“Pandemiya nəslinin izləri: COVID 19 ana bətnində uşaqların beyninə necə təsir edib?“ Elmi tədqiqat

"Hamiləlikdə COVID-19-a yoluxan analardan doğulan uşaqlarda neyropsixoloji pozuntular və autizm riski əhəmiyyətli dərəcədə yüksəkdir..."

Amerikalı alimlər pandemiya dövründə hamilə qalmış qadınların uşaqlarını müşahidə edərək narahatedici nəticələrə gəliblər.

Moderator.az xəbər verir ki, bu barədə "israelinfo.co" nəşri yazıb.

Koronavirusun görünməyən zərbəsi

Yeni araşdırmaya görə, COVID-19 infeksiyasına yoluxan analardan doğulan uşaqlarda beyinlə əlaqəli inkişaf pozuntularının, o cümlədən autizm spektr pozuntusunun riski xeyli yüksəkdir.

Tədqiqatın nəticələri ABŞ-ın Massaçusets ştatında aparılıb və "Obstetrics & Gynecology" jurnalında dərc edilib. Alimlər 2020-ci ilin martından 2021-ci ilin mayınadək doğuş etmiş 18 min hamilə qadının və onların uşaqlarının tibbi məlumatlarını təhlil ediblər. Həmin qadınlardan 861 nəfəri hamiləlik dövründə koronavirusa yoluxub.

Nəticələr göstərib ki, bu qadınlardan doğulan uşaqların 16,7 faizi üç yaşına qədər neyropsixoloji pozuntularla diaqnozlaşdırılıb. Müqayisə üçün, sağlam qrupda bu göstərici 9,7 faiz təşkil edib. Bu, ana bətnində keçilmiş COVID-19 infeksiyasının belə pozuntuların riskini təxminən 30 faiz artırdığını göstərir.

Oğlan uşaqları daha çox risk altındadır

Araşdırmanın ən diqqətçəkən nəticələrindən biri autizm riski ilə bağlı olub. COVID-19-a yoluxmuş analardan doğulan uşaqların 2,7 faizi autizm diaqnozu alıb, halbuki nəzarət qrupunda bu rəqəm cəmi 1,1 faiz olub. Ən güclü təsir isə hamiləliyin üçüncü trimestrində (yəni son üç ayında) yoluxma zamanı müşahidə edilib - məhz bu dövrdə beynin qabıq hissəsi formalaşır.

Alimlərin qeyd etdiyinə görə, oğlan uşaqları bu təsirlərə qarşı daha həssas olublar. Onlarda nevroloji və davranış pozuntularının yaranma ehtimalı qız uşaqlarına nisbətən daha yüksək olub.

Bununla belə, tədqiqatçılar vurğulayır ki, nəticələr hələ də uzunmüddətli müşahidələrlə dəqiqləşdirilməlidir. COVID-19-a yoluxmuş anaların uşaqlarında autizm və digər neyropsixoloji pozuntuların artması virusun yalnız tənəffüs sisteminə deyil, həm də embrionun sinir sisteminin inkişafına təsir edə biləcəyini göstərir.

Pandemiyanın mirası yeni nəsildə gizlənir

COVID-19 uzun müddət əsasən yaşlı və xroniki xəstələr üçün təhlükə hesab edilib. Lakin bu tədqiqat pandemiyanın ən dərin izlərinin hələ doğulmamış nəsildə gizlənə biləcəyini ortaya qoyur. Mütəxəssislər hesab edir ki, bu nəticələr hamilə qadınların infeksiyalardan qorunması üçün səhiyyə siyasətində yeni yanaşma tələb edir.

Çünki virusun təsiri keçici deyil-  o, insan beyninin formalaşdığı ən həssas mərhələyə qədər nüfuz edə bilər. Pandemiya dövrünün uşaqları artıq dünyaya gəlib və indi elm onların səssiz tarixini - COVID-19-un beyin üzərindəki gizli izlərini anlamağa çalışır.