Pavlodarda azərbaycanlı uşaqlar arasında milli özünüdərketmə hissi necə gücləndirilir? müəllimlə müsahibə

Astana, 14 sentyabr, AZƏRTAC

Pavlodardakı Dostluq Evində K.B.Darjuman adına Milli Dirçəliş Məktəbinin Azərbaycan bölməsi fəaliyyət göstərir. Burada azərbaycanlı ailələrdən olan uşaqlar ana dilini öyrənmək, öz xalqının adət-ənənələri və mədəniyyəti ilə tanış olmaq imkanı əldə edirlər. AZƏRTAC-ın xüsusi müxbiri bu bölmədə vaxtilə tədris aparmış Elmira Zeynalova ilə hər şeyin necə başladığı və bu gün Azərbaycan sinfinin necə inkişaf etdiyi barədə söhbət edib.

- K.B.Darjuman adına Milli Dirçəliş Məktəbinin Azərbaycan bölməsi haqqında məlumat verərdiniz.

- Azərbaycan bölməsi açılanda artıq məktəbdə bir neçə digər milli bölmə var idi. Qarşımızda başqalarından geri qalmamaq üçün məktəbin Azərbaycan bölməsini layiqli səviyyəyə çatdırmaq vəzifəsi dayanmışdı. Biz çox qısa müddətdə buna nail olduq. İlk dərsimizi cəmi iki şagirdlə keçirmişiksə, dərs ilinin sonuna qədər artıq otuz dörd uşaq var idi. Uşaqlar buraya böyük həvəs və öyrənmək istəyi ilə gəlirdilər. Onlar Azərbaycan dilini asanlıqla mənimsəyirdilər.

- Bölmədə tədris hansı istiqamətlər üzrə aparılır?

- Azərbaycan dili, oxuma, ədəbiyyat və ölkəşünaslıq. Şagirdlər mütləq şəkildə Azərbaycan xalqının adət-ənənələri ilə tanış olurlar. Xoreoqraflarla ayrı-ayrılıqda dərslərimiz olub – Azərbaycan deyil, yerli olanlarla. Məktəbin xoreoqrafları Azərbaycan rəqsləri və vokal dərsləri keçirdilər. Lakin materialları, təbii ki, Azərbaycan bölməsinin müəllimi təqdim edib. Yəni, xoreoqraf üçün lazım olan materialları hazırlayırdıq və o isə öz peşəkarlığından istifadə edərək rəqsləri səhnələşdirirdi.

- Dərslər həftədə neçə dəfə olur?

- Məktəbin özü həftədə beş gün işləyir, dərslər axşam saat üçdən beşə və ya altıya qədərdir. Uşaqlar ümumtəhsil məktəbindən sonra və ya şənbə günü gəlirlər. Şənbə günü ümumtəhsil məktəblərində dərs olmadığı üçün əsas şagird axını məhz həmin gün olur. Həftədə iki dəfə dərslərdə iştirak etmək məsləhətdir. Uşaq daha tez-tez gələ bilirsə, daha yaxşıdır.

- Siz şöbənin yaradılmasının başlanğıcında və onu açanlar arasında olmusunuz?

- Xeyr. Amma məhz mənim gəlişimlə Azərbaycan sinfi işə başladı, çünki müəllim yox idi. Uzun müddət münasib müəllim axtarırdılar. Onlara həm rus, həm də Azərbaycan dilini bilən müəllim lazım idi. Ona görə də məni bu vəzifəyə tövsiyə etdilər.

Azərbaycan bölməsinin yaradılmasında məqsəd sadə deyildi, çünki burada yaşayan uşaqlar və onların Qazaxıstanda doğulub boya-başa çatan valideynləri Azərbaycanı heç vaxt görməyiblər. Onlar evdə öz ana dilində danışmırlar - az adam Azərbaycan dilini bilir. Məqsədim onlara ana dilini öyrətmək, Azərbaycanın mədəniyyəti, adət-ənənələri ilə tanış etmək, onlarda öz əcdadlarının vətəninə məhəbbət aşılamaq idi ki, onlar da Azərbaycanı mənim sevdiyim qədər səmimiyyətlə sevsinlər.

- Sinfinizdə əldə etdiyiniz biliklərin məzunlara həyatda necə kömək etdiyinə dair konkret misal göstərə bilərsinizmi?

- Elə bu yaxınlarda bölməmizin birinci buraxılış sinfindən olan keçmiş qız şagirdim ailəsi ilə Türkiyədə istirahət edirdi. İstirahət zamanı digərlərində dil problemi yarandı. O isə türklərlə dialoq qurdu. Onu mükəmməl başa düşdülər və təbii ki, onlara lazımi kömək göstərdilər.

- Sizcə, uşaqların öz doğma mədəniyyətini daha yaxşı başa düşməsi üçün nə etmək lazımdır?

- Azərbaycana səfərlər təşkil etmək lazımdır. Burada hər il vətənə səfər edən ailələr var, Azərbaycanda heç vaxt olmayan ailələr də var, onların orada qohumu yoxdur. Belə ailələrdən olan uşaqların Azərbaycana ekskursiyaya aparılması arzuolunandır ki, onlar, nəhayət, tarixi vətənlərini olduğu kimi görə bilsinlər. Hələlik onlar onu yalnız hekayələrimdən bilirlər.

- Burada dünyaya gələn uşaqlar Azərbaycan dilini nə dərəcədə həvəslə öyrənirlər?

- Böyük istəklə! Azərbaycan tədbirləri - toylar, yubileylər, digər şənliklər keçiriləndə uşaqlar yaxınlaşıb mənimlə Azərbaycan dilində danışmağa çalışırlar. Onlar Azərbaycanca salamlaşır, xatırladıqları müxtəlif ifadələr işlədirlər. Onlar dilimizə, mədəniyyətimizə meyillidir, onu ürəkdən sevirlər. Bu keyfiyyətləri onlarda daha da inkişaf etdirmək lazımdır.

- Məktəbdə işlədiyiniz illər ərzində xüsusilə yaddaqalan bir hadisədən bəhs edə bilərsinizmi?

- Bir qız uşağı məktəbdə Mirzə Ələkbər Sabirin Azərbaycan dilində “Uşaq və buz” şeirini öyrənib. Evə gələndə belə bir mənzərə ilə üzləşir: babasına sistem qoşulub, yanında isə təcili yardım həkimləri var. O, babasına yaxınlaşdı, qucaqladı və sakitcə bu şeiri qulağına oxudu. Əlbəttə ki, babanın gözləri yaşla doldu - nəvəsindən ana dilini eşitdi, həm də poetik formada. Yəni, bu cür dərslərin keçirilməsi milli özünüdərketmə hissini gücləndirir.

Elşən Rüstəmov

AZƏRTAC-ın xüsusi müxbiri

Astana