Icma.az
close
up
RU
Ölümdən sonra bədəndə nə baş verir? Miflər və faktlar

Ölümdən sonra bədəndə nə baş verir? Miflər və faktlar

Moderator.az saytından verilən məlumata əsasən, Icma.az məlumatı açıqlayır.

İnsan öldükdən sonra bədəndə hansı proseslər baş verir? Bu sual ətrafında çoxsaylı miflər dolaşsa da, tibbi mütəxəssislər ölümün ardınca orqanizmdə baş verən dəyişikliklərin elmi izahının olduğunu bildirirlər.

Moderator.az xəbər verir ki, bu prosesləri əks etdirən “The Infographics Show” layihəsində akademik məlumatlara əsaslanan rəqəmsal simulyasiya hazırlanıb. Klivlend Klinikasının mütəxəssislərinin məlumatlarına əsasən, ürək, beyin və tənəffüs fəaliyyətinin dayanması orqanizmdə bir-biri ilə əlaqəli mürəkkəb bioloji dəyişikliklər zəncirinin başlanğıcıdır.

İlk dəqiqələr: bədən boşalır və soyumağa başlayır

Ürək dayandıqdan sonra qan dövranı kəsilir və əzələlər ilkin olaraq boşalır. Bu zaman çənənin aşağı düşməsi, eləcə də sidik kisəsi və bağırsaqların spontan boşalması mümkündür.

Bununla paralel olaraq algor mortis – bədənin tədricən soyuması prosesi başlayır. Bədən temperaturunun düşmə sürəti ətraf mühitin temperaturu, geyim, bədən quruluşu və digər amillərdən asılıdır.

Qan aşağı hissələrə toplanır

Qan dövranı dayandıqdan sonra cazibə qüvvəsinin təsiri ilə qan bədənin aşağı hissələrində toplanır. Nəticədə dəridə qırmızı-bənövşəyi ləkələr əmələ gəlir. Bu proses livor mortis adlanır və məhkəmə-tibbi ekspertizada ölüm vaxtının müəyyənləşdirilməsinə kömək edən əlamətlərdən biridir.

Bir neçə saat sonra isə rigor mortis, yəni ölüm sərtliyi yaranmağa başlayır. Əzələlər tədricən sərtləşir və bu proses bir müddət sonra bütün bədənə yayılır.

Maraqlı məqamlardan biri də budur ki, ölümündən sonra insanın üzündə yaranan ifadə onun son anlarda keçirdiyi emosiyanı mütləq əks etdirmir. Üz əzələlərindəki dəyişikliklər bioloji proseslərin nəticəsi ola bilər.

Saç və dırnaqlar həqiqətən uzanırmı?

Ölümdən sonra saç və dırnaqların böyüməsi geniş yayılmış miflərdən biridir. Əslində isə onların böyüməsi baş vermir.

Bədən susuzlaşdıqca dəri quruyur və büzüşür. Nəticədə saç və dırnaqlar əvvəlkindən daha uzun görünə bilər. Yəni bu, real böyümə deyil, optik illüziyadır.

Bədən özünü parçalamağa başlayır

Ölümdən sonra hüceyrələrdə avtoliz adlanan proses başlayır. Oksigen çatışmazlığı nəticəsində hüceyrələrin daxili mühiti dəyişir və onların tərkibindəki fermentlər hüceyrə strukturlarını parçalamağa başlayır.

Daha sonra orqanizmin immun müdafiəsi dayandığı üçün bədəndə yaşayan mikroorqanizmlər toxumaların parçalanmasında əsas rol oynayır.

Çürümə və qazların yaranması

Parçalanma prosesində müxtəlif qazlar əmələ gəlir. Bu qazların toplanması bədənin şişməsinə, dəridə dəyişikliklərin yaranmasına və üz cizgilərinin dəyişməsinə səbəb ola bilər.

Lakin parçalanmanın sürəti bütün insanlarda eyni olmur. Temperatur, rütubət, həşəratların fəaliyyəti, bədənin yerləşdiyi mühit və basdırılma şəraiti bu prosesə ciddi təsir göstərir.

Son mərhələdə yumşaq toxumalar tədricən parçalanır və uyğun şəraitdə geridə əsasən skelet qalır.

Beləliklə, ölümdən sonra baş verənlər filmlərdə və internetdə yayılan bir sıra miflərdən fərqli olaraq, orqanizmdə gedən mürəkkəb və ardıcıl bioloji proseslərin nəticəsidir.

Hadisənin gedişatını izləmək üçün Icma.az saytında ən son yeniliklərə baxın.
seeBaxış sayı:160
embedMənbə:https://moderator.az
archiveBu xəbər 17 Avqust 2026 12:59 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Dünya onların görüşünə köklənib: Müharibələrə son qoyulacaq?

18 Noyabr 2026 13:51see383

Səhiyyədə gizli qalan vergi problemi gündəmə gəldi

18 Noyabr 2026 12:19see352

Söküntü başlamazdan əvvəl vətəndaşlar əmlaklarını qiymətləndirməlidir? Açıqlama

18 Noyabr 2026 14:55see302

MRT, KT, PET CT: Xərçəngi dəqiq hansı müayinə aşkarlayır?

18 Noyabr 2026 18:31see278

“Səhiyyə sahəsində vergi və sosial ödənişlərə yenidən baxılmalıdır”

18 Noyabr 2026 12:29see275

Xankəndidə Zəfər Gününə həsr olunmuş mini futbol turnirinə yekun vurulub

19 Noyabr 2026 01:55see267

Kosmosdakı musiqimiz: Çahargah Ahəngi “Voyager”ə necə yazılıb? │ VİDEO

19 Noyabr 2026 00:18see257

SOCAR: İşçilərin səriştəliliklərinin qiymətləndirilməsi istehsal prosesinin tərkib hissəsidir

19 Noyabr 2026 02:14see249

Məşq zamanı huşunu itirən “Bavariya”nın baş məşqçisi geri qayıdır

19 Noyabr 2026 02:01see248

Cəmi 1 saata 3 növ xərçəngi aşkar edən metod

18 Noyabr 2026 19:49see234

Hansı qan analizi Alsheymeri 10 il öncədən xəbər verir?

18 Noyabr 2026 16:56see225

Azərbaycanda qızıl 15 faizə qədər ucuzlaşa bilər

18 Noyabr 2026 21:21see224

Bakının 27 istiqamətində tıxac VAR Foto

18 Noyabr 2026 19:16see221

Altı vəkil Kollegiyadan xaric olunub, 27 si cərimələnib

18 Noyabr 2026 20:00see217

Tarixi körpüdən strateji tərəfdaşlığa: Azərbaycan və Vyetnamı iqtisadi uğura aparan ortaq yollar

18 Noyabr 2026 21:07see216

Bu qədər “xiyar” bir arada Yeni dünya rekordu+Fotolar

19 Noyabr 2026 00:23see212

Könül Xasıyevanı pub da görəndə dəhşətə gəldim” Məşhur bloqer VİDEO

18 Noyabr 2026 17:22see211

Slovakiyalı basketbolçu: “Məncə, Bakıda bizim azarkeşlərimiz daha çox idi”

19 Noyabr 2026 01:24see207

Alyona Əliyeva Bakı Xoreoqrafiya Akademiyasından paylaşım edib

19 Noyabr 2026 21:02see205

“PAŞA Sığorta”nın yeni mobil tətbiqi istifadəyə verilib

18 Noyabr 2026 12:12see197
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri