Icma.az
close
up
RU
Planet sərhədlərinin pozulması bəşəriyyətin gələcəyini riskə atır…

Planet sərhədlərinin pozulması bəşəriyyətin gələcəyini riskə atır…

Sia Az saytına istinadən Icma.az xəbər verir.

…Potsdam İqlim Tədqiqatları İnstitutunun alimləri xəbərdarlıq edir ki, bəşəriyyət okeanın kritik turşulaşması da daxil olmaqla doqquz planet sərhədindən yeddisini keçib. Bu, milyardlarla insanın həyatının asılı olduğu ekosistemlərin məhv edilməsinin zəncirvari reaksiyasını təhdid edir.

… SİA-nın məlumatına görə, bəşəriyyət görünməmiş ekoloji risklər dövrünə qədəm qoyub: Potsdam İnstitutunun məlumatına görə, bütün Holosen boyu Yerin sabitliyini təmin edən doqquz planet sərhədindən yeddisi artıq pozulub.

Xüsusilə narahatlıq doğuran yeddinci sərhəddir - antropogen CO₂ emissiyalarının 25-30 faizinin udulması ilə birbaşa əlaqəli olan Dünya Okeanının sürətli turşulaşması…

Karbon qazını karbon turşusuna çevirən kimyəvi reaksiyalar suyun pH səviyyəsini aşağı salaraq, onu kalsium strukturlu orqanizmlərə - mərcanlara, mollyuskalara və planktonun əsas növlərinə qarşı aqressiv edir.

Onların yoxa çıxması dəniz qida zəncirlərinin əsaslarını sarsıdır, qida üçün okeandan asılı olan 1 milyard insanın dolanışıq vasitələrini təhdid edir.

Potsdam İqlim Tədqiqatları İnstitutunun tədqiqatının həmmüəllifi Levke Sezar qeyd edir ki, hər iki sərhədi pozmaq “domino effekti” yaradır: okeanın turşulaşması qlobal istiləşməni gücləndirir (suyun CO₂ udmaq qabiliyyəti azaldıqca) və biomüxtəlifliyin itirilməsi torpağın deqradasiyasını sürətləndirir.

Artıq bu gün kənd təsərrüfatında azot və fosforun istifadəsi, mikroplastiklərin konsentrasiyası və növlərin yox olma sürəti ilə bağlı məhdudiyyətlər aşılmışdır.

Məsələn, balıqlar üçün “körpələr evi” kimi xidmət edən tropik mərcan rifləri turşuluq və yüksələn temperaturun birləşməsinə görə hər il örtüyünün 1-2 faizini itirir.

Bunu “planet-today” yazır.

Alimlər 10 min il formalaşan biosferin dayanıqlığının dağılmağa yaxın olduğunu vurğulayırlar.

… Zəncirvari reaksiya dayandırılmazsa, Yer ekstremal hava hadisələri, aclıq və kütləvi miqrasiyaların normaya çevrildiyi planetə çevrilmək riski ilə üzləşir. Həll sənaye və kənd təsərrüfatı təcrübələrinin qlobal şəkildə yenidən qurulmasını tələb edir, əks halda sivilizasiya sağ qalma ərəfəsində qalacaq.

Əli Babayev

Sonrakı hadisələr barədə daha çox məlumat almaq üçün Icma.az saytını izləyin.
seeBaxış sayı:137
embedMənbə:https://sia.az
archiveBu xəbər 10 Aprel 2025 22:55 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Xəzər dənizinin Azərbaycan sahillərinin dövlət idarəçiliyi

17 Noyabr 2026 23:52see339

Qışı sərt keçən rayonlarda qaz və işıq limitləri dəyişəcək? VACİB AÇIQLAMA

17 Noyabr 2026 13:59see326

® Vüqar Eyvazov “AmCham Azərbaycan”ın yeni yaradılmış Səhiyyə Komitəsinin sədri təyin edilib

18 Noyabr 2026 01:28see311

2027 ci ildən Bakıya köç daha da artacaq?

17 Noyabr 2026 23:20see305

Təcili yardım stansiyasının müdiri işçilərdən rüşvət alır? YENİLƏNİB

17 Noyabr 2026 14:53see282

Faiq Qarayev beynəlxalq turnirdə iştirak edəcək Azərbaycanın voleybol millisinin üzvləri ilə görüşüb FOTO

17 Noyabr 2026 14:52see269

Dişlər yaddaş kartımızdır?

17 Noyabr 2026 13:42see264

Diş əti qanaması hansı daxili xəstəliklərin əlamətidir?

17 Noyabr 2026 23:18see246

Yuxu ilə böyümə hormonu arasında yeni neyron əlaqəsi aşkar edilib

17 Noyabr 2026 12:44see236

İki zəhərli ilanı təyyarəyə keçirmək istədi

17 Noyabr 2026 23:17see227

Azerbaijan’s macro economy 2025 2026 and future prospects

17 Noyabr 2026 13:48see227

Bu hərəkətlər davam edərsə.. SEPAH generalı Bəhreyn hökümətini HƏDƏLƏDİ

18 Noyabr 2026 02:03see224

Braziliya millisindən darmadağın: Vinisius het trik etdi

18 Noyabr 2026 00:46see216

Söküntü başlamazdan əvvəl vətəndaşlar əmlaklarını qiymətləndirməlidir? Açıqlama

18 Noyabr 2026 14:55see211

45 min dollardan Walmart rəflərinə: Bir qadının qəhvə alternativi biznesi

17 Noyabr 2026 14:53see211

Polad Həşimovun anası xəstəxanadan evə buraxılıb TƏBİB

18 Noyabr 2026 01:24see209

Bossların bossu” vəfat etdi Pablo Eskobarla əməkdaşlıq edib

18 Noyabr 2026 01:52see208

Nənə tarladan 20 min qiyməti olan qızıl tapıb

18 Noyabr 2026 02:56see201

Xankəndidə Zəfər Gününə həsr olunmuş mini futbol turnirinə yekun vurulub

19 Noyabr 2026 01:55see186

Səhiyyədə gizli qalan vergi problemi gündəmə gəldi

18 Noyabr 2026 12:19see181
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri