O xal nə xaldır..?

Şübhəli xallar: insanın xərçəngə meylinin olub olmadığını necə təyin etmək olar. Amma bütün xallar xərçəngə səbəb ola bilməz

Bir çox insanlar bədəndəki xalların təhlükəli bir xəstəliyə çevrilə biləcəyindən qorxur. Bununla belə, ekspert aydın şəkildə izah edir ki, hansı xalların mütləq çıxarılması lazımdır, hansının isə yox.

...Xallar dərimizin tanış yoldaşlarıdır. Bəs onların mütləq xərçəngə meylli olduğunu bildirdikləri doğrudurmu? Hansı xallar həqiqətən təhlükəlidir və çıxarılmasını tələb edir və ya hansına toxunmaq olmaz?

SİA xəbər verir ki, onkoloq Marat Verisovun sözlərinə görə, bütün xallar xərçəngin inkişafına meylli deyil. Bununla belə, risk faktorlarından xəbərdar olmaq və xallarda dəyişikliklərin əlamətlərini tanıya bilmək vacibdir.

Xallar (nevuslar) dəridə melanositlərin - piqment melanin istehsal edən hüceyrələrin yığılmasına səbəb olan xoşxassəli birləşmələrdir. Xal anadangəlmə və ya formalaşmış, müxtəlif ölçülü və rəngli ola bilər. Bununla belə, bütün xalların xərçəngə meylliliyin əlaməti olduğuna dair bir mif var. Onkoloqun sözlərinə görə, xalların əksəriyyəti xoş xasiyyətlidir və sağlamlıq üçün təhlükə yaratmır.

Ancaq bəziləri bədxassəli şişlərə, xüsusən də dəri xərçənginin ən təhlükəli növü olan melanomaya çevrilə bilər.

Onkoloq narahatedici ola biləcək və həkimə müraciət etmək üçün səbəb ola biləcək bir neçə əlamət adlandırıb.

“Məsələn, bir xalın ölçüsünün artması, xüsusən də sürətli olması təhlükəli bir vəziyyəti göstərə bilər.

Xaldakı hər hansı bir dəyişiklik, ülser və ya qabıqların görünüşü də təhlükəlidir. Xal tipik bir dəyirmi və ya oval formaya malik deyilsə…

Bundan əlavə, çox sayda mol (50-100-dən çox) olan insanlarda melanoma inkişaf riski artır. Qohumlarda atipik xal və ya melanomanın olması xəstəliyin inkişaf riskini artırır.

Mütəxəssis mütəmadi olaraq (ayda bir dəfə) dərini, o cümlədən əlçatmaz əraziləri yoxlamağı məsləhət görür. Xüsusi bir cihazdan - bir dermatoskopdan istifadə edərək, quruluşunu çoxsaylı böyütmələrdə ölçməyə imkan verən xalları araşdırmağa dəyər.

Xallarda hər hansı şübhəli dəyişiklik aşkar edilərsə, müayinə üçün həkimə müraciət etməli və lazım olduqda xalları çıxarıb histoloji müayinə keçirməlisiniz.

…Bəs hansı xalları çıxarmaq lazım deyil?

Onkoloqun fikrincə, bütün xalların ardıcıl olaraq çıxarılmasının mənası yoxdur. Bundan əlavə, tibbi göstərişlər olmadan xalların çıxarılması lazımsız çapıqlara səbəb ola bilər.

…Mütəxəssis onu da qeyd edib ki, günəş işığına həddindən artıq məruz qalmaqdan çəkinmək lazımdır. Bunu etmək üçün aşağı SPF ilə günəşdən qoruyucu vasitələrdən istifadə etməli, qoruyucu paltar geyinməli və ən böyük aktivlik dövründə (saat 10:00-dan 16:00-a qədər) günəşə məruz qalmamalısınız.

Solaryumlardan imtina etməyin vaxtıdır, çünki süni aşılanma dəri xərçənginin inkişaf riskini artırır.

Əli Babayev