Icma.az
close
up
RU
Panik atak nədir və ya qorxularımızın hücumundan necə qorunaq?

Panik atak nədir və ya qorxularımızın hücumundan necə qorunaq?

Saglamolun saytından alınan məlumatlara görə, Icma.az xəbər verir.

Həyəcan, qorxu, stress, gərginlik kimi anlayışlar bəşər övladı yarandığı gündən bəri mövcuddur.

Həmin qorxular insanın həyatında müəyyən əngəllər törədir. Gündəlik məişət həyatının olduqca sürətli, operativ şəkildə, bir göz qırpımında yaşandığı, texnologiyanın tərəqqisinin yüksək həddə gəlib çatdığı XXI əsrdə isə bu anlayışlar daha da aktuallaşmaqdadır.

Gün ərzində qarşılaşdığımız hər bir hadisə, şəxs və s. bizdə müəyyən mənfi və müsbət çalarlı hisslər doğurur. Həmin duyğular da öz növbəsində psixikamızda müəyyən məsələlərlə bağlı yaxşı və pis qənaətə gəlib çıxmağımıza səbəb olur.

Modern insanın ən böyük problemlərindən biri daxilində yığılıb qalan narahatlıq, gərginlik nəticəsində məruz qaldığı “panik atak”dır. Hər bir insan ortalama olaraq ömrünün 2,2 ilini panik pozuntulara sərf edir. Davamlı sürətlə baş verən panik ataklar panik pozuntulara gətirib çıxarır.

Panik atak nədir?

Panik atak qorxuların şəxsə anidən hücum etməsi halıdır. Uzun müddət ərzində toplanan və ya qəfil baş qaldıran qorxular şəxsi əhatə edərək bir müddət öz əsirinə çevirir. Panik atak bəlli bir hadisədən sonra və ya səbəbsiz şəkildə ortaya çıxa bilər. Panik atak qorxu və narahatlıq halında üzə çıxır. Bu hal çox zaman bir dəqiqədən xeyli az vaxt ərzində baş versə də, əlamətləri 10-15 dəqiqəyə, bəzən 20-30 dəqiqəyə qədər öz təsir qüvvəsini itirmir. Şəxs cəmiyyət arasında və ya qapalı məkanda tək qalanda, ekstremal bir idman növü ilə məşğul olanda, auditoriya qarşısında çıxış edəndə və digər bu kimi insanın fərdi qorxularını, narahatlıqlarını tətikləyə biləcək yüzlərlə situasiya zamanı meydana çıxa bilər. Yəni, panik atak konkret bir hadisə zamanı deyil, şəxsin individual psixoloji vəziyyətinə uyğun olaraq yaranır və heç kəs bundan sığortalanmayıb.

Panik atakların meydana çıxmasında genetik faktor da mühüm rol oynayır. Bu hal hətta yuxuda belə baş verə bilər. Güclü bir travma və ya stress də panik ataka gətirib çıxara bilər. Məsələn, işindən ayrılan, bir yaxınını itirən ya da xəyanətə uğrayan insanlar üçün panik ataklar çox zaman qaçınılmaz olur. Travma yaşamış insanda hadisədən sonra yenidən həmin təcrübəni yaşamaq qorxusu baş qaldırır. Ona görə də bu cür şəxs həmin hadisənin baş verdiyi (və ya oxşar) məkandan və əlaqəli insanlardan qaçmağa çalışır. Buna müvəffəq olmadığı təqdirdə panik ataklar onun ən arzuolunmaz yoldaşına çevrilə bilər.

Panik atak zamanı insan müxtəlif hisslər keçirir. Bu halla üzləşən xəstələrin təsvirləri müxtəlifdir. Get-gedə balacalaşaraq yığılırmış kimi, özünü terror hücumuna məruz qalmış və ya nəhəng yaratıqlar arxasında qaçırmış kimi hiss edənlər, divarların yaxınlaşdığını, hər yerin bulanıqlaşdığını deyənlər olur. Bəzi xəstələr həmin anda içərisində olduqları məkanı yanğın baş verən binaya, qəribə bir tunelə və ya surət qatarına oxşadırlar.

Panik atak simptomları nələrdir?

- Çətinliklə nəfəs alma və ya hiperventilyasiya
- Ürək döyüntülərinin sürətlənməsi
- Baş gicəllənməsi
- Titrəmə
- Tərləmə
- Boğulma hissi
- Sinədə ağrı
- Əl və ayaq barmaqlarının uyuşması
- Ətraf aləmdən uzaqlaşma hissi
- Qəfil ölmək qorxusu, özünü itirmə

Ürək tutması ilə panik atakın fərqi

Panik atak halının simptomlarının çoxu ürək tutmasında olduğu kimi fizikidir. Bəzən bu simptomlar o qədər açıq-aydın və şiddətli olur ki, şəxs ürək tutmasına məruz qaldığını zənn edə bilər. Statistikaya görə, hər il çoxlu sayda insan panik atakla ürək tutmasını səhv salır və ciddi bir ürək problemi olduğunu düşünərək həkim müayinəsindən keçir. Əlbəttə, il ərzində profilaktik tədbir kimi müayinədən keçmək yaxşı, hətta zəruridir. Lakin panik atak zamanı fizioloji əlamətlər psixoloji əlamətlərdən sonra gəlir. Bu zaman əsas səbəb kimi panik yaratmış hadisə götürülür.

Panik atak zamanı nə etmək lazımdır?

Bu zaman şəxs sürətli nəfəs alıb verir və beyinə gedən oksigenin miqdarı artır. Ona görə də ilk olaraq nəfəs alıb vermə prosesi tənzimlənməlidir. Bu zaman bir torba götürün. Əvvəlcə torbanın içərisinə üfürüb doldurun, sonra isə həmin havanı geri udaraq nəfəsinizi nizama salın. Torbanın içərisinə nəfəs almağın məqsədi odur ki, beyinə gedən oksigen miqdarı azalsın və panik atakın şiddəti aradan qaldırılsın.

Panik atak zamanı zehninizi işə salın. Ətrafınızda olan əşyaları başqa nəsnələrə bənzətməyə, müqayisə etməyə çalışın. Sizi əhatələyən adi əşyaların quruluşu haqqında düşünməyə vaxt sərf edin. Burada  məqsəd sizi qorxudan, stressə salan hadisəni zehninizdən uzaqlaşdırmaqdır.

Vəziyyəti özünüzə izah edin. Panik atak halı ilə üzləşdiyinizi özünüzə etiraf edin. Bu vəziyyətin tezliklə keçib gedəcəyini, heç bir zərər verə bilməyəcəyini zehninizdə dayanmadan təkrarlayın.

Təsəvvür edin ki, darısqal bir yol ilə irəliləyirsiniz. Siz qorxduqca yol daha da daralır. Qorxularınızdan qaçmadan birbaşa onların üzərinə gedin. Görəcəksiniz ki, siz qorxularını cilovladıqca, yol genişlənir və rahatlaşır. Bir müddətdən sonra o yolla getməkdən zövq almağa başlayacaqsınız.

Əgər bütün bunları tətbiq etmisinizsə və panic atak hələ də aradan qalxmayıbsa, deməli vəziyyət düşündüyünüzdən daha ciddidir. Bu zaman mütləq mütəxəssisə müraxiət etməlisiniz.

Qorxu, narahatlıq, gərginlik bütün insanlara xas olan duyğunlardır. Düşdüyünüz vəziyyət nə qədər çətin olursa olsun, bu adi, insani hissləri gözünüzdə böyütməyin. Unutmayın ki heç nə dünyanın sonu deyildir!

Lamiyə Sabirli, klinik psixoloq

Modern.az

.

Saglamolun.Az


Sonrakı hadisələr barədə daha çox məlumat almaq üçün Icma.az saytını izləyin.
seeBaxış sayı:112
embedMənbə:https://saglamolun.az
archiveBu xəbər 15 Noyabr 2024 14:49 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Bu gün Xudayar Yusifzadənin doğum günüdür

20 Noyabr 2026 06:19see345

“Eyni tempdə davam edirik” Rui Jorje

20 Noyabr 2026 21:10see284

“iPhone”un 20 illiyinə özəl model üçün iki fərqli dizayn sınaqdan keçirilir

20 Noyabr 2026 22:20see282

"Sabah" "Sumqayıt"ı darmadağın etdi

20 Noyabr 2026 21:17see282

İraola: “Belə bir şey baş verməməlidir”

20 Noyabr 2026 21:35see274

DİN və Baş Prokurorluq 2 noyabr mitinqinin təşkilatçılarına xəbərdarlıq edib

20 Noyabr 2026 06:10see267

Anthropic in səhmləri Nasdaq da ticarətin ilk günündə 17 % artıb

20 Noyabr 2026 07:19see260

Tramp: Putin Ukraynadakı müharibəni diplomatik yolla bitirmək istədiyini açıq şəkildə bildirib

20 Noyabr 2026 22:14see258

Bütün dövrlərin ən böyük kino ulduzu seçildi

20 Noyabr 2026 22:37see255

Dövlətçilik məfkurəsinə sədaqətin təcəssümü ŞƏRH

20 Noyabr 2026 21:27see244

YAP Nizami rayon təşkilatının növbəti yeni ərazi partiya təşkilatı təsis edilib

20 Noyabr 2026 20:43see242

Quba klubu ətrafında qalmaqal: FİF rəhbəri Ayaz Abdullayevin iddialarını təkzib etdi

20 Noyabr 2026 22:29see241

“Unudulmaz bir hekayə yazmağa çalışacağıq” Dambrauskas

20 Noyabr 2026 21:24see240

"Barselona" ilə oyunda inanılmaz hekayələrdən birini yazmağa çalışacağıq"

20 Noyabr 2026 22:21see239

Liderlər razılığa gəldi: Süni intellektin hərbi əməliyyatlara müdaxiləsi məhdudlaşdırılır

20 Noyabr 2026 21:29see233

Mən Ukraynada Prezident olsaydım... Tramp Putinlə söhbətində danışdı

20 Noyabr 2026 22:29see227

“Xəstələr bilmir hara getsin, hara qaçsın” Onkoloji müalicə ilə bağlı ÇAĞIRIŞ

20 Noyabr 2026 17:30see227

Azərbaycanla tərəfdaşlıq yeni inkişaf perspektivləri açır

21 Noyabr 2026 20:18see217

Ağdamda yaradıcı master klas təşkil olundu FOTO

20 Noyabr 2026 21:05see214

Cennifer Lopesdən ETİRAF: “Altı ay dayanmadan ağladım”

20 Noyabr 2026 19:20see212
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri