Icma.az
close
up
RU
Nevroloqlar yaxşı əlamət sayılmayan 4 yuxu pozuntusunu açıqladı

Nevroloqlar yaxşı əlamət sayılmayan 4 yuxu pozuntusunu açıqladı

Qaynarinfo portalından alınan məlumata görə, Icma.az xəbər verir.

Yuxu vərdişləri birbaşa beyin sağlamlığına təsir edir və əksinə. Buna görə də, orqanizmdə bir və ya bir neçə xroniki yuxu pozuntusu müşahidə olunarsa, bu daha ciddi problemlərin siqnalı ola bilər. Yel Tibb Məktəbinin nevrologiya üzrə dosenti Arman Feşaraki-Zade bildirib ki, xüsusilə dərin yuxunun pozulması ilə demensiya riski arasında güclü əlaqə mövcuddur. 

Qaynarinfo xəbər verir ki, bu barədə "Huffpost” yazır.

Beyində yuxu zamanı toksinləri təmizləyən "qlimfatik sistem” fəaliyyət göstərir. Bu toksinlərə demensiya inkişaf etdikcə yığılan beta-amiloid zülalı da daxildir. Buna görə yuxu və oyanıqlıq dövrlərinin ciddi pozulması erkən xəbərdarlıq siqnalı ola bilər.

Alimlərin sözlərinə görə, yaddaşın formalaşması üç mərhələdən ibarətdir: kodlaşdırma, konsolidasiya və xatırlama. Xüsusilə konsolidasiya mərhələsi dərin və sürətli yuxu ilə bağlıdır və yeni məlumatların sabitləşməsində mühüm rol oynayır. Bu mərhələnin pozulması yaddaşın zəifləməsinə səbəb ola bilər.

Demensiyanın əlaməti ola biləcək yuxu problemləri

Ağır yuxusuzluq

Qəfil başlayan və ağır keçən yuxusuzluq diqqətlə qiymətləndirilməlidir. Bu, yuxuya getməkdə və yuxunu saxlamaqda ciddi çətinliklər, həmçinin gün ərzində güclü yorğunluq və tez-tez əhval dəyişiklikləri ilə müşayiət oluna bilər.

Nevroloq Favad Mianın sözlərinə görə, Altsheymer xəstəliyində yuxuya getməkdə çətinlik, gecə tez-tez oyanma və gündüz yuxululuq geniş yayılmışdır. Bu, yuxu-oyanıqlıq dövrünü tənzimləyən beyin strukturlarının tədricən zəifləməsi ilə bağlıdır.

Qeyri-adi vaxtlarda yatmaq

Sirkadiyan ritm insanın gündəlik aktivlik və yuxu rejimini tənzimləyir. Bu ritm pozulduqda insanın bioloji saatı ətraf mühitlə uyğunluğunu itirir və nəticədə gündüz çox yatmaq, gecə isə oyaq qalmaq halları yaranır.

Bu dəyişikliklər tez-tez şüurun qarışması və davranış dəyişiklikləri ilə müşayiət olunur. Bu isə neyrodegenerativ proseslərin beynin daxili saatına təsir etməsi ilə izah edilir.

Yuxuda real hərəkətlər etmək

Yuxuda qışqırmaq, vurmaq, təpik atmaq və ya qəfil hərəkətlər etmək bəzi demensiya növlərinin, xüsusilə Parkinson xəstəliyinin erkən əlaməti ola bilər.

Bu vəziyyət adətən sürətli yuxu fazasında davranış pozuntusu ilə bağlıdır və insanın gördüyü yuxulara fiziki reaksiya verməsi ilə xarakterizə olunur.

Gecə dolaşmaq

Bu halda sirkadiyan ritm pozulur, insan gecə daha aktiv olur və kifayət qədər yuxu ala bilmir. Nəticədə beynin gecə ərzində zərərli zülalları təmizləmə qabiliyyəti azalır və bu da zamanla koqnitiv funksiyaların zəifləməsinə səbəb ola bilər.

Həkimlər vurğulayır ki, yalnız yuxu problemlərinə əsaslanaraq demensiya diaqnozu qoymaq olmaz, lakin bu əlamətlər müşahidə olunarsa, mütəxəssisə müraciət etmək vacibdir.

Aydın

Sonrakı hadisələr barədə daha çox məlumat almaq üçün Icma.az saytını izləyin.
seeBaxış sayı:150
embedMənbə:https://qaynarinfo.az
archiveBu xəbər 30 Mart 2026 15:06 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Azərbaycanda 55 yeni peşə standartı hazırlanır

14 Noyabr 2026 11:57see319

“Ağzımızdakı dişlərin sayını da uçota alsalar yaxşı olar...” TƏKLİF

14 Noyabr 2026 12:26see307

Balıq bazarında bahalaşma var (Video)

14 Noyabr 2026 21:02see303

Bakı avtobuslarında sərnişin bumu

14 Noyabr 2026 17:02see299

Gələn il qeyri dövlət müəssisələri büdcədən 130 mln. manata yaxın subsidiya alacaq

14 Noyabr 2026 18:04see299

Azərbaycandan Suriyaya nəql edilən qazın həcmi 56% artdı

14 Noyabr 2026 14:44see295

Ədalət Partiyasında şairlə səmimi görüş

14 Noyabr 2026 17:43see287

STAR neft emalı zavodu dizel yanacağı istehsalını 4 % ə yaxın artırıb

14 Noyabr 2026 17:02see283

Yuğ Teatrında Ana tamaşasının premyerası keçirilib FOTOLAR

14 Noyabr 2026 20:23see278

Avropa siyasi məkanında aparılan müzakirələrdə Azərbaycan fəal iştirak edir

14 Noyabr 2026 19:16see277

Kanadada minlərlə tələbə etiraz aksiyası keçirdi

15 Noyabr 2026 00:51see253

Musiqi dünyasında tarixi ilk: İnsan deyil, amma ilin ən yaxşı ifaçısı seçildi

15 Noyabr 2026 00:00see252

Rusların təxminən 90 faizi son üç ildə kredit götürdüyünü etiraf edib

14 Noyabr 2026 19:30see246

Ermənistanı Avropa İttifaqının tərkibində görürəm Paşinyan

14 Noyabr 2026 19:50see245

İrina Şeykin məşhur sevgililəri: Ronaldodan Bredli Kuperə, Kanye Uestdən...

15 Noyabr 2026 04:05see244

Azərbaycanda bəzi dövlət müəssisələri ləğv oluna bilər

14 Noyabr 2026 17:10see239

Zülalla ən zəngin çərəz

15 Noyabr 2026 03:04see233

Türkiyə gözəli beynəlxalq yarışmadan son anda kənarlaşdırıldı

15 Noyabr 2026 04:36see232

Britaniya Rusiya hərbi bazalarını vurmalıdır

15 Noyabr 2026 01:26see230

Toyuq ətini əvəz edir Tərkibində 25 % zülal var

15 Noyabr 2026 05:06see228
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri