Icma.az
close
up
RU
Niyə səma mavi rəngdədir? alimlərin maraqlı araşdırması

Niyə səma mavi rəngdədir? alimlərin maraqlı araşdırması

Icma.az, Moderator.az saytına istinadən bildirir.

"Səmanın adi görünən mavi çaları əslində fiziki və kimyəvi proseslərin mürəkkəb qarşılıqlı təsirinin nəticəsidir..."

Alimlər Yer atmosferində səmanın mavi rəng almasına səbəb olan prosesləri izah edib

Təbiətdəki rənglər müxtəlif təbiət hadisələrinin təsirindən yaranır və səmanın maviliyi Günəş işığının Yer atmosferində səpələnməsi nəticəsində meydana gəlir.

Moderator.az xəbər verir ki, bu barədə "The Conversation" portalı məlumat yayıb.

Alimlər bu təəccüblü hadisənin arxasında duran prosesləri ətraflı izah edib. Viskonsin-Stout Universitetinin elm, texnologiya, mühəndislik, riyaziyyat və menecment fakültəsinin dekanı Daniel Fridman qeyd edir ki, planetimizin atmosferi əsasən azot və oksigenin kiçik molekullarından ibarətdir. Bu molekulların ölçüsü cəmi 0,4 nanometrdir. Təxminən 250 000 belə molekul bir insan tükünün üstünə yerləşə bilər.

Günəş işığı atmosferə daxil olduqda azot və oksigen molekulları ilə qarşılıqlı təsirə girir. "Səpələnmə" kimi bilinən bu proses işığın molekullara udulması və sonra müxtəlif istiqamətlərə şüalanması zamanı baş verir.

Daniel Fridmanın izahına görə, mavi işıq daha qısa dalğa uzunluğuna malik olduğundan, o, digər rənglərə nisbətən daha çox səpələnir. Bu səbəbdən səmanı biz mavi rəngdə görürük. Bu hadisə 1870-ci illərdə ingilis fiziki lord Reyli tərəfindən təsvir edilmiş və "Reyli səpələnməsi" adlanır.

Məsələn, karbon qazı və metan kimi qazlar iqlimin tənzimlənməsində mühüm rol oynasa da, onların səmanın rənginə təsiri minimaldır. Əgər Yer Ay kimi atmosferdən məhrum olsaydı, səpələnmə prosesi baş verməzdi və gündüz saatlarında belə səma qara olardı.

Kosmik fotoşəkillərdə Ay səmasının Yer səmasının parlaq mavisindən nə qədər fərqli olduğu görünür. Günəş işığının göy qurşağında bütün görünən spektrə (qırmızı, narıncı, sarı, yaşıl, mavi, göy, bənövşəyi) bölünməsi bunun təbii nümunəsidir.

Yer atmosferində su damcıları işığı ayrı-ayrı rənglərə ayırır, mavi işıq isə qısa dalğa uzunluğuna görə daha çox səpələnir. Fridmanın sözlərinə görə, səmanın rəngi Günəşin üfüqdəki mövqeyinə görə dəyişir. Səhər və axşam Günəş işığı atmosferin daha sıx təbəqələrindən keçərək daha uzun məsafə qət edir.

Səpələnmə zamanı mavi və yaşıl kimi qısa dalğalar, demək olar ki, tamamilə yox olur və uzun dalğalı qırmızı və narıncı çalarlar qalır. Məhz bu çalarlar səmanı günün həmin vaxtlarında inanılmaz dərəcədə isti tonlara boyayır. Eyni Reyli səpələnməsi effekti gündüz mavi səmanın üfüqdə zəngin alovlu rənglərə keçməsini də izah edir.

Sonrakı hadisələr barədə daha çox məlumat almaq üçün Icma.az saytını izləyin.
seeBaxış sayı:232
embedMənbə:https://moderator.az
archiveBu xəbər 21 Yanvar 2025 22:45 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Balıq bazarında bahalaşma var (Video)

14 Noyabr 2026 21:02see331

Gələn il qeyri dövlət müəssisələri büdcədən 130 mln. manata yaxın subsidiya alacaq

14 Noyabr 2026 18:04see322

Ədalət Partiyasında şairlə səmimi görüş

14 Noyabr 2026 17:43see312

Yuğ Teatrında Ana tamaşasının premyerası keçirilib FOTOLAR

14 Noyabr 2026 20:23see305

Avropa siyasi məkanında aparılan müzakirələrdə Azərbaycan fəal iştirak edir

14 Noyabr 2026 19:16see304

Musiqi dünyasında tarixi ilk: İnsan deyil, amma ilin ən yaxşı ifaçısı seçildi

15 Noyabr 2026 00:00see276

Kanadada minlərlə tələbə etiraz aksiyası keçirdi

15 Noyabr 2026 00:51see274

İrina Şeykin məşhur sevgililəri: Ronaldodan Bredli Kuperə, Kanye Uestdən...

15 Noyabr 2026 04:05see267

Rusların təxminən 90 faizi son üç ildə kredit götürdüyünü etiraf edib

14 Noyabr 2026 19:30see267

Ermənistanı Avropa İttifaqının tərkibində görürəm Paşinyan

14 Noyabr 2026 19:50see264

Zülalla ən zəngin çərəz

15 Noyabr 2026 03:04see252

Türkiyə gözəli beynəlxalq yarışmadan son anda kənarlaşdırıldı

15 Noyabr 2026 04:36see249

Britaniya Rusiya hərbi bazalarını vurmalıdır

15 Noyabr 2026 01:26see247

Toyuq ətini əvəz edir Tərkibində 25 % zülal var

15 Noyabr 2026 05:06see246

Bitkoinin qiyməti 66 min dollardan aşağı düşdü

15 Noyabr 2026 01:34see215

Həftədə bir məşq fiziki formanı və sağlamlığı yaxşılaşdıra bilərmi?

14 Noyabr 2026 21:54see214

Məşhur model milyarderə ərə getdi

15 Noyabr 2026 00:26see206

Türkiyəli aktyor ev sahibi ilə məhkəməni uddu Kirayə qalmaqalı

14 Noyabr 2026 22:18see190

Bakını qoyub Ağstafaya köçdü 87 yaşlı Xalq artistinin həyatı necə keçir?

15 Noyabr 2026 15:50see190

Yuxusuzluq infarkt və insult riskini artırır Həkimdən xəbərdarlıq

15 Noyabr 2026 14:28see188
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri