Icma.az
close
up
RU
Menu

PR də strateji planlaşdırma: uğurlu kommunikasiya necə qurulur?

Onkoloji xəstəliklərin müalicəsi sığorta ilə ödənilməlidir Deputatdan TƏKLİF

Deklan Rays “Arsenal”la beşillik müqavilə barədə razılığa gəldi

Xərçəngdən sonra ən böyük qorxu: Xəstəlik təkrarlanmasın deyə nə etməli?

Uorren Baffet 5,5 milyard dollarlıq səhmlərini xeyriyyə fondlarına bağışlayıb

Musiqi alətində ifa edən uşaqlar daha yaddaşlı OLUR

Küləkli hava şəraiti ilə bağlı sarı xəbərdarlıq verilib

Ən çox qazanan televiziya aktyorları...

Ayxan Abbasov: “Ən aşağı pilləyə düşmüşdük, indi yavaş yavaş yüksəlməliyik”

Qışı sərt keçən rayonlarda qaz və işıq limitləri dəyişəcək? VACİB AÇIQLAMA

Dövlət bu xəstələrin də müalicə pulunu ödəyəcək?

Xaçmazda ev yandı, 90 yaşlı sahibəsi həlak oldu

Bu ilin büdcəsində niyə profisit yaranıb?

Mərkəzi Gömrük Hospitalında “Blue Code sisteminin tətbiqi və təkmilləşdirilməsi” mövzusunda maarifləndirici tədbir keçirilib

Bu ərazidə yeni üç mərtəbəli məktəb TİKİLƏCƏK 9 milyonluq LAYİHƏ

Təcili yardım stansiyasının müdiri işçilərdən rüşvət alır? YENİLƏNİB

® Vüqar Eyvazov “AmCham Azərbaycan”ın yeni yaradılmış Səhiyyə Komitəsinin sədri təyin edilib

Litva, İslandiya və Estoniya yığmalarından inamlı qələbə Millətlər Liqası

Faiq Qarayev beynəlxalq turnirdə iştirak edəcək Azərbaycanın voleybol millisinin üzvləri ilə görüşüb FOTO

2027 ci ildən Bakıya köç daha da artacaq?

Panama dənizi tarixdə ilk dəfə nəfəs almağı dayandırdı: Bu nə deməkdir?

Panama dənizi tarixdə ilk dəfə nəfəs almağı dayandırdı: Bu nə deməkdir?

Qaynarinfo saytından verilən məlumata görə, Icma.az xəbər verir.

Son 40 il ərzində Panamanın Sakit okean sahilləri mövsümi olaraq dərinliklərdən qalxan, qida maddələri ilə zəngin soyuq sulara güvənib. Lakin 2025-ci ilin əvvəlində bu proses demək olar ki, tamamilə yoxa çıxıb.

Qayanrinfo xəbər verir ki, bu barədə "Ecoticias" yazıb.

Alimlər bildiriblər ki, Panama körfəzində apvellinq prosesi müşahidə tarixində ilk dəfə dayanıb. Onların fikrincə, bu hadisə iqlim dəyişikliyinin tropik dənizləri nə qədər sürətlə qeyri-sabit vəziyyətə sala biləcəyinə dair ciddi xəbərdarlıqdır. 

Adətən nə baş verir?

Qeyd olunur ki, dekabr–aprel aylarında güclü şimal passat küləkləri Panama körfəzi üzərindən əsərək isti səth sularını kənara itələyir və dərinliklərdəki soyuq suların yuxarı qalxmasına şərait yaradır. Bu sular fitoplanktonu və balıqları qidalandırır, eyni zamanda quraq mövsümdə regional dəniz istiliyini yumşaldaraq mərcan riflərini ağarmadan qoruyur.

2025-ci ildə nə baş verdi?

2025-ci il mövsümü isə tamamilə fərqli keçib. Peyk görüntüləri xlorofil səviyyəsinin son dərəcə aşağı olduğunu göstərib ki, bu da okeanın səth qatının tükənməsinin göstəricisidir. Sahə ölçmələri su sütununun güclü şəkildə laylandığını və bu sistem üçün səciyyəvi olan şaquli qarışmanın çox zəif olduğunu ortaya qoyub.

Tədqiqat göstərib ki, regionda tipik apvellinq yanvarın sonlarında başlayır, təxminən iki ay davam edir və suyun temperaturunu 19 dərəcə Selsiyədək endirə bilir. Halbuki 2025-ci ildə soyuma bir neçə həftə gec başlayıb, qısa müddət davam edib və suyu cəmi 23 dərəcəyədək soyudub.

"Smitson” Tropik Tədqiqatlar İnstitutunun bioloqu Aaron O’Di hesab edir ki, "tropik Panama dənizi öz həyati əhəmiyyətli nəfəsini itirib”.

Problem nədən ibarətdir?

Okeanı bu "nəfəsdən” məhrum edən səbəb dərinliklərdə soyuq suyun olmaması deyil, adətən onu yuxarı qaldıran atmosfer mexanizminin sıradan çıxmasıdır. Tədqiqat qrupu müəyyən edib ki, 2025-ci ildə Panama üzərində külək axınları xeyli nadir formalaşıb. Nəticədə şimal küləklərinin ümumi təsiri güclü apvellinqi işə salmaq üçün lazım olan həddə çatmayıb.

Küləklər əsdiyi zaman əvvəlki illərlə müqayisədə oxşar gücdə olsa da, onların tezliyi kəskin azalıb, sakit dövrlər isə uzanıb. Bu da səth sularının isti və laylanmış vəziyyətdə qalmasına səbəb olub.

"Biz ilk dəfə atmosfer və okean dövranı sistemlərindəki dəyişikliklərin həddi aşaraq bioloji məhsuldarlığın azalmasına gətirib çıxardığını müşahidə etdik”, deyə Maks Plank adına Kimya İnstitutundan Ralf Şibel bildirib.

Ekoloji nəticələr

Körfəzdə ekoloji təsirlər sürətlə özünü göstərib. Səthə çatan qida maddələrinin azalması səbəbindən fitoplankton populyasiyaları kiçilib, qida zəncirinin əsası zəifləyib. Skumbriya və sardina ehtiyatlarında, eləcə də kalmarlar və digər molyusklarda azalma müşahidə olunur.

Adətən yuxarı qalxan soyuq suların faydasını görən mərcan rifləri bu dəfə daha güclü istilik stressinə məruz qalıb ki, bu da ağarma riskini və şiddətini artırıb.

Alimlər xəbərdarlıq edirlər ki, apvellinq prosesində təkrarlanan pozuntular balıqçılığın uzunmüddətli məhsuldarlığının azalmasına və onsuz da həssas olan mərcan icmaları üzərində istilik stressinin güclənməsinə səbəb ola bilər.

Aydın

Ən son xəbərləri və yenilikləri almaq üçün Icma.az saytını izləyin.
seeBaxış sayı:272
embedMənbə:https://qaynarinfo.az
archiveBu xəbər 09 Yanvar 2026 20:14 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

PR də strateji planlaşdırma: uğurlu kommunikasiya necə qurulur?

17 Noyabr 2026 09:13see358

Onkoloji xəstəliklərin müalicəsi sığorta ilə ödənilməlidir Deputatdan TƏKLİF

16 Noyabr 2026 16:37see314

Deklan Rays “Arsenal”la beşillik müqavilə barədə razılığa gəldi

17 Noyabr 2026 01:11see299

Xərçəngdən sonra ən böyük qorxu: Xəstəlik təkrarlanmasın deyə nə etməli?

16 Noyabr 2026 22:45see279

Uorren Baffet 5,5 milyard dollarlıq səhmlərini xeyriyyə fondlarına bağışlayıb

17 Noyabr 2026 04:19see278

Musiqi alətində ifa edən uşaqlar daha yaddaşlı OLUR

16 Noyabr 2026 23:43see275

Küləkli hava şəraiti ilə bağlı sarı xəbərdarlıq verilib

17 Noyabr 2026 05:32see274

Ən çox qazanan televiziya aktyorları...

16 Noyabr 2026 20:52see270

Ayxan Abbasov: “Ən aşağı pilləyə düşmüşdük, indi yavaş yavaş yüksəlməliyik”

17 Noyabr 2026 01:42see253

Qışı sərt keçən rayonlarda qaz və işıq limitləri dəyişəcək? VACİB AÇIQLAMA

17 Noyabr 2026 13:59see247

Dövlət bu xəstələrin də müalicə pulunu ödəyəcək?

16 Noyabr 2026 15:49see247

Xaçmazda ev yandı, 90 yaşlı sahibəsi həlak oldu

16 Noyabr 2026 20:15see246

Bu ilin büdcəsində niyə profisit yaranıb?

16 Noyabr 2026 17:35see241

Mərkəzi Gömrük Hospitalında “Blue Code sisteminin tətbiqi və təkmilləşdirilməsi” mövzusunda maarifləndirici tədbir keçirilib

17 Noyabr 2026 09:14see235

Bu ərazidə yeni üç mərtəbəli məktəb TİKİLƏCƏK 9 milyonluq LAYİHƏ

16 Noyabr 2026 18:22see232

Təcili yardım stansiyasının müdiri işçilərdən rüşvət alır? YENİLƏNİB

17 Noyabr 2026 14:53see223

® Vüqar Eyvazov “AmCham Azərbaycan”ın yeni yaradılmış Səhiyyə Komitəsinin sədri təyin edilib

18 Noyabr 2026 01:28see220

Litva, İslandiya və Estoniya yığmalarından inamlı qələbə Millətlər Liqası

16 Noyabr 2026 23:35see219

Faiq Qarayev beynəlxalq turnirdə iştirak edəcək Azərbaycanın voleybol millisinin üzvləri ilə görüşüb FOTO

17 Noyabr 2026 14:52see188

2027 ci ildən Bakıya köç daha da artacaq?

17 Noyabr 2026 23:20see179
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri