Perseverance roveri Marsda 100 nanometr ölçüsündə toz hissəcikləri aşkar edib

NASA-nın Perseverance roveri Marsın şimal yarımkürəsindəki Jezero kraterində təxminən 100 nanometr ölçüsündə ultra incə toz hissəcikləri aşkar edib. Oxuməni.az xəbər verir ki, Channel NewsAsia-nın məlumatına görə, bu, insan saçından təxminən 500 dəfə nazikdir.

Perseverance 2021-ci ildə eniş etdikdən bəri Jezero krater bölgəsində fəaliyyət göstərir. Hissəciklər roverin avadanlıqlarında, o cümlədən gələcək kosmik geyimlər üçün istifadə edilə biləcək material nümunələrində qeydə alınıb.

Əvvəllər ölçmələr diametri təxminən 3 mikrometrə qədər olan Mars toz hissəciklərini ayırd edə bilirdi. X-şüa Litokimyası üçün Planetary Instrument və ya PIXL, daha kiçik hissəciklərin iki kateqoriyasını sənədləşdirdi: təxminən 100 nanometr ölçüsündə ultra incə hissəciklər və diametri 2,5 mikrometrdən az olan incə hissəciklər. Sonuncular insan saçından təxminən 30 dəfə nazikdir.

Bu nəticələr Proceedings of the National Academy of Sciences jurnalında dərc olunmuş bir araşdırmada təsvir edilmişdir.

Sent-Luisdəki Vaşinqton Universitetinin planetoloqu Skott VanBommel qeyd etdi ki, daha kiçik hissəciklər insan bədəninə daha dərindən nüfuz etmək potensialına malikdir və onları aradan qaldırmaq daha çətindir. O, həmçinin təhlükənin dozadan və məruz qalma müddətindən asılı olduğunu vurğuladı.

Mars tozunda kifayət qədər yüksək dozada Yer kürəsində zərərli olan silisium, dəmir birləşmələri və perxloratlar da daxil olmaqla xlor birləşmələri var. Tədqiqatçılar belə kiçik hissəciklərin potensial olaraq astronavtların ağciyərlərinə nüfuz edə, qan dövranına daxil ola və həyati orqanlara zərər verə biləcəyini təxmin edirlər.

"Persseverance" gəmisi təxminən 20 millimetr ölçüdə olan sintetik lifli Vectran və qoruyucu Teflon örtüyünün nümunələrini daşıyırdı. Vectran daha böyük toz hissəciklərini saxlayıb, Teflon isə daha az toz saxlayıb, lakin hissəciklər nə qədər incədirsə, hissəcik ölçüsü də bir o qədər kiçikdir. NASA həmçinin Marsa gələcək ekipaj missiyaları zamanı yaşayış modullarına tozun daxil olmasını məhdudlaşdıra biləcək kosmik gəmi dok sistemləri və iki kameralı hava kilidləri üçün dizaynlar öyrənir.

Əziz Mustafa