səmədov: Xankəndi azarkeşlərinin komandalarını öz şəhərlərində dəstəkləməsi xüsusi əhəmiyyət daşıyır

20 Noyabr 2026 00:06see173

DİN və Baş Prokurorluq 2 noyabr mitinqinin təşkilatçılarına xəbərdarlıq edib

20 Noyabr 2026 06:10see173

Azərişıq ASC elektroenergetika sektorunda əldə olunan nailiyyətləri beynəlxalq enerji forumunda təqdim edib

19 Noyabr 2026 17:30see172
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri