Niyə payız qış mövsümündə əhvalımız DƏYİŞİR?

Payız və qış aylarında gündüz saatlarının qısalması əhvali-ruhiyyənin və enerjinin azalmasına səbəb ola bilər.

Lakin bəzi hallarda bu, simptomları ilin müəyyən vaxtlarında təkrarlanan depressiya növü olan mövsümi affektiv pozğunluq (SAD) ola bilər.

"Cebheinfo.az" xəbər verir ki,  mütəxəssislər uzunmüddətli əhval dəyişikliklərini görməməzlikdən gəlməməyi və zəruri hallarda tibbi yardım almağı tövsiyə edirlər.

Klivlend Klinikasına görə, amerikalıların 10-20%-i ilin qaranlıq aylarında əhval-ruhiyyənin yüngül şəkildə azaldığını bildirirlər. Mövsümi affektiv pozğunluq gündəlik həyata əhəmiyyətli dərəcədə müdaxilə edə bilən və dörd-beş ay davam edən simptomlarla xarakterizə olunur.

Qış növü ən çox yayılmışdır, adətən payızın sonlarında və ya qışın əvvəlində başlayır və yazda azalır. Həmçinin simptomları yazın sonlarında və ya yayın əvvəlində görünən yay növü də var.

Pozğunluğun dəqiq səbəbləri hələ müəyyən edilməyib. Tədqiqatçılar irsiyyətin, beyin funksiyasının və bioloji ritmlərdəki pozğunluqların rol oynaya biləcəyini irəli sürürlər. Xüsusilə, gündüz saatlarının azalması əhval-ruhiyyənin tənzimlənməsində iştirak edən serotoninin və bədənin yuxu-oyanma dövrünü qorumağa kömək edən melatoninin fəaliyyətinə təsir göstərə bilər.

Mümkün simptomlara depressiya, adi fəaliyyətlərə marağın itirilməsi, yorğunluq, diqqəti cəmləməkdə çətinlik, əsəbilik və yuxu, iştaha və çəkinin dəyişməsi daxildir. Bu simptomlar iki həftə və ya daha uzun müddət davam edərsə, mütəxəssislər həkimə müraciət etməyi məsləhət görürlər.

Mövsümi affektiv pozğunluq müalicə edilə bilər. Əsas metodlardan biri 10.000 lüks parlaqlığa malik xüsusi lampadan istifadə edərək işıq terapiyasıdır. Mayo Klinikasının psixoloqu Kreyq Savçuk bu seansları oyandıqdan sonra hər saatda təxminən 20 dəqiqə tövsiyə edir. Digər müalicə variantlarına həkim tərəfindən fərdi olaraq təyin edilən koqnitiv davranış terapiyası və antidepresanlar daxildir.

Gündəlik vərdişlər də kömək edə bilər: gün işığında çöldə gəzintiyə çıxmaq, müntəzəm fiziki fəaliyyətlə məşğul olmaq, yaxınlarınızla əlaqə qurmaq və normal gündəlik rejimi qorumaq. Əgər simptomlar hər il təkrarlanırsa, mütəxəssislər növbəti mövsümi epizod başlamazdan əvvəl həkiminizlə profilaktika barədə müzakirə etməyi məsləhət görürlər.

Xəzər 
"Cebheinfo.az" 

Problemlərinizi bizə yazın, şahidi olduğunuz hadisələri çəkib göndərin