Icma.az
close
up
RU
Niyə səma mavi rəngdədir? alimlərin maraqlı araşdırması

Niyə səma mavi rəngdədir? alimlərin maraqlı araşdırması

Icma.az, Moderator.az saytına istinadən bildirir.

"Səmanın adi görünən mavi çaları əslində fiziki və kimyəvi proseslərin mürəkkəb qarşılıqlı təsirinin nəticəsidir..."

Alimlər Yer atmosferində səmanın mavi rəng almasına səbəb olan prosesləri izah edib

Təbiətdəki rənglər müxtəlif təbiət hadisələrinin təsirindən yaranır və səmanın maviliyi Günəş işığının Yer atmosferində səpələnməsi nəticəsində meydana gəlir.

Moderator.az xəbər verir ki, bu barədə "The Conversation" portalı məlumat yayıb.

Alimlər bu təəccüblü hadisənin arxasında duran prosesləri ətraflı izah edib. Viskonsin-Stout Universitetinin elm, texnologiya, mühəndislik, riyaziyyat və menecment fakültəsinin dekanı Daniel Fridman qeyd edir ki, planetimizin atmosferi əsasən azot və oksigenin kiçik molekullarından ibarətdir. Bu molekulların ölçüsü cəmi 0,4 nanometrdir. Təxminən 250 000 belə molekul bir insan tükünün üstünə yerləşə bilər.

Günəş işığı atmosferə daxil olduqda azot və oksigen molekulları ilə qarşılıqlı təsirə girir. "Səpələnmə" kimi bilinən bu proses işığın molekullara udulması və sonra müxtəlif istiqamətlərə şüalanması zamanı baş verir.

Daniel Fridmanın izahına görə, mavi işıq daha qısa dalğa uzunluğuna malik olduğundan, o, digər rənglərə nisbətən daha çox səpələnir. Bu səbəbdən səmanı biz mavi rəngdə görürük. Bu hadisə 1870-ci illərdə ingilis fiziki lord Reyli tərəfindən təsvir edilmiş və "Reyli səpələnməsi" adlanır.

Məsələn, karbon qazı və metan kimi qazlar iqlimin tənzimlənməsində mühüm rol oynasa da, onların səmanın rənginə təsiri minimaldır. Əgər Yer Ay kimi atmosferdən məhrum olsaydı, səpələnmə prosesi baş verməzdi və gündüz saatlarında belə səma qara olardı.

Kosmik fotoşəkillərdə Ay səmasının Yer səmasının parlaq mavisindən nə qədər fərqli olduğu görünür. Günəş işığının göy qurşağında bütün görünən spektrə (qırmızı, narıncı, sarı, yaşıl, mavi, göy, bənövşəyi) bölünməsi bunun təbii nümunəsidir.

Yer atmosferində su damcıları işığı ayrı-ayrı rənglərə ayırır, mavi işıq isə qısa dalğa uzunluğuna görə daha çox səpələnir. Fridmanın sözlərinə görə, səmanın rəngi Günəşin üfüqdəki mövqeyinə görə dəyişir. Səhər və axşam Günəş işığı atmosferin daha sıx təbəqələrindən keçərək daha uzun məsafə qət edir.

Səpələnmə zamanı mavi və yaşıl kimi qısa dalğalar, demək olar ki, tamamilə yox olur və uzun dalğalı qırmızı və narıncı çalarlar qalır. Məhz bu çalarlar səmanı günün həmin vaxtlarında inanılmaz dərəcədə isti tonlara boyayır. Eyni Reyli səpələnməsi effekti gündüz mavi səmanın üfüqdə zəngin alovlu rənglərə keçməsini də izah edir.

Sonrakı hadisələr barədə daha çox məlumat almaq üçün Icma.az saytını izləyin.
seeBaxış sayı:257
embedMənbə:https://moderator.az
archiveBu xəbər 21 Yanvar 2025 22:45 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Ozan Güven “Aşk ı Memnu”nun “Behlül”ü ola bilərmiş

16 Noyabr 2026 02:02see309

İngiltərə İspaniyanı məğlub edərək qrup lideri OLDU

16 Noyabr 2026 01:51see301

Futbol turniri valideynlərin davranışına görə dayandırıldı

16 Noyabr 2026 01:15see268

Dislipidemiyanın aktual məsələləri: Qərar qəbuletmə vaxtı mövzusunda Elmi praktiki simpozium həyata keçiriləcək

16 Noyabr 2026 12:04see248

Onkoloji xəstəliklərin müalicəsi sığorta ilə ödənilməlidir Deputatdan TƏKLİF

16 Noyabr 2026 16:37see248

Belçikadan möhtəşəm geridönüş: İtaliya darmadağın edildi

16 Noyabr 2026 01:56see247

Braziliya futbolunun əfsanəsi 11 il sonra futbola qayıtdı...

16 Noyabr 2026 00:05see240

Deklan Rays “Arsenal”la beşillik müqavilə barədə razılığa gəldi

17 Noyabr 2026 01:11see232

Musiqi alətində ifa edən uşaqlar daha yaddaşlı OLUR

16 Noyabr 2026 23:43see230

Uşaqlarınızı bu əşyadan qoruyun Azərbaycanlı həkim (VİDEO

16 Noyabr 2026 12:36see225

Küləkli hava şəraiti ilə bağlı sarı xəbərdarlıq verilib

17 Noyabr 2026 05:32see206

Ən çox qazanan televiziya aktyorları...

16 Noyabr 2026 20:52see205

Küləkli havada uşaqlarda qulaq ağrısı və qulaq iltihabı riski artırmı?

16 Noyabr 2026 14:44see204

Xərçəngdən sonra ən böyük qorxu: Xəstəlik təkrarlanmasın deyə nə etməli?

16 Noyabr 2026 22:45see203

Dövlət bu xəstələrin də müalicə pulunu ödəyəcək?

16 Noyabr 2026 15:49see203

Ayxan Abbasov: “Ən aşağı pilləyə düşmüşdük, indi yavaş yavaş yüksəlməliyik”

17 Noyabr 2026 01:42see198

Uorren Baffet 5,5 milyard dollarlıq səhmlərini xeyriyyə fondlarına bağışlayıb

17 Noyabr 2026 04:19see197

Bu ilin büdcəsində niyə profisit yaranıb?

16 Noyabr 2026 17:35see195

Xaçmazda ev yandı, 90 yaşlı sahibəsi həlak oldu

16 Noyabr 2026 20:15see191

Qışı sərt keçən rayonlarda qaz və işıq limitləri dəyişəcək? VACİB AÇIQLAMA

17 Noyabr 2026 13:59see181
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri