Icma.az
close
up
RU
Niyə səma mavi rəngdədir? alimlərin maraqlı araşdırması

Niyə səma mavi rəngdədir? alimlərin maraqlı araşdırması

Icma.az, Moderator.az saytına istinadən bildirir.

"Səmanın adi görünən mavi çaları əslində fiziki və kimyəvi proseslərin mürəkkəb qarşılıqlı təsirinin nəticəsidir..."

Alimlər Yer atmosferində səmanın mavi rəng almasına səbəb olan prosesləri izah edib

Təbiətdəki rənglər müxtəlif təbiət hadisələrinin təsirindən yaranır və səmanın maviliyi Günəş işığının Yer atmosferində səpələnməsi nəticəsində meydana gəlir.

Moderator.az xəbər verir ki, bu barədə "The Conversation" portalı məlumat yayıb.

Alimlər bu təəccüblü hadisənin arxasında duran prosesləri ətraflı izah edib. Viskonsin-Stout Universitetinin elm, texnologiya, mühəndislik, riyaziyyat və menecment fakültəsinin dekanı Daniel Fridman qeyd edir ki, planetimizin atmosferi əsasən azot və oksigenin kiçik molekullarından ibarətdir. Bu molekulların ölçüsü cəmi 0,4 nanometrdir. Təxminən 250 000 belə molekul bir insan tükünün üstünə yerləşə bilər.

Günəş işığı atmosferə daxil olduqda azot və oksigen molekulları ilə qarşılıqlı təsirə girir. "Səpələnmə" kimi bilinən bu proses işığın molekullara udulması və sonra müxtəlif istiqamətlərə şüalanması zamanı baş verir.

Daniel Fridmanın izahına görə, mavi işıq daha qısa dalğa uzunluğuna malik olduğundan, o, digər rənglərə nisbətən daha çox səpələnir. Bu səbəbdən səmanı biz mavi rəngdə görürük. Bu hadisə 1870-ci illərdə ingilis fiziki lord Reyli tərəfindən təsvir edilmiş və "Reyli səpələnməsi" adlanır.

Məsələn, karbon qazı və metan kimi qazlar iqlimin tənzimlənməsində mühüm rol oynasa da, onların səmanın rənginə təsiri minimaldır. Əgər Yer Ay kimi atmosferdən məhrum olsaydı, səpələnmə prosesi baş verməzdi və gündüz saatlarında belə səma qara olardı.

Kosmik fotoşəkillərdə Ay səmasının Yer səmasının parlaq mavisindən nə qədər fərqli olduğu görünür. Günəş işığının göy qurşağında bütün görünən spektrə (qırmızı, narıncı, sarı, yaşıl, mavi, göy, bənövşəyi) bölünməsi bunun təbii nümunəsidir.

Yer atmosferində su damcıları işığı ayrı-ayrı rənglərə ayırır, mavi işıq isə qısa dalğa uzunluğuna görə daha çox səpələnir. Fridmanın sözlərinə görə, səmanın rəngi Günəşin üfüqdəki mövqeyinə görə dəyişir. Səhər və axşam Günəş işığı atmosferin daha sıx təbəqələrindən keçərək daha uzun məsafə qət edir.

Səpələnmə zamanı mavi və yaşıl kimi qısa dalğalar, demək olar ki, tamamilə yox olur və uzun dalğalı qırmızı və narıncı çalarlar qalır. Məhz bu çalarlar səmanı günün həmin vaxtlarında inanılmaz dərəcədə isti tonlara boyayır. Eyni Reyli səpələnməsi effekti gündüz mavi səmanın üfüqdə zəngin alovlu rənglərə keçməsini də izah edir.

Sonrakı hadisələr barədə daha çox məlumat almaq üçün Icma.az saytını izləyin.
seeBaxış sayı:282
embedMənbə:https://moderator.az
archiveBu xəbər 21 Yanvar 2025 22:45 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Xəzər dənizinin Azərbaycan sahillərinin dövlət idarəçiliyi

17 Noyabr 2026 23:52see368

® Vüqar Eyvazov “AmCham Azərbaycan”ın yeni yaradılmış Səhiyyə Komitəsinin sədri təyin edilib

18 Noyabr 2026 01:28see345

2027 ci ildən Bakıya köç daha da artacaq?

17 Noyabr 2026 23:20see333

Dünya onların görüşünə köklənib: Müharibələrə son qoyulacaq?

18 Noyabr 2026 13:51see291

Diş əti qanaması hansı daxili xəstəliklərin əlamətidir?

17 Noyabr 2026 23:18see277

İki zəhərli ilanı təyyarəyə keçirmək istədi

17 Noyabr 2026 23:17see255

Bu hərəkətlər davam edərsə.. SEPAH generalı Bəhreyn hökümətini HƏDƏLƏDİ

18 Noyabr 2026 02:03see247

Səhiyyədə gizli qalan vergi problemi gündəmə gəldi

18 Noyabr 2026 12:19see243

Braziliya millisindən darmadağın: Vinisius het trik etdi

18 Noyabr 2026 00:46see243

Söküntü başlamazdan əvvəl vətəndaşlar əmlaklarını qiymətləndirməlidir? Açıqlama

18 Noyabr 2026 14:55see239

Bossların bossu” vəfat etdi Pablo Eskobarla əməkdaşlıq edib

18 Noyabr 2026 01:52see230

Polad Həşimovun anası xəstəxanadan evə buraxılıb TƏBİB

18 Noyabr 2026 01:24see228

Nənə tarladan 20 min qiyməti olan qızıl tapıb

18 Noyabr 2026 02:56see222

Xankəndidə Zəfər Gününə həsr olunmuş mini futbol turnirinə yekun vurulub

19 Noyabr 2026 01:55see214

“Səhiyyə sahəsində vergi və sosial ödənişlərə yenidən baxılmalıdır”

18 Noyabr 2026 12:29see214

MRT, KT, PET CT: Xərçəngi dəqiq hansı müayinə aşkarlayır?

18 Noyabr 2026 18:31see213

Kosmosdakı musiqimiz: Çahargah Ahəngi “Voyager”ə necə yazılıb? │ VİDEO

19 Noyabr 2026 00:18see195

Məşq zamanı huşunu itirən “Bavariya”nın baş məşqçisi geri qayıdır

19 Noyabr 2026 02:01see194

SOCAR: İşçilərin səriştəliliklərinin qiymətləndirilməsi istehsal prosesinin tərkib hissəsidir

19 Noyabr 2026 02:14see192

Vətən müharibəsinin xronikası: 16 oktyabrda Xocavəndin bir sıra kəndləri işğaldan azad edilib

18 Noyabr 2026 04:19see189
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri