Neftkimya zavodu emissiyaları zərərli ozonun 90%ni yaradıb

Honq Konq Politexnik Universitetinin çinli alimləri havada ozonla (O3) kəskin çirklənmənin gözlənilməz səbəbini aşkar ediblər. Məlum olub ki, buna səbəb qışda neft-kimya zavodlarından atılan tullantılar olub.

Qaynarinfo xəbər verir ki, tədqiqat "Environmental Science & Ecotechnology" (ESE) elmi jurnalında dərc olunub.

Atmosferin yer təbəqəsindəki ozon günəş radiasiyasının təsiri altında fotokimyəvi dumanın bir hissəsi kimi əmələ gəlir. Qaz insan ağciyərlərinə zərər verə bilən güclü oksidləşdirici kimi çıxış edir. Ozon dumanı adətən ilin isti mövsümlərində havanın aydın olduğu vaxtlarda əmələ gəlir.

Yeni işdə komanda müəyyən etdib ki, O3 yüksək konsentrasiyalarda neft-kimya sənayesi tərəfindən buraxılan alkenlərdən əmələ gələ bilər. Üstəlik, aşağı hava temperaturu və ya sıx buludlar prosesə mane olmur.

Alkenlər sürətlə ozon istehsalını sürətləndirən OH, HO2 və RO2 reaktiv radikallarını əmələ gətirir.

Tədqiqat trans/cis-2-buten və propen kimi alkenlərin əsas növlərini müəyyən edir. Bu birləşmələr təxminən 90% O3 əmələ gəlməsinə kömək edib.

Alimlər deyirlər ki, kəşf səhər saatlarında neft-kimya zavodlarından emissiyaları azaltmaqla sənaye ərazilərində havanın keyfiyyətini yaxşılaşdıra bilər.

Aydın