Icma.az
close
up
RU
Menu

Xəzər dənizinin Azərbaycan sahillərinin dövlət idarəçiliyi

® Vüqar Eyvazov “AmCham Azərbaycan”ın yeni yaradılmış Səhiyyə Komitəsinin sədri təyin edilib

2027 ci ildən Bakıya köç daha da artacaq?

Təcili yardım stansiyasının müdiri işçilərdən rüşvət alır? YENİLƏNİB

Faiq Qarayev beynəlxalq turnirdə iştirak edəcək Azərbaycanın voleybol millisinin üzvləri ilə görüşüb FOTO

Diş əti qanaması hansı daxili xəstəliklərin əlamətidir?

İki zəhərli ilanı təyyarəyə keçirmək istədi

Dünya onların görüşünə köklənib: Müharibələrə son qoyulacaq?

Bu hərəkətlər davam edərsə.. SEPAH generalı Bəhreyn hökümətini HƏDƏLƏDİ

Braziliya millisindən darmadağın: Vinisius het trik etdi

Söküntü başlamazdan əvvəl vətəndaşlar əmlaklarını qiymətləndirməlidir? Açıqlama

Səhiyyədə gizli qalan vergi problemi gündəmə gəldi

45 min dollardan Walmart rəflərinə: Bir qadının qəhvə alternativi biznesi

Bossların bossu” vəfat etdi Pablo Eskobarla əməkdaşlıq edib

Polad Həşimovun anası xəstəxanadan evə buraxılıb TƏBİB

Nənə tarladan 20 min qiyməti olan qızıl tapıb

Xankəndidə Zəfər Gününə həsr olunmuş mini futbol turnirinə yekun vurulub

MRT, KT, PET CT: Xərçəngi dəqiq hansı müayinə aşkarlayır?

SOCAR: İşçilərin səriştəliliklərinin qiymətləndirilməsi istehsal prosesinin tərkib hissəsidir

Məşq zamanı huşunu itirən “Bavariya”nın baş məşqçisi geri qayıdır

Panama dənizi tarixdə ilk dəfə nəfəs almağı dayandırdı: Bu nə deməkdir?

Panama dənizi tarixdə ilk dəfə nəfəs almağı dayandırdı: Bu nə deməkdir?

Qaynarinfo saytından verilən məlumata görə, Icma.az xəbər verir.

Son 40 il ərzində Panamanın Sakit okean sahilləri mövsümi olaraq dərinliklərdən qalxan, qida maddələri ilə zəngin soyuq sulara güvənib. Lakin 2025-ci ilin əvvəlində bu proses demək olar ki, tamamilə yoxa çıxıb.

Qayanrinfo xəbər verir ki, bu barədə "Ecoticias" yazıb.

Alimlər bildiriblər ki, Panama körfəzində apvellinq prosesi müşahidə tarixində ilk dəfə dayanıb. Onların fikrincə, bu hadisə iqlim dəyişikliyinin tropik dənizləri nə qədər sürətlə qeyri-sabit vəziyyətə sala biləcəyinə dair ciddi xəbərdarlıqdır. 

Adətən nə baş verir?

Qeyd olunur ki, dekabr–aprel aylarında güclü şimal passat küləkləri Panama körfəzi üzərindən əsərək isti səth sularını kənara itələyir və dərinliklərdəki soyuq suların yuxarı qalxmasına şərait yaradır. Bu sular fitoplanktonu və balıqları qidalandırır, eyni zamanda quraq mövsümdə regional dəniz istiliyini yumşaldaraq mərcan riflərini ağarmadan qoruyur.

2025-ci ildə nə baş verdi?

2025-ci il mövsümü isə tamamilə fərqli keçib. Peyk görüntüləri xlorofil səviyyəsinin son dərəcə aşağı olduğunu göstərib ki, bu da okeanın səth qatının tükənməsinin göstəricisidir. Sahə ölçmələri su sütununun güclü şəkildə laylandığını və bu sistem üçün səciyyəvi olan şaquli qarışmanın çox zəif olduğunu ortaya qoyub.

Tədqiqat göstərib ki, regionda tipik apvellinq yanvarın sonlarında başlayır, təxminən iki ay davam edir və suyun temperaturunu 19 dərəcə Selsiyədək endirə bilir. Halbuki 2025-ci ildə soyuma bir neçə həftə gec başlayıb, qısa müddət davam edib və suyu cəmi 23 dərəcəyədək soyudub.

"Smitson” Tropik Tədqiqatlar İnstitutunun bioloqu Aaron O’Di hesab edir ki, "tropik Panama dənizi öz həyati əhəmiyyətli nəfəsini itirib”.

Problem nədən ibarətdir?

Okeanı bu "nəfəsdən” məhrum edən səbəb dərinliklərdə soyuq suyun olmaması deyil, adətən onu yuxarı qaldıran atmosfer mexanizminin sıradan çıxmasıdır. Tədqiqat qrupu müəyyən edib ki, 2025-ci ildə Panama üzərində külək axınları xeyli nadir formalaşıb. Nəticədə şimal küləklərinin ümumi təsiri güclü apvellinqi işə salmaq üçün lazım olan həddə çatmayıb.

Küləklər əsdiyi zaman əvvəlki illərlə müqayisədə oxşar gücdə olsa da, onların tezliyi kəskin azalıb, sakit dövrlər isə uzanıb. Bu da səth sularının isti və laylanmış vəziyyətdə qalmasına səbəb olub.

"Biz ilk dəfə atmosfer və okean dövranı sistemlərindəki dəyişikliklərin həddi aşaraq bioloji məhsuldarlığın azalmasına gətirib çıxardığını müşahidə etdik”, deyə Maks Plank adına Kimya İnstitutundan Ralf Şibel bildirib.

Ekoloji nəticələr

Körfəzdə ekoloji təsirlər sürətlə özünü göstərib. Səthə çatan qida maddələrinin azalması səbəbindən fitoplankton populyasiyaları kiçilib, qida zəncirinin əsası zəifləyib. Skumbriya və sardina ehtiyatlarında, eləcə də kalmarlar və digər molyusklarda azalma müşahidə olunur.

Adətən yuxarı qalxan soyuq suların faydasını görən mərcan rifləri bu dəfə daha güclü istilik stressinə məruz qalıb ki, bu da ağarma riskini və şiddətini artırıb.

Alimlər xəbərdarlıq edirlər ki, apvellinq prosesində təkrarlanan pozuntular balıqçılığın uzunmüddətli məhsuldarlığının azalmasına və onsuz da həssas olan mərcan icmaları üzərində istilik stressinin güclənməsinə səbəb ola bilər.

Aydın

Ən son xəbərləri və yenilikləri almaq üçün Icma.az saytını izləyin.
seeBaxış sayı:280
embedMənbə:https://qaynarinfo.az
archiveBu xəbər 09 Yanvar 2026 20:14 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Xəzər dənizinin Azərbaycan sahillərinin dövlət idarəçiliyi

17 Noyabr 2026 23:52see356

® Vüqar Eyvazov “AmCham Azərbaycan”ın yeni yaradılmış Səhiyyə Komitəsinin sədri təyin edilib

18 Noyabr 2026 01:28see328

2027 ci ildən Bakıya köç daha da artacaq?

17 Noyabr 2026 23:20see322

Təcili yardım stansiyasının müdiri işçilərdən rüşvət alır? YENİLƏNİB

17 Noyabr 2026 14:53see297

Faiq Qarayev beynəlxalq turnirdə iştirak edəcək Azərbaycanın voleybol millisinin üzvləri ilə görüşüb FOTO

17 Noyabr 2026 14:52see287

Diş əti qanaması hansı daxili xəstəliklərin əlamətidir?

17 Noyabr 2026 23:18see262

İki zəhərli ilanı təyyarəyə keçirmək istədi

17 Noyabr 2026 23:17see244

Dünya onların görüşünə köklənib: Müharibələrə son qoyulacaq?

18 Noyabr 2026 13:51see234

Bu hərəkətlər davam edərsə.. SEPAH generalı Bəhreyn hökümətini HƏDƏLƏDİ

18 Noyabr 2026 02:03see232

Braziliya millisindən darmadağın: Vinisius het trik etdi

18 Noyabr 2026 00:46see227

Söküntü başlamazdan əvvəl vətəndaşlar əmlaklarını qiymətləndirməlidir? Açıqlama

18 Noyabr 2026 14:55see223

Səhiyyədə gizli qalan vergi problemi gündəmə gəldi

18 Noyabr 2026 12:19see222

45 min dollardan Walmart rəflərinə: Bir qadının qəhvə alternativi biznesi

17 Noyabr 2026 14:53see221

Bossların bossu” vəfat etdi Pablo Eskobarla əməkdaşlıq edib

18 Noyabr 2026 01:52see219

Polad Həşimovun anası xəstəxanadan evə buraxılıb TƏBİB

18 Noyabr 2026 01:24see217

Nənə tarladan 20 min qiyməti olan qızıl tapıb

18 Noyabr 2026 02:56see213

Xankəndidə Zəfər Gününə həsr olunmuş mini futbol turnirinə yekun vurulub

19 Noyabr 2026 01:55see200

MRT, KT, PET CT: Xərçəngi dəqiq hansı müayinə aşkarlayır?

18 Noyabr 2026 18:31see188

SOCAR: İşçilərin səriştəliliklərinin qiymətləndirilməsi istehsal prosesinin tərkib hissəsidir

19 Noyabr 2026 02:14see183

Məşq zamanı huşunu itirən “Bavariya”nın baş məşqçisi geri qayıdır

19 Noyabr 2026 02:01see181
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri